Dziecko zagrożone cholerą pije wodę z kranu
Barbara Bukowska

Cholera – szczepionka, objawy, leczenie

Wbrew spotykanym niekiedy opiniom cholera to choroba stanowiąca nadal istotne zagrożenie, a nie jedynie groźne schorzenie nękające ludzkość w przeszłości. Na świecie wciąż istnieją liczne obszary bezpośrednio dotykane tą chorobą; dlatego osoby podróżujące w te rejony powinny przyjąć szczepionki na cholerę, jak również znać objawy tej choroby, aby móc ją rozpoznać. 

Cholera jest ostrą i zaraźliwą chorobą przewodu pokarmowego, wywoływaną przez przecinkowca cholery (Vibrio cholerae) produkującego enterotoksynę. Bakteria cholery występuje w wielu serotypach, z których dwa są chorobotwórcze w odniesieniu do ludzi: O1 (biotyp klasyczny i El Tor) i O139. Uważa się, że biotyp klasyczny był odpowiedzialny za wystąpienie sześciu pierwszych pandemii cholery, które swym zasięgiem objęły niemal wszystkie kontynenty. Biotyp El Tor jest sprawcą ostatniej, siódmej pandemii, która rozpoczęła się w 1961 r. w Indonezji i trwa do dziś.

Czy cholera jeszcze istnieje? Gdzie występuje? Cholera w Polsce

Cholerę uważa się za jedną z najstarszych chorób, która najprawdopodobniej była znana już w starożytności. Mimo postępu medycyny w różnych regionach świata wciąż notuje się nowe ogniska choroby. Występowanie cholery obserwuje się w krajach o niedostatecznych warunkach sanitarnych i higienicznych, często na terenach objętych klęską żywiołową lub wojną.

Największym ogniskiem cholery w ostatnich latach była epidemia na Haiti w 2010 r., w wyniku której zachorowało co najmniej 770 tysięcy osób, z czego blisko 10 tys. zmarło.

Ostatnia epidemia cholery w Polsce panowała w latach 1892–1894, niemniej pojedyncze przypadki wciąż są zgłaszane. Ostatni miał miejsce w 2019 r. i dotyczył Hindusa, członka załogi statku, który zawinął do portu w Świnoujściu.

Cholera – objawy

Pierwsze objawy, występujące zwykle 2–3 dni od zakażenia, związane są z przewodem pokarmowym. Występuje charakterystyczna dla cholery biegunka, o wyglądzie przypominającym wodę po płukaniu ryżu i słodkawym zapachu. Choremu mogą również doskwierać wymioty. W początkowym okresie zarażenia zwykle nie występuje ani gorączka, ani ból brzucha.

Jeśli na wczesnym etapie objawów żołądkowo-jelitowych nie zostanie podjęte leczenie cholery, stan pacjenta zaostrza się na skutek gwałtownego odwodnienia (chory w ciągu jednej doby może wydalać nawet 30 l wodnistego stolca). Jego przyczyną jest uwalniana przez bakterie cholery enterotoksyna. W wyniku jej działania dochodzi do wzrostu stężenia elektrolitów w świetle jelita, co powoduje stały wypływ wody z komórek nabłonkowych jelit. Skutkiem odwodnienia jest rozwój charakterystycznych objawów:

  • utrata sprężystości skóry,
  • zapadnięcie gałek ocznych i wyostrzenie rysów twarzy (facies cholerica),
  • zmiana głosu, który staje się cichy i chrapliwy (vox cholerica).

W skrajnie ciężkich przypadkach może pojawić się niewydolność nerek, wstrząs hipowolemiczny, drgawki, a nawet śpiączka.

Powiązane produkty

Cholera – śmiertelność, rokowania

Cholera cechuje się śmiertelnością na poziomie 1% w przypadkach, w których wdrożono odpowiednie leczenie i 50% przy braku terapii.

Jak można zarazić się cholerą?

Cholerą można zarazić się na skutek spożycia wody lub żywności (najczęściej owoców morza) skażonych przecinkowcem cholery. Głównym rezerwuarem bakterii są jednak ludzie i choroba jest najczęściej przenoszona z człowieka na człowieka drogą fekalno-oralną w wyniku niedostatecznej higieny.

Należy mieć na uwadze, że do zarażenia cholerą może dojść w wyniku kontaktu z wydalinami osób, u których zakażenie przebiega bezobjawowo, co, jak szacuje Światowa Organizacja Zdrowia, może dotyczyć nawet 90% zakażeń.

Cholera – szczepionka

Dostępna w Polsce szczepionka przeciwko cholerze zawiera zabite bakterie przecinkowca cholery serotypu O1 oraz oczyszczoną (nietoksyczną) podjednostkę B toksyny cholery, nie chroni jednak przed zakażeniem szczepem O139.

Podstawowy schemat szczepienia na cholerę wygląda następująco:

  • u dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia: podanie dwóch dawek w odstępie 6 tygodni;
  • u dzieci powyżej 2. roku życia: podanie trzech dawek w odstępie 6 tygodni.
Jeśli między kolejnymi dawkami upłynęło więcej niż 6 tygodni, cały cykl szczepienia należy rozpocząć ponownie. Ze względu na doustną drogę podania należy pamiętać, aby co najmniej godzinę przed i godzinę po wypiciu szczepionki wstrzymać się od spożywania posiłków i innych płynów, a także przyjmowania leków.

Po podaniu szczepionki mogą wystąpić działania niepożądane, spośród których najczęściej obserwuje się:

  • bóle brzucha,
  • biegunkę,
  • nudności i wymioty.

Szczepienie przeciwko cholerze zalecane jest osobom planującym podróż w obszary wysokiego ryzyka zachorowania. Ostatnią dawkę należy przyjąć co najmniej tydzień przed potencjalnym narażeniem na zachorowanie. Należy jednak pamiętać, że mimo przyjętego szczepienia należy bezwzględnie przestrzegać zasad higieny oraz spożywać wodę wyłącznie z bezpiecznych źródeł.

Na świecie dostępne są również dwie inne szczepionki przeciwko cholerze. Zawierają inaktywowane szczepy O1 i O139, ale nie ma w nich podjednostki toksyny B. Obie są rutynowo wykorzystywane do wyszczepiania ludności w krajach rozwijających się.

Cholera – sposoby leczenia

Podstawowym sposobem leczenia cholery jest odpowiednie nawadnianie doustne, które jest skutecznym postępowaniem u większości chorych. Objętość przyjmowanych płynów ustalana jest indywidualnie, w zależności od liczby oddawanych stolców.

Od 2001 r. rekomendowanym przez WHO i UNICEF sposobem nawadniania jest nowa formuła doustnych płynów nawadniających (ORS, oral rehydration solution), zawierająca chlorek sodu, cytrynian sodu, chlorek potasu i glukozę rozpuszczone w 1 l wody. Mniejsza niż w przypadku typowych elektrolitów osmolarność sprawia, że płyn ten może być podawany nie tylko dorosłym, ale i dzieciom.

W cięższych przypadkach konieczne może być nawadnianie drogą dożylną. W leczeniu pacjentów z cholerą stosuje się również tetracykliny, które podawane w dawce 1 g dziennie przez 5 dni skracają czas trwania biegunki.

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral, www.ema.europa.eu [online], https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/dukoral-epar-product-information_pl.pdf [dostęp:] 03.06.2022 r.
  2. M. Fanous, S. K.K. King. Cholera, www.ncbi.nlm.nih.gov [online], https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470232/ [dostęp:] 03.06.2022 r.
  3. K. Korzeniewski. Cholera – choroba szczególnie niebezpieczna w krajach popularnych wśród turystów, Wybrane problemy kliniczne" 4(1), 2020.
  4. D. Lippi E. Gotuzzo, S. Caini. Cholera. Microbiol Spectr" 4(4), 2016.
  5. T. Zajączkowski, Epidemia cholery w Gdańsku i Europie w latach 1831–1832 [online], https://journals.viamedica.pl/gazeta_amg/article/download/50118/37013 [dostęp:] 03.06.2022 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij