Aplazja szpiku kostnego (obraz wygenerowany za pomocą AI)
Paulina Kłos-Wojtczak

Aplazja szpiku kostnego – objawy, przyczyny, leczenie

Aplazja szpiku kostnego, zwana również niedokrwistością aplastyczną lub anemią aplastyczną, to choroba, którą można podzielić na wrodzoną lub nabytą. Schorzenie może pojawić się nagle lub rozwijać się przez wiele miesięcy, nie dając przy tym żadnych specyficznych objawów.

  1. Aplazja szpiku kostnego – objawy. Co to jest aplazja szpiku kostnego?
  2. Aplazja szpiku kostnego – przyczyny
  3. Aplazja szpiku kostnego – objawy
  4. Aplazja szpiku kostnego – leczenie

Komórki macierzyste to wyjątkowy rodzaj jednostek, które coraz częściej wykorzystywane są w leczeniu poważnych chorób. Jest to związane z ich unikalną cechą, jaką jest zdolność różnicowania (przeobrażania się) w dowolny rodzaj komórki. Niestety zaburzenia komórek macierzystych mogą prowadzić do wielu poważnych schorzeń, w tym do stosunkowo rzadko występującej aplazji szpiku kostnego. Jak wygląda jej przebieg? Czy można ją skutecznie leczyć?

Aplazja szpiku kostnego – objawy. Co to jest aplazja szpiku kostnego?

Aplazja szpiku kostnego po raz pierwszy pojawiła się w literaturze medycznej w 1888 roku za sprawą P. Ehrlicha. Wówczas jednak nie rozumiano dokładnego przebiegu tej groźnej choroby. Uważna obserwacja pacjentów pozwoliła odkryć tajemnice schorzenia, jednak zajęło to wiele dziesięcioleci.

Co to jest aplazja szpiku kostnego? W przebiegu choroby obserwuje się zanik utkania szpikowego, co związane jest z zanikiem wszystkich komórek krwi bądź też z upośledzeniem ich funkcji. Skutkiem takich zmian jest dynamiczny rozwój leukopenii, granulocytopenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Ubytek komórek krwi zastępowany jest tkanką łączną lub tłuszczową.

Niedokrwistość aplastyczna może pojawić się w każdym wieku, jednakże statystyki jasno pokazują, że najczęściej diagnozuje się ją w bardzo młodym wieku (między 15. a 25. rokiem życia), a także u seniorów. Co ciekawe, częściej chorują mężczyźni. Choroba jest bardzo rzadka i występuje z częstotliwością od 1 do 2 osób na milion.

Aplazja dzieli się na wrodzoną (postać pierwotna) i nabytą (postać wtórna), a także na przewlekłą i ostrą. Poważniejsze przypadki o bardzo ostrym przebiegu mogą zakończyć się śmiercią.

Aplazja szpiku kostnego – przyczyny

Na rozwój aplazji szpiku kostnego może mieć wpływ wiele czynników. W przypadku postaci wrodzonej są to czynniki genetyczne. Czasami lekarze nie są w stanie określić, co dokładnie było przyczyną rozwoju schorzenia. U jednych chorych aplazja będzie przebiegała praktycznie bezobjawowo, a u innych będzie dawała objawy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Na podstawie wyników badań naukowych udało się ustalić, że najczęstsze przyczyny rozwoju aplazji szpiku kostnego to:

  • bezpośredni kontakt ze środkami owadobójczymi i chwastobójczymi – w większości przypadków objawy anemii znikają po zaprzestaniu działania bodźca,
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków, w tym preparatów na reumatoidalne zapalenie stawów, a także antybiotyków,
  • zakażenia wirusowe (np. HIV, herpes wirusy),
  • choroby o podłożu autoimmunologicznym,
  • radioterapia lub chemioterapia,
  • niektóre choroby krwi, np. zespół mielodysplastyczny,
  • zaburzenia tkanki łącznej,
  • ekspozycja na benzen.
Sprawdź ofertę witamin na DOZ.pl

Powiązane produkty

Aplazja szpiku kostnego – objawy

Objawy aplazji szpiku kostnego wynikają przede wszystkim ze spadku ilości (lub jakości) elementów morfotycznych krwi. Na ogół nasilają się one wraz z pogłębieniem deficytu komórkowego.

Objawy aplazji szpiku kostnego to:

  • duszności,
  • ogólne osłabienie organizmu,
  • bóle i zawroty głowy,
  • większa podatność na infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze,
  • posocznica,
  • ropne zmiany skórne,
  • krwawienia z błon śluzowych (lub wydłużenie procesów krzepnięcia),
  • omdlenia,
  • owrzodzenia jamy ustnej.

Aplazja szpiku kostnego – leczenie

Leczenie aplazji szpiku kostnego uzależnione jest od konkretnego przypadku, a lekarz, dobierając terapię, musi uwzględnić wiele czynników, w tym np. występowanie chorób współistniejących. Leczenie może mieć charakter wspomagający lub przyczynowy. W tym pierwszym przypadku najczęściej wykorzystuje się leki immunosupresyjne w połączeniu z innymi substancjami, np. globulinę z kortykosteroidami lub chemioterapią. Dobre rezultaty daje także podanie pacjentowi koncentratu czerwonych krwinek czy też czynników wzrostu.

Leczenie przyczynowe na ogół obejmuje wykonanie allogenicznego przeszczepu szpiku. Co ważne, dawca nie musi być osobą spokrewnioną z chorym. Taki przeszczep daje bardzo dobre rokowanie, a nawet może doprowadzić do całkowitego wyleczenia.

Niestety leczenie aplazji szpiku kostnego nie jest skuteczne u wszystkich pacjentów. Niektórzy z nich wykazują dużą oporność na działanie substancji aktywnych.

Kluczowe jest wdrożenie szybkiego postępowania u chorych z ostrymi objawami aplazji szpiku kostnego. Brak leczenia może skutkować rozwinięciem się sepsy lub innego poważnego zakażenia, a w skrajnych przypadkach możliwy jest również rozwój nowotworu.

  1. S. Maj, Polekowe powikłania hematologiczne, „Postępy Nauk Medycznych”, nr 4 2000.
  2. K. Hałaburda i A. Tomaszewska, Leczenie chorych na niedokrwistość aplastyczną, „Hematology in Clinical Practice”, nr 3 2013.
  3. K. Sułek, Niedokrwistość w przebiegu niewydolności szpiku kostnego, podyplomie.pl [online] https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/723,niedokrwistosc-w-przebiegu-niewydolnosci-szpiku-kostnego [dostęp 23.05.2022].
  4. I. Marzec i K. Pawelec, Kiedy pacjent jest oporny na leczenie – historia dziewczynki z aplazją szpiku, „Nowa Pediatria”, nr 2 2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Krztusiec – przyczyny, objawy, leczenie kokluszu

    Krztusiec (koklusz) jest ostrą chorobą zakaźną dróg oddechowych wywołaną przez pałeczki krztuśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Na ciężki przebieg krztuśca narażone są zwłaszcza niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia. Jak przebiega krztusiec i jak go rozpoznać? Jak wygląda leczenie kokluszu? W jaki sposób można się przed nim uchronić?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Nietrzymanie moczu u seniorów – przyczyny, leczenie

    Nietrzymanie moczu, znane także jako inkontynencja, to powszechny problem zdrowotny, który może znacząco wpływać na jakość życia osób dotkniętych tym schorzeniem, zwłaszcza osób starszych. Jest to stan, w którym osoba traci kontrolę nad oddawaniem moczu, co może prowadzić do mimowolnego wydalania moczu. Istnieje wiele przyczyn nietrzymania moczu, a ich zrozumienie jest kluczowe dla właściwego poradzenia sobie z tym problemem.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij