Bielactwo nabyte - jak leczyć?

O bielactwie (łac. Vitiligo) mówimy wtedy, gdy na skórze pojawiają się pojedyncze lub liczne odbarwione plamy, którym nie towarzyszą objawy zapalne ani cechy zaniku. Schorzenie to zazwyczaj ma charakter przewlekły i występuje na całym świecie z jednakową częstością u dzieci i dorosłych. Dotyka ludzi o każdym kolorze skóry. Może rozpocząć się w każdym wieku, jednak w 50% przypadków pojawia się między 10 a 30 rokiem życia.

Przyczyny

Podstawą choroby są zaburzenia prawidłowego wytwarzania (tzw. procesu melanogenezy) i rozłożenia barwnika skóry czyli melaniny. Przypuszcza się, że podstawą tego defektu jest proces autoimmunologiczny, w którym dochodzi do niszczenia komórek barwnikowych skóry (tzw. melanocytów) przez własne komórki odpornościowe organizmu zwane autoprzeciwciałami. Za tłem autoimmunologicznym przemawia również współwystępowanie w części przypadków innych autoprzeciwciał (np. przeciwtarczycowych, przeciwjądrowych itd.), a także współistnienie innych chorób o podłożu autoimmunologicznym, takich jak:

  • choroba Addisona,
  • niedokrwistość złośliwa,
  • choroba Hashimoto,
  • toczeń rumieniowaty,
  • cukrzyca,
  • łysienie plackowate,
  • twardzina,
  • miastenia.

Osoby chorujące na ww. schorzenia mogą być bardziej narażone na pojawienie się u nich bielactwa nabytego.

Należy podkreślić również rolę czynników genetycznych - bielactwo występuje rodzinnie w ok. 30% przypadków. Istnieją także doniesienia o  związku bielactwa z zaburzeniami funkcji układu nerwowego i częstym pojawianiem się odbarwień skóry po przeżyciu silnego stresu i wstrząsach psychicznych. Nierzadko zdarza się, że bielactwo rozpoczyna się po przeżyciach psychicznych związanych ze śmiercią bliskiej osoby lub po ciężkim urazie fizycznym. Również reakcja organizmu na oparzenie słoneczne może wyzwolić pojawienie się zmian bielaczych.

Objawy

Podstawowym objawem są odbarwione, kredowobiałe lub bladobiałe plamy, wyraźnie odgraniczone od otoczenia, z przebarwieniami na obwodzie. Zmiany mogą być różnego kształtu i wielkości, mogą pojawić się nagle lub stopniowo i występować po jednej stronie ciała (tzw. bielactwo segmentalne) lub zajmować symetrycznie znaczne obszary ciała (bielactwo uogólnione). Umiejscowienie plam bielaczych może być rozmaite, jednak najczęstszą lokalizacją odbarwień  jest:

  • okolica wokół oczu i ust,
  • grzbiety rąk,
  • łokcie, kolona,
  • skóra dolnej części pleców,
  • okolica narządów płciowych.

Zmiany mogą mieć również charakter uogólniony, na ogół nie towarzyszy im świąd. Włosy w obrębie plam bielaczych są również odbarwione i najczęściej mają kolor siwy. Okres trwania bielactwa jest zazwyczaj wieloletni, ale najczęściej zmiany mają tendencję do utrzymywania się przez  całe życie. Choroba postępuje poprzez stopniowe powiększanie się już istniejących plam lub w wyniku pojawiania się nowych zmian. W okresie letnim plamy są zwykle bardziej widoczne w związku z nasileniem się przebarwień na obwodzie, ale działanie promieni słonecznych może również powodować częściowy powrót prawidłowego barwnika skóry w obrębie samych odbarwień (zjawisko to nazywamy repigmentacją).

Leczenie

Niestety nie istnieje leczenie przyczynowe, które byłoby całkowicie skuteczne. W leczeniu  bielactwa stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny (tj. takrolimus, pimekrolimus), miejscową lub ogólną fotochemioterapię  (łączona forma leczenia światłem UV z dodatkiem związków chemicznych zwiększających wrażliwość skóry na światło ultrafioletowe) oraz laseroterapię z użyciem lasera ekscimerowego. W przypadkach opornych na inne metody leczenia oraz w stabilnym bielactwie segmentalnym skuteczną metodą leczniczą mogą okazać się mikroprzeszczepy z użyciem własnych hodowlanych melanocytów - zabiegi te są  wykonywane w wyspecjalizowanych ośrodkach. Operacja polega na pobraniu skóry z miejsc zdrowych, prawidłowo zabarwionych pigmentem i przeniesienie jej na okolicę odbarwioną (zabieg tego typu nazywany jest autotransplantacją).

Istotną kwestią jest również stosowanie filtrów słonecznych, które po pierwsze maja chronić skórę dotkniętą bielactwem przez ostrymi oparzeniami słonecznymi, po drugie maja ograniczyć proces opalania skory prawidłowo wybarwionej, co m.in. ma na celu zmniejszyć różnicę w kolorze między odbarwionymi plamami, a skórą prawidłowo zabarwioną pigmentem. Leczenie chorób, które są związane z bielactwem (np. chorób tarczycy) nie ma wpływu na przebieg zmian skórnych.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus