Zapalenie dróg żółciowych – przyczyny, objawy, powikłania, rodzaje
Piotr Ziętek

Zapalenie dróg żółciowych – przyczyny, objawy, powikłania, rodzaje

Zapalenie dróg żółciowych (łac. cholangitis) jest procesem zapalnym przewodów żółciowych wątroby lub pęcherzyka (woreczka) żółciowego, w których przepływ żółci został zablokowany. Nie należy go lekceważyć, gdyż może ono prowadzić do niebezpiecznych dla zdrowia powikłań. Jak objawia się zapalenie dróg żółciowych i w jaki sposób można je leczyć? 

Zapalenie dróg żółciowych to proces zapalny w obrębie przewodów wyprowadzających żółć z wątroby lub z pęcherzyka żółciowego. Najczęściej jest ona powikłaniem kamicy żółciowej, choć możliwe są też inne przyczyny. Jest to poważna choroba i wymaga pilnej pomocy lekarskiej. 

Zapalenie dróg żółciowych – czym jest? 

Zapalenie dróg żółciowych (łac. cholangitis) to proces zapalny w obrębie wewnątrz- lub zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Drogi żółciowe umożliwiają przepływ żółci z wątroby do pęcherzyka żółciowego i następnie do dwunastnicy. Przewód żółciowy wspólny uchodzi do dwunastnicy wraz z przewodem trzustkowym. Utrudnienie odpływu żółci powoduje jej zastój w drogach żółciowych, co z kolei sprzyja namnażaniu bakterii. Jest to przyczyną ostrego zapalenia dróg żółciowych. Przewlekłe zapalenie dróg żółciowych charakteryzuje się natomiast stopniowym włóknieniem i zarastaniem dróg żółciowych prowadzącym do utrudnienia przepływu żółci i stopniowego uszkodzenia wątroby. 

Zapalenie dróg żółciowych – przyczyny 

Przyczyną ostrego zapalenia dróg żółciowych jest utrudnienie odpływu żółci oraz namnażanie się bakterii w przewodach żółciowych. Utrudnienie odpływu żółci może być spowodowane kamieniami żółciowymi, guzem nowotworowym (np. trzustki) lub pozapalnymi zwężeniami. Drobne kamienie żółciowe mogą wydostać się z pęcherzyka żółciowego i utknąć w drogach żółciowych. Czasami powstają w przewodach żółciowych de novo. Zwężenia mogą być też pochodzenia jatrogennego, tzn. mogą stanowić działanie niepożądane zabiegów wykonywanych na drogach żółciowych. Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ECPW), która jest jedną z podstawowych metod leczenia kamicy przewodowej i ostrego zapalenia dróg żółciowych, jest zabiegiem inwazyjnym i może powodować takie powikłania. Choroba może wystąpić również po cholecystektomii. 

Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC) jest z kolei chorobą o niejasnej przyczynie. Prawdopodobnie rozwija się na podłożu autoimmunologicznym. Najczęściej choroba ujawnia się u mężczyzn po 40. roku życia, choć może wystąpić w każdym wieku, także u dzieci. Przemawia za tym m.in. fakt, że często współistnieje z innymi tego typu chorobami, np. z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, autoimmunologicznym zapaleniem trzustki czy cukrzycą typu 1. 

Zapalenie dróg żółciowych – objawy 

Typowe objawy ostrego zapalenia dróg żółciowych składają się na tzw. triadę Charcota. Składają się na nią objawy kolki żółciowej, wysoka gorączka oraz żółtaczka. W cięższych przypadkach dołączają się zaburzenia świadomości oraz wstrząs (pentada Reynoldsa). Żółtaczka w przebiegu zapalenia dróg żółciowych może objawiać się zażółceniem skóry, białkówek oczu oraz błon śluzowych, np. jamy ustnej. Ból kolkowy towarzyszy zwykle wzmożone napięcie mięśni brzucha oraz bolesność uciskowa pod prawym łukiem żebrowym. 

Przewlekły proces zapalny w przebiegu pierwotnego stwardniającego zapalenia dróg żółciowych objawia się przewlekłym uczuciem zmęczenia, świądem skóry i utratą masy ciała. Jednak często choroba latami przebiega bezobjawowo. Niektórzy chorzy doświadczają nawracających zaostrzeń zapalenia dróg żółciowych. Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych często współistnieje z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, głównie z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. W schyłkowej postaci choroby pojawiają się objawy marskości wątroby

Zapalenie dróg żółciowych – diagnostyka i leczenie 

Rozpoznanie ostrego zapalenia dróg żółciowych opiera się na obrazie klinicznym choroby. Charakterystyczne jest występowanie objawów wchodzących w skład triady Charcota. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, którego obraz może być podobny. Potwierdzenie ostrego zapalenia dróg żółciowych ustala się na podstawie ECPW. W badaniu endoskopowym można zaobserwować ropę wydobywającą się z dróg żółciowych. W badaniach laboratoryjnych stwierdzić można podwyższone parametry stanu zapalnego oraz zaburzenia krzepnięcia krwi. Pomocne może być też badanie USG, w którym można wykazać poszerzenie przewodów żółciowych oraz obecność złogów. W rozpoznawaniu pierwotnego stwardnienia dróg żółciowych podstawowe znaczenie ma cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego. 

Ostre zapalenie dróg żółciowych wymaga pilnego leczenia w warunkach szpitalnych. Kluczowe jest intensywne nawadnianie chorego oraz dieta „zero”. Włącza się również objawowe leczenie przeciwbólowe i rozkurczowe.

Lista antybiotyków skutecznych w ostrym zapaleniu dróg żółciowych jest ograniczona, ponieważ tylko niektóre z nich działają w żółci. Zwykle stosuje się fluorochinolony, metronidazol lub antybiotyki z grupy cefalosporyn. Konieczne jest również usunięcie przeszkody w odpływie żółci. Złotym standardem jest ECPW, w trakcie której można usunąć złogi z dróg żółciowych i wykonać protezowanie lub poszerzenie dróg żółciowych. Jeśli nie ma możliwości przeprowadzenia takiego zabiegu, podejmuje się próbę drenażu przezskórnego lub próbę leczenia chirurgicznego. W pierwotnym stwardniającym zapaleniu dróg żółciowych również stosuje się ECPW. Dodatkowo istnieją doniesienia o skuteczności leczenia farmakologicznego kwasem ursodeoksycholowym lub glikokortykosterydami. 

Dieta przy zapaleniu dróg żółciowych 

W ostrym zapaleniu dróg żółciowych stosuje się dietę „o” do czasu leczenia inwazyjnego. Jednocześnie stosuje się nawadnianie dożylne. W przewlekłych chorobach zapalnych dróg żółciowych, a więc również w PSC wskazana jest dieta podobna jak w przypadku kamicy żółciowej. Zaleca się dietę lekkostrawną o ograniczonej ilości tłuszczu, błonnika i cukrów prostych. W diecie takiej powinno się znaleźć m.in. chude, gotowane lub pieczone mięso, jasne pieczywo, gotowane warzywa. Utrudniony przepływ żółci powoduje pogorszone wchłanianie tłuszczu, a co za tym idzie, gorsze wchłanianie substancji odżywczych rozpuszczalnych w tłuszczach.

Po konsultacji z lekarzem można rozważyć suplementację witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz kwasów omega-3. Należy ograniczyć spożywanie alkoholu, ponieważ może mieć negatywny wpływ na przebieg choroby. 

Zapalenie dróg żółciowych – powikłania  

Ostre zapalenie dróg żółciowych bez wdrożenia odpowiedniego leczenia prawie zawsze prowadzi do zgonu. Po wdrożeniu intensywnej antybiotykoterapii i udrożnieniu dróg żółciowych poprzez ECPW większość chorych ma szansę na wyleczenie. Leczenie chirurgiczne stosowane przy braku możliwości wykonania ECPW wiąże się z dużą śmiertelnością. 

Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych jest chorobą przewlekłą i rozwija się latami. Po kilkunastu latach u większości pacjentów rozwija się niewydolność wątroby stwarzająca konieczność przeszczepienia wątroby. PSC wiąże się także ze zwiększonym ryzykiem występowania chorób nowotworowych, takich jak rak dróg żółciowych, rak wątrobowokomórkowy, rak jelita grubego oraz rak trzustki. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij