poranny udar mózgu
Wojciech Glinicki

Poranny udar mózgu – zaczyna się w trakcie snu. Czy da się mu zapobiec?

Wake-up stroke, czyli poranny udar mózgu, stanowi ok. 20% wszystkich udarów niedokrwiennych mózgu. Objawy nieobecne przed zaśnięciem ujawniają się po przebudzeniu. Czym jest i co powoduje poranny udar mózgu?

 

  1. Jak rozpoznać udar mózgu?
  2. Co to jest poranny udar mózgu?
  3. Po czym rozpoznać poranny udar mózgu?
  4. Pierwsza pomoc przy porannym udarze mózgu – co robić?
  5. Jak wygląda leczenie i rekonwalescencja osoby po porannym udarze mózgu?
  6. Jakie mogą być skutki udaru mózgu?
  7. Jak ograniczyć czynniki ryzyka porannego udaru mózgu? Porady

Udar mózgu, nazywany także zdarzeniem mózgowo-naczyniowym, jest stanem, w którym dochodzi do zatrzymania dopływu krwi do części tego narządu. Skutkuje to obumarciem fragmentu mózgu, jego niedotlenionych tkanek. Wyróżnia się dwa rodzaje udarów mózgu – niedokrwienny oraz krwotoczny.

Jak rozpoznać udar mózgu?

Charakterystyczne objawy mózgu obejmują:

  • osłabienie mięśni twarzy, np. opadanie kącika ust po jednej stronie;
  • niedowład lub bezwład kończyny dolnej lub górnej, niekiedy górnej i dolnej po tej samej stronie ciała – pacjent ma problem w poruszaniu kończyną lub w ogóle nie może nią ruszać;
  • osłabienie lub utrata przytomności – przy rozległym udarze pacjent może być senny, mamroczący, trudno go dobudzić lub może dojść do utraty przytomności;
  • zaburzenia widzenia – może wystąpić widzenie podwójne, zwężenie pola widzenia lub całkowita utrata wzroku w jednym oku;
  • zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej – pacjent staje się niezdarny, ma problemy z chodzeniem i wykonywaniem prostych czynności;
  • osłabienie mięśni języka i gardła – może skutkować zaburzeniami połykania (dysfagia) oraz trudnościami w wymowie – tzw. bełkocząca mowa;
  • bardzo silny ból głowy występujący nagle – obecny w przypadku krwawienia do przestrzeni podpajęczynówkowej.

Rokowania w udarze mózgu zależą od rodzaju udaru, jego rozległości oraz czasu, jaki minął od zaobserwowania objawów do włączenia leczenia. Różny w skutkach będzie także udar lewostronny i prawostronny. Szybciej na rehabilitację będzie reagował pacjent z niedowładem prawostronnym niż osoby z niedowładem lewostronnym. Co ciekawe, gdy ognisko udarowe znajduje się po lewej stronie mózgu, to objawy występują po prawej stronie ciała, a gdy jest zlokalizowane po prawej stronie mózgu, objaw wystąpi w lewej stronie ciała.

Co to jest poranny udar mózgu?

Poranny udar mózgu (ang. Wake-up stroke) definiowany jest jako niedokrwienny udar mózgu o nieznanym momencie wystąpienia objawów, które były nieobecne przed zaśnięciem i ujawniają się właśnie po przebudzeniu.

Oznacza to, że pacjent, który kładł się spać w poczuciu zdrowia, rano budzi się z objawami udaru mózgu. Sprawia to dużą trudność we włączeniu odpowiedniej terapii, ponieważ leczenie trombolityczne można zastosować maksymalnie do 4,5 godziny od wystąpienia objawów udaru. Zastosowanie trombolizy po tym czasie może okazać się niebezpieczne dla zdrowia i życia pacjenta.

Według badaczy występowanie porannych udarów związane jest ze zmiennością ciśnienia tętniczego w godzinach porannych oraz ze zwiększoną krzepliwością krwi. U chorych częściej występowało też migotanie przedsionków, które najczęściej pojawia się również w godzinach porannych. Udary tego typu stanowią ok. 20% wszystkich udarów niedokrwiennych mózgu.

Powiązane produkty

Po czym rozpoznać poranny udar mózgu?

Poranny udar mózgu można podejrzewać wówczas, kiedy u pacjenta budzącego się rano występują następujące objawy lub któryś z tych objawów:

  • osłabienie siły mięśniowej i/lub drętwienie twarzy (opadnięty kącik ust, powieka), rąk lub nóg (najczęściej po jednej stronie),
  • zawroty głowy,
  • niewyraźna, bełkotliwa mowa,
  • trudności w rozumieniu innych osób,
  • utrata równowagi lub zaburzenia koordynacji ruchowej,
  • podwójne widzenie lub utrata wzroku w jednym oku lub obu oczach.
Wystąpienie nawet jednego objawu powinno skłonić do szybkiego działania. Najlepiej wezwać wtedy pogotowie ratunkowe (999 lub 112), gdyż tutaj liczy się czas. Wedle słów: „strata czasu to strata mózgu”.

Pierwsza pomoc przy porannym udarze mózgu – co robić?

Przy udarze mózgu najważniejszy jest czas. Nie może być on zmarnowany na niepotrzebne rzeczy. Najważniejsze jest, aby osoba, u której wystąpiły objawy, jak najszybciej znalazła się pod fachową opieką i otrzymała odpowiednią pomoc. W tym celu należy podjąć następujące działania:

  • rozpoznać objawy, które mogą świadczyć o wystąpieniu udaru mózgu;
  • wykonać połączenie na numer 112 lub 999 i wezwać zespół ratownictwa medycznego – należy poinformować operatora przyjmującego zgłoszenie o obecnych objawach i podejrzeniu udaru; operator poda osobie dzwoniącej wszystkie potrzebne informacje i wskazówki, co zrobić w obecnej sytuacji i w oczekiwaniu na przyjazd pogotowia ratunkowego;
  • przekazać chorego pod opiekę zespołu ratownictwa medycznego i stosować się do udzielanych przez niego instrukcji.

Jak wygląda leczenie i rekonwalescencja osoby po porannym udarze mózgu?

Terapia osoby po porannym udarze mózgu może przebiegać na dwa sposoby – inwazyjnie oraz nieinwazyjnie. Leczenie inwazyjne udaru mózgu przebiega w pracowni trombektomii, gdzie za pomocą specjalnych cewników i pod kontrolą RTG lekarz dostaje się do naczyń mózgowych i udrażnia naczynie. Leczenie nieinwazyjne polega na podaniu we wlewie dożylnym tzw. tkankowego aktywatora plazminogenu (rtPA), który ma za zadanie rozpuścić powstałą skrzeplinę i przywrócić prawidłowy przepływ krwi.

Rehabilitacja pacjenta po udarze powinna rozpocząć się jak najwcześniej, kiedy tylko jego stan ulegnie stabilizacji. Okres ten może trwać od kilku dni do nawet kilku lat, wszystko zależy od rozległości udaru i wynikającego z niego stopnia niepełnosprawności.

Głównym celem rekonwalescencji jest zapobieganie odleżynom, przykurczom lub nieprawidłowym ułożeniom kończyn. W kolejnej fazie ćwiczenia mają za zadanie zapobiegać przykurczom i spadkom siły mięśniowej, łagodzić skutki niedowładów czy zmniejszać spastyczność mięśni.

Jakie mogą być skutki udaru mózgu?

Skutki udaru mózgu mogą dotyczyć każdego układu w ciele człowieka, a zaliczyć do nich można:

  • powikłania neurologiczne – obrzęk mózgu, psychozy, napady padaczkowe, wtórne ukrwotocznienie się ogniska niedokrwiennego;
  • powikłania sercowo-naczyniowe – nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, zawał serca;
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe – zaburzenia połykania, problemy z trawieniem, krwawienia z przewodu pokarmowego;
  • zaburzenia ze strony układu oddechowego – zator tętnicy płucnej, zapalenie płuc;
  • zaburzenia czynności fizjologicznych – nietrzymanie moczu lub stolca, zaparcia;
  • wystąpienie odleżyn, przykurczów, zaników mięśniowych lub spastyczności;
  • inne, np. złamania w wyniku upadku, zaburzenia równowagi.

Jak ograniczyć czynniki ryzyka porannego udaru mózgu? Porady

Kroki, które należy podjąć, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia porannego udaru mózgu:

  1. Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia udaru, [online] https://www.stroke.org.uk/sites/default/files/user_profile/how_to_reduce_your_risk_polish_0.pdf [dostęp:] 1.07.2023.
  2. J. Piskorz, G. Wójcik, J. Iłzecka, i in., Wczesna rehabilitacja pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu”, 20(4) 2014.
  3. K. Witek, Udar mózgu, [online] http://dev.korektorzdrowia.pl/wp-content/uploads/k.witek-udar.pdf [dostęp:] 1.07.2023.
  4. A. Damiza-Detmer, I. Damiza, M. Pawełczyk, Wake-up stroke – diagnostyka, postępowanie, leczenie, „Aktualn Nuerol”, 20(2) 2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij