Światłolecznictwo (fototerapia) – wskazania, rodzaje, efekty terapii światłem
Mateusz Burak

Światłolecznictwo (fototerapia) – wskazania, rodzaje, efekty terapii światłem

Światłoterapia (fototerapia) to zabieg leczniczy, który polega na ekspozycji na naturalne bądź sztuczne światło. Do jego przeprowadzania wykorzystuje się urządzenia emitujące promieniowanie podczerwone, spolaryzowane bądź ultrafioletowe. Efekty terapii światłem to przede wszystkim poprawa ukrwienia tkanek, zmniejszenie napięcia mięśniowego, złagodzenie dolegliwości bólowych. Sprawdź, jakie są wskazania do światłoterapii.

Na czym polega światłolecznictwo?

Światłolecznictwo jest jedną z dziedzin fizykoterapii, do procesu leczenia wykorzystuje urządzenia emitujące różnego rodzaju promieniowanie (może ono różnić się kilkom parametrami, takimi jak: kolor, działanie termiczne, długość oraz energia fal świetlnych. 

Leczenie światłem polega na ekspozycji pożądanych części ciała na działanie promieniowania. Zabieg wykonywany jest w ściśle określonych warunkach, z zachowaniem właściwego czasu i odległości źródła światła od ciała. 

Światłolecznictwo pomaga zmniejszyć patologiczne napięcie mięśni, wspomaga ukrwienie oraz działa przeciwbólowo.

Geneza zastosowania tego rodzaju leczenia sięga zamierzchłych czasów, kiedy to wierzono w dobroczynny wpływa energii słonecznej na poprawę samopoczucia i witalności. Jeszcze całkiem niedawno wykorzystywano helioterapię w procesie zwalczania choroby zakaźnej, jaką jest gruźlica. 

Światłolecznictwo – rodzaje urządzeń do terapii światłem

Helioterapia

Najbardziej naturalną i dostępną formą leczenia światłem jest wspomniana wcześniej helioterapia, czyli ekspozycja na działanie promieni słonecznych. Przy zachowaniu środków ostrożności i rozważnym opalaniu, można liczyć na wiele korzyści – kąpiel słoneczna, dzięki swoim następstwom w postaci reakcji fotochemicznej i rumieniowi cieplnemu, wspomaga między innymi produkcję witaminy D. Jest ona niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu kostnego, zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych. Helioterapia wykazuje także działanie przeciwdepresyjne, wspomaga przemianę materii oraz zwiększa odporność. 

Promieniowanie podczerwone IR

Inną formą terapii z wykorzystaniem światła jest ekspozycja z zastosowaniem lampy Sollux. Generowana przez nią podczerwień charakteryzuje się silnym działaniem cieplnym, mocno rozgrzewa Bardzo często stosowana jest w schorzeniach przebiegających ze sztywnością stawów oraz mięśni. Zastosowanie filtra w kolorze niebieskim pozwala nieco zmienić jej właściwości. Wówczas oddziałuje przeciwzapalnie, co sprawdza się w schorzeniach zatok oraz przy porażeniu nerwu twarzowego typu Bella. Poza tym stosuje się także sondy punktowe emitujące promieniowanie laserowe, skanery, sondy prysznicowe. 

Światło spolaryzowane, promieniowanie ultrafioletowe UV

Do światłoterapii zalicza się także stosowanie lamp kwarcowych, które emitują promieniowanie ultrafioletowe UV oraz lamp typu bioptron emitujących światło spolaryzowane, a także aplikatorów i urządzeń do ledoterapii. W ostatnim czasie na rynku pojawiła się także możliwość wykonania zabiegów z użyciem lampy Q.light przeznaczonej do terapii światłem spolaryzowanym. 

Światłolecznictwo – rodzaje zabiegów

Światłolecznictwo w kosmetologii oraz fizykoterapii to miejscowa ekspozycja na działania promieni świetlnych. Metodyka zabiegu jest uzależniona od rodzaju lampy lub źródła światła.

Laseroterapia

W przypadku laseroterapii miejscowo traktuje się pole zabiegowe, przykładając bezpośrednio do powierzchni skóry końcówkę sondy, co pozwala zmniejszyć straty energii i niemal w całości zaabsorbować promieniowanie. W przypadku przeciwwskazań do takiej formy zabiegu stosuje się metodę bezkontaktową, polegającą na ekspozycji miejsca zabiegowego z pewnej odległości. 

Naświetlanie lampą Sollux

Naświetlanie lampą sollux wymaga odpowiedniej odległości od źródła światła – 30-50 cm, użycia okularów ochronnych – tak, jak w przypadku lasera. Czas trwania takiej ekspozycji nie powinien przekraczać 20 minut.

Ledoterapia

Stosowanie ledoterapii odbywa się natomiast zazwyczaj w połączeniu z kąpielą, zastosowaniem pola magnetycznego czy w czasie pobytu w grocie solnej. Nie wymaga to ochrony oczu, a sam zabieg może trwać długo, nie przynosząc żadnych niepożądanych rezultatów.

Wykorzystanie lampy Bioptron

Podobnie jest w przypadku lampy bioptron. Znaczenie ma odległość, która powinna wynosić w granicach 5-15 cm, a czas to około 10 minut dziennie. Miejscowe naświetlania z użyciem tego urządzenia nie wymagają ochrony oczu. Może być wykorzystywane przez osoby w każdym wieku, nie odnotowano także efektów ubocznych. 

Lampa kwarcowa

Nieco inaczej jest w przypadku lampy kwarcowej. Zabieg z jej wykorzystaniem powinien być ściśle kontrolowany przez fizjoterapeutę. Czas jego trwania wynosi od kilkunastu sekund do 10 minut. Pacjent w tym czasie przebywa w specjalnie do tego celu przeznaczonym pomieszczeniu, posiada okulary ochronne nieprzepuszczające promieni UV i odsłania część ciała poddawaną naświetlaniom. Zabieg jest przeznaczony dla osób z trądzikiem, łuszczycą, zakażeniami powłok skórnych czy odleżynami. 

Zabieg z użyciem lampy Q.light

Zdecydowanie najbardziej przyjemną procedurą jest ciekawie brzmiąca „kąpiel w kolorach”, czyli zabieg z użyciem lampy Q.light. Pacjent ma możliwość patrzenia bezpośrednio w źródło światła bez ryzyka uszkodzenia wzroku. W tym celu wykorzystuje się widmo 6 kolorów. Ma to na celu stymulację przysadki mózgowej i poprawę funkcjonowania naszego organizmu poprzez dostarczenie odpowiedniej dawki energii z wykorzystaniem barw. Odnotowano bardzo duży, pozytywny wpływ na sferę psychiczną po ekspozycji pacjentów na tego rodzaju „kąpiele”. Wobec tego faktu bardzo wiele placówek specjalizujących się w leczeniu chorób psychicznych wyposażyło się w to urządzenie. A warto podkreślić, że to nie jedyna możliwość zastosowania tego promiennika. 

Światłolecznictwo – wskazania i przeciwwskazania

Wśród wskazań do światłoterapii z użyciem lamp wymienia się:

  • infekcje i choroby skóry,
  • zespoły bólowe narządu ruchu,
  • utrudnione gojenie ran i odleżyn,
  • przykurcze mięśni,
  • zaburzenia krążenia krwi,
  • bóle migrenowe,
  • nerwobóle,
  • choroby przewodu pokarmowego,
  • niektóre schorzenia o podłożu psychicznym,
  • terapię blizn,
  • stany napięcia i stresu.

Z kolei do przeciwwskazań do światłoterapii zalicza się:

  • zwiększoną wrażliwość na światło,
  • stosowanie leków fotouczulających,
  • nowotwory,
  • ciążę,
  • choroby wirusowe i bakteryjne,
  • gorączkę,
  • niektóre wady serca,
  • niektóre schorzenia metaboliczne, jak np. niedoczynność i nadczynność tarczycy,
  • zakrzepicę,
  • miażdżycę,
  • stan po niedawno przebytej radioterapii.

Przed przystąpieniem do jakiegokolwiek zabiegu świetlnego wymagana jest konsultacja ze specjalistą w celu właściwej kwalifikacji i uniknięcia ryzyka przykrych powikłań. 

Światłolecznictwo – efekty

Do najczęściej przewijających się w badaniach naukowych rezultatów leczenia światłem zalicza się:

  • poprawę krążenia, 
  • przyspieszenie przemiany materii, 
  • stymulację podziałów komórkowych, 
  • pobudzenie układu limfatycznego,
  • działanie przeciwzapalne, 
  • poprawę ogólnego wyglądu skóry i zmniejszenie cellulitu, 
  • optymalizację działanie preparatów kosmetycznych aplikowanych na powłoki skórne,
  • zmniejszenie napięcia mięśniowe,
  • łagodzenie objawów przewlekłej ekspozycji na działanie czynników stresowych. 
  1. Alfredo P. P., Bjordal J. M., Dreyer S. H. i in., Efficacy of low level laser therapy associated with exercises in knee osteoarthritis: a randomized double-blind study, „Clin Rehabil.” 2012, nr 26, s. 523–533.
  2. Karu T., Primary and secondary mechanisms of action of visible to near-IR radiation on cells, „J Photochem Photobiol B.” 1999, nr 49, s. 1–17.
  3. Leal Junior E. C., Lopes-Martins R. A., Rossi R. P. i in., Effect of cluster multi-diode light emitting diode therapy (LEDT) on exercise-induced skeletal muscle fatigue and skeletal muscle recovery in humans, „Lasers Surg Med.” 2009, nr 41, s. 572–577.
  4. Gambichler T., Breuckmann F., Boms S. i in., Narrowband UVB phototherapy in skin conditions beyond psoriasis, „J Am Acad Dermatol.” 200`5, nr 52, s. 660-670.
  5. Rullan P.P., A handheld broadband UV phototherapy module for the treatment of patients with psoriasis and vitiligo, „Cosmet Tech.” 2010, nr 23, s. 321-326.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza – czy może pomóc w menopauzie?

    Okres menopauzy jest jednym z przełomowych  w życiu kobiety. Charakterystyczne dla niego jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej, czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Co wiadomo o francuskiej szczepionce VLA2001 przeciwko COVID-19?

    Najnowsze raporty ujawniają, że szczepionka firmy Valneva może być skuteczna w zwalczaniu pojawiających się wariantów wirusa SARS-CoV-2. Choć prace nad preparatem nie zostały jeszcze zakończone, przyciągnął on już uwagę państw europejskich i Australii. Jeżeli szczepionka zostanie zatwierdzona przez organy regulacyjne, prawdopodobnie odegra ważną rolę w walce pandemią COVID-19.

  • Koronawirus a cukrzyca – kontrola glikemii obniża ryzyko zgonu z powodu COVID-19

    Według ekspertów właściwa kontrola glikemii przyczynia się do wzrostu szans na wyzdrowienie i znacząco obniża śmiertelność pacjentów, u których stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Jak wyjaśnić to, że diabetycy są bardziej podatni na ciężki przebieg choroby koronawirusowej? Czy COVID-19 może wywołać cukrzycę?

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zespół stresu popandemicznego – czym jest? W jaki sposób się objawia?

    Aktualnie „zespół stresu popandemicznego” nie jest ujęty w międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, jednak niewykluczone, że wkrótce tam trafi, gdyż coraz więcej osób potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry w wyniku sytuacji związanej z pandemią. Trwa na ten temat globalna dyskusja ekspertów zajmujących się zdrowiem psychicznym.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij