Kobieta pokazuje białe plamy na zdjęciach
Barbara Chmielewska

Białe plamy na zębach – skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

Niekiedy na zębach pojawiają się białe plamki, które przybierają formę przebarwień. Choć wydaje się, że to banalny i niegroźny syndrom, nie należy go lekceważyć, bo może on zwiastować między innymi powstającą próchnicę. 

Białe plamy na zębach mogą być defektem wyłącznie estetycznym, ale mogą też oznaczać zwiększone ryzyko rozwoju próchnicy, bądź być jej początkowym stadium. Oznacza to, że w przypadku zauważenia jakichkolwiek zaburzeń w kolorze zębów, należy udać się do lekarza dentysty celem diagnostyki i wdrożenia koniecznego leczenia.

Białe plamy na zębach – jakie są przyczyny ich powstawiania?

Istnieją dwa rodzaje białych plam. Jedne z nich powstają na skutek zaburzeń na etapie kształtowana się szkliwa – amelogenezy. Mają wówczas charakter hipomineralizacji (niedowapnienia). Drugie pojawiają się na ukształtowanych już zębach i są początkowym etapem próchnicy (odwapnienia zębów). Dzieje się tak najczęściej z powodu niedostatecznej higieny jamy ustnej, złych nawyków żywieniowych, chorób ogólnoustrojowych oraz zaburzeń dotyczących ilości i jakości śliny.  

Białe plamy na zębach u dziecka – hipomineralizacja

Hipomineralizacja jest zaburzeniem rozwojowym, czyli powstałym na etapie dojrzewania szkliwa. Jest nieprawidłowością typu jakościowego – szkliwo ma prawidłową grubość, ale jest niedostatecznie wysycone minerałami. Dojrzewanie szkliwa zębów stałych rozpoczyna się około urodzenia dziecka i jest kontynuowane przez kolejne lata życia. Może zostać zaburzone przez różne czynniki, np. zakażenia bakteryjne i wirusowe, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, leki czy też nadmierną podaż fluoru.

Powiązane produkty

Białe plamki na zębach stałych

Szczególnym rodzajem hipomineralizacji jest MIH (hopomineralizacja trzonowcowo-siekaczowa). Manifestuje się w postaci białych, ale również kremowych, żółtych i brązowych plam na powierzchni siekaczy i pierwszych trzonowców stałych (szóstek). Im ciemniejsze plamy, tym bardziej zaawansowany stopień zaburzenia. Plamy białe wskazują na najmniejszy stopień ciężkości MIH. Nieprawidłowość może dotyczyć jednego lub kilku zębów. Pomimo tego, że szkliwo ma prawidłową grubość, jest ono miękkie i porowate, dlatego łatwo ulega uszkodzeniom. Prowadzi to do odsłonięcia zębiny i bardzo szybkiego rozwoju próchnicy. Zęby dotknięte MIH wykazują również nadwrażliwość na bodźce.

Białe plamy próchnicowe

Początkowe stadium próchnicy może manifestować się jako biała plama na zębie. Jest to miejsce, w którym wskutek działania kwasów bakteryjnych, doszło do utraty minerałów z powierzchni szkliwa (demineralizacja). Ponieważ nie wytworzył się jeszcze ubytek, stadium to nazywane jest próchnicą przedubytkową. Jest ona najczęściej konsekwencją zaniedbań higienicznych i złych nawyków żywieniowych (dieta bogata w cukry, częste podjadanie, popijanie słodkich napojów). Na etapie białej plamy możliwa jest remineralizacja i zahamowanie postępu chorobowego. Warunkiem jest eliminacja czynników przyczynowych i poddanie się profesjonalnym zabiegom profilaktycznym w gabinecie dentystycznym. W innym wypadku dojdzie do powstania ubytku i konieczności rekonstrukcji tkanek zęba.

Ryzyko powstawania białych plam zwiększa się podczas leczenia aparatem ortodontycznym. Przy braku odpowiedniej higieny mogą one pojawić się już w 4 tygodnie po założeniu aparatu. Najczęściej są zlokalizowane wokół zamków ortodontycznych i na linii dziąseł – w miejscach zalegania płytki bakteryjnej. Na te miejsca należy zwracać szczególną uwagę podczas codziennych zabiegów higienicznych.

Białe przebarwienia na powierzchni zębów – fluoroza

Fluoroza jest rodzajem hipomineralizacji spowodowanej nadmiarem fluoru dostarczanego do organizmu w okresie amelogenezy. Częściej występuje w zębach stałych. W zależności od stopnia nasilenia może mieć różny wygląd. Od małych, białych plam na szkliwie, obejmujących cześć lub całą powierzchnię zębów, aż do brązowych przebarwień. W najłagodniejszych postaciach białe plamki na zębach widoczne są dopiero po osuszeniu. Zęby z łagodną postacią fluorozy mają zwiększoną odporność na próchnicę. W przypadku postaci ciężkich podatność może być zwiększona.

Należy podkreślić, że profilaktyka fluorkowa wraz z właściwą dietą są podstawowymi metodami zapobiegania próchnicy. Stosowanie past z fluorem w ilości i stężeniu rekomendowanym dla danej grupy wiekowej przez towarzystwa naukowe uważa się za bezpieczne. Szczegółowe informacje na temat dawkowania past i ich bezpieczeństwa można znaleźć m.in. na stronie Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej.

Białe plamki na zębach – jak usunąć, jak się je leczy?

Leczenie białych plam zależy od przyczyny ich powstania. Jeśli są wyłącznie defektem estetycznym, można skorzystać z wielu metod, które oferuje stomatologia kosmetyczna. Problemem są natomiast plamy oznaczające zwiększone ryzyko rozwoju próchnicy lub będące jej początkowym stadium. W takim wypadku należy pozostawać pod stałą opieką dentystyczną i korzystać z profesjonalnych zabiegów remineralizacji.

Szczególnej opieki wymagają pacjenci z hipomineralizacją trzonowcowo-siekaczową. Należą oni do grupy wysokiego ryzyka rozwoju próchnicy. Zaleca się im wizyty w gabinecie dentystycznym co trzy miesiące. Ze względu na zwiększoną porowatość szkliwa, a więc lepszą retencję płytki nazębnej, powinni zwrócić szczególną uwagę na jakość higieny jamy ustnej. Bardzo ważne jest szybkie uszczelnianie bruzd (lakowanie zębów). W przypadku pojawienia się próchnicy konieczne jest leczenie na jak najwcześniejszym etapie.

Wszyscy pacjenci ze zwiększonym ryzykiem rozwoju próchnicy powinni przejść profesjonalny instruktaż higieny jamy ustnej w gabinecie dentystycznym wraz z doborem akcesoriów i środków do mycia zębów. Na co dzień powinni używać pasty z fluorem o działaniu remineralizacyjnym.

  1. J. Kunert, Biała plama  początek i koniec próchnicy, Stomatologia po Dyplomie", nr 01 2018.
  2. M. Ogińska, J. Opydo-Szymaczek, Zaburzenia rozwojowe szkliwa i ich związek z występowaniem próchnicy zębów-przegląd piśmiennictwa, Dental Forum", nr 1/2017/XLV.
  3. M. Tysiąc-Miśta, K. Falfasińska, D. Hodur, M. Cieślik, Próchnica początkowa-patogeneza i metody leczenia, Stomatologa po Dyplomie", nr 10 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białe i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle zaczyna się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50.-60. roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, w owłosionej skórze głowy a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij