Wirus żółtej gorączki (żółta febra, febris flava) – szczepionka, objawy i leczenie
Barbara Kosteczka

Wirus żółtej gorączki (żółta febra, febris flava) – szczepionka, objawy i leczenie

Pierwsze symptomy choroby są niecharakterystyczne i przypominają objawy grypy. Jednakże u około 15% pacjentów nie następuje wyleczenie, a rozwija się drugi okres schorzenia. Oto, co należy wiedzieć o żółtej gorączce, zwanej też żółtą febrą.

Co to jest żółta gorączka i w jaki sposób dochodzi do zachorowania? 

Żółta gorączka jest chorobą wirusową występującą miejscowo w ponad 30 krajach Afryki Subsaharyjskiej oraz ponad 10 krajach Ameryki Środkowej i Południowej. Do zakażenia człowieka dochodzi po ukąszeniu przez komara z rodziny Aedes lub Haemagogus. Choroba przebiega w dwóch fazach. W pierwszej jest ona trudno rozpoznawalna i występują nieswoiste objawy grypopodobne, natomiast w drugiej – ma cięższy przebieg, mogą pojawić się: wysoka gorączka, żółtaczka bądź krwiste wymioty.

Od objawów pochodzi nazwa choroby „yellow fever” – żółta gorączka i „black vomit” – czarne wymioty. Szczepionka jest rekomendowana wszystkim, którzy udają się w regiony endemiczne. Dla osób wybierających się do określonych krajów jest obowiązkowa. 

W jaki sposób wirusy wywołują żółtą gorączkę? 

Aby wirus żółtej gorączki rozprzestrzeniał się w środowisku, potrzebne są komary będące jego „transporterami” oraz ludzie lub małpy, w których organizmach może się on rozwinąć. Komary zostają nosicielami wirusa po ukąszeniu zainfekowanego człowieka lub małpy, natomiast ludzie zostają zakażeni po ukłuciu przez komara będącego wektorem żółtej gorączki. Żółtą gorączką nie można się więc zarazić się przez bezpośredni kontakt z osobą chorą.  

Istnieje jednak podejrzenie, że może się on przenieść poprzez karmienie piersią – dlatego po szczepieniu nie można karmić.  

W organizmie ludzkim wirus zaczyna rozprzestrzeniać się w układzie chłonnym, atakuje komórki układu odpornościowego i układu krwiotwórczego, a następnie może uszkodzić nerki, wątrobę i serce.  

Jak często i gdzie dochodzi do zachorowania na żółtą gorączkę? 

Ciężko jest dokładnie oszacować ryzyko zakażenia, ponieważ zależy ono od kilku czynników, takich jak charakter podróży, czas przebywania w obszarze ryzyka, stosowanie środków ochronnych. Według statystyk ryzyko zachorowania podczas 2-tygodniowego pobytu w Afryce Zachodniej u osób nieuodpornionych przed wyjazdem dotyczy około 50 na 100 000 podróżnych oraz odpowiednio 5 na 100 000 w Ameryce Południowej. Zagrożenie jest największe podczas pory deszczowej oraz na przełomie pory deszczowej i suchej. 

W Polsce żółta gorączka występuje jedynie jako choroba przywleczona z pobytu za granicą, jest rzadkością. 

Objawy żółtej gorączki (żółtej febry)

Okres inkubacji wirusa, czyli czas, który upłynął od ukąszenia przez komara do wystąpienia pierwszych objawów choroby, to 3-6 dni. Pierwsze symptomy schorzenia są niecharakterystyczne i przypominają objawy grypy. W tej fazie, zwanej fazą ostrą, mogą wystąpić osłabienie, wysoka gorączka, bóle mięśniowe, szczególnie charakterystyczny nieustępujący ból kręgosłupa, dreszcze, utrata apetytu, nudności i wymioty. 

Większość pacjentów prezentuje jednofazowy przebieg schorzenia – objawy ustępują po tym okresie. Jednakże u około 15% pacjentów nie następuje wyleczenie, a rozwija się drugi okres choroby. Po okresie pozornej poprawy, trwającej 1-2 dni, występuje okres toksyczny. Charakteryzuje się on powrotem wysokiej gorączki, pojawia się żółtaczka oraz konsekwencje zaburzeń krzepnięcia – krwawienia z błon śluzowych, krwawe wymioty, krew w stolcu. W końcowej fazie może dojść do dysfunkcji wielonarządowej. 

Diagnostyka żółtej febry 

Lekarz może podejrzewać zakażenie na podstawie wystąpienia symptomów choroby w połączeniu z informacją, że pacjent podróżował do strefy endemicznego (typowego w danym miejscu) występowania żółtej febry. We wczesnych stadiach może być ona trudna do zdiagnozowania, ponieważ objawy przypominają często zakażenie malarią, wirusem Denga, leptospirozą i wirusem Zika. Do potwierdzenia diagnozy konieczne jest wykonanie testów laboratoryjnych. Najczęściej wykonuje się testy immunologiczne, które wykrywają specyficzne przeciwciała we krwi.  

Leczenie i możliwe powikłania po żółtej gorączce 

Obecnie nie istnieją skuteczne leki przeciwwirusowe, które można by w tym przypadku zastosować. Leczenie polega na zwalczaniu objawów poprzez podawanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, a także na terapii podtrzymującej, której celem jest np. wyeliminowanie zaburzeń krzepnięcia krwi.  

Należy unikać kwasu acetylosalicylowego i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (ibubrofen, naproksen, ketoprofen), ponieważ zwiększają one ryzyko krwawienia.  

Osoby z ciężkim przebiegiem choroby powinny być hospitalizowane. Powikłania, które mogą wystąpić, stanowią zagrożenie życia. To między innymi niewydolność nerek, w przypadku której konieczna może być hemodializa, oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej, który czasem wymaga zastosowania wentylacji mechanicznej na oddziale intensywnej terapii. Z powodu upośledzenia odporności możliwe są wtórne zakażenia bakteryjne wymagające podawania antybiotyków.   

Żółta gorączka – rokowania 

U większości osób zakażenie wirusem żółtej gorączki przebiega w sposób łagodny i nie stanowi zagrożenia życia. Niestety, u kilkunastu procent pacjentów, jak wyżej zaznaczono, dochodzi do rozwoju fazy toksycznej i połowa takich przypadków kończy się zgonem w ciągu 10-14 dni.  

Zapobieganie żółtej gorączce 

Od 80 lat istnieje bezpieczna i efektywna szczepionka przeciwko żółtej gorączce, a jej jedna dawka uodparnia na całe życie, choć w niektórych przypadkach może być wymagane ponowne szczepienie.  

Szczepionka zawiera żywą, atenuowaną (osłabioną) formę wirusa żółtej gorączki i jest rekomendowana dla osób powyżej 9. miesiąca życia, u których nie ma przeciwwskazań do szczepienia. W przypadku podróży szczepienie przeciwko tej chorobie jest: 

  • obowiązkowo wymagane dla udających się do krajów, w których wydano takie rozporządzenia. Obecnie na liście krajów, w których szczepionka jest obligatoryjna, widnieje 18 państw, jednak dyrektywy te mogą się zmieniać w krótkim czasie, dlatego przed wyjazdem dobrze jest sprawdzić zaktualizowaną listę na anglojęzycznej stronie Centers for Disease Control and Prevention lub skontaktować się z ambasadą danego miejsca; 
  • zalecane osobom udającym się w rejony o podwyższonym ryzyku zakażenia wirusem. Również wtedy, gdy szczepienia nie są tam wymagane. 

Oprócz szczepienia ważne jest stosowanie środków zapobiegających ukłuciu przez komary. W tym celu można użyć repelentów, czyli środków odstraszających komary, unikać przebywania na terenach zwiększonego ryzyka ukąszeń w okresie największej aktywności komarów (od zmierzchu do świtu) i osłaniać skórę za pomocą odpowiedniego ubrania.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij