żywienie w niewydolności nerek
Katarzyna Turek-Kawecka

Dieta w niewydolności nerek – zasady, suplementacja, produkty, przepisy, jadłospis

Jaką dietę przy niewydolności nerek powinno się stosować? Niewydolność nerek jest chorobą cywilizacyjną, która dotyka kilka milionów Polaków. Często diagnozowana jest na etapie, kiedy uszkodzenia narządu są znaczące i stosowanie restrykcyjnej diety jest absolutną koniecznością. Niewydolność nerek wiąże się z tym, że organy te nie dają sobie rady z oczyszczaniem organizmu z toksyn (produktów przemiany materii). Do tych substancji należą między innymi potas, sód, fosfor i produkty przemiany białek.

Dieta w niewydolności nerek – jaką rolę odgrywa?

Nie istnieje dieta nerkowa odpowiednia dla każdej choroby nerek. Nawet w przypadku niewydolności nerek można wyróżnić niewydolność ostrą lub przewlekłą. Przy wersji ostrej pacjent zazwyczaj żywiony jest w szpitalu, gdyż zaburzenie to jest wynikiem powikłań innej choroby, na przykład posocznicy. Żywienie w przewlekłej niewydolności nerek zależy od stopnia uszkodzenia narządów i problemów z filtracją moczu. Wiąże się z tym restrykcyjność diety oraz rekomendowana ilość białka w diecie na dzień. Zazwyczaj ograniczeniu podlegają także produkty dostarczające duże ilości sodu, fosforu i potasu oraz przyjmowane płyny.

Celem zastosowania odpowiedniego sposobu żywienia jest odciążenie chorych nerek i umożliwienie organizmowi stosunkowo prawidłowe funkcjonowanie.

Dieta przy przewlekłej niewydolności nerek – produkty wskazane

Dieta w niewydolności nerek powinna bazować na produktach ubogich w białko, potas, sód i fosfor. Ograniczoną ilość białka należy uzyskać z niedużej ilości chudych produktów mięsnych, ryb, białka jaj i jasnych produktów zbożowych (jasne pieczywo, makaron, ryż, drobne i jasne kasze).

Dodatkowo do jadłospisu włącza się owoce, niektóre warzywa, dżemy, soki, miód, oleje.

Bardzo często dla osób ograniczających ilość białka w jadłospisie konieczne jest wprowadzenie na stałe do menu produktów skrobiowych niskobiałkowych:  niskobiałkowego pieczywa, makaronu etc. Pomocne czasem może być kupowanie produktów oznaczonych mianem PKU. Są to produkowane w specjalistyczny sposób produkty o obniżonej zawartości białka i jednocześnie o obniżonej zawartości fenyloalaniny (odpowiednie także dla osób chorych na fenyloketonurię).

Dowiedz się więcej: Czym jest fenyloketonuria?

Powiązane produkty

Dieta przy przewlekłej niewydolności nerek – produkty przeciwwskazane

Produkty, które podlegają ograniczeniu u osób z niewydolnością nerek, to żywność wysokobiałkowa (mięso, ryby, nabiał, jaja), bogata w sód (marynaty, kiszonki, żywność o wysokim stopniu przetworzenia, wędliny, produkty wędzone, kostki rosołowe, maggi, sos sojowy, sól), fosfor (nabiał, razowe pieczywo, grube kasze, pełnoziarniste płatki i makarony, strączki, orzechy i nasiona, żółtka jaj, podroby) oraz potas (kakao, czekolada, strączki, banany, orzechy, pomidory).

Często u chorych z zaawansowaną niewydolnością nerek konieczne jest także znaczne ograniczanie ilości wypijanych codziennie płynów – ustalane jest to jednak zawsze indywidualnie z lekarzem prowadzącym.

Suplementacja w przewlekłej niewydolności nerek

Suplementacja u osób z niewydolnością nerek każdorazowo powinna być konsultowana z lekarzem. W związku z tym, że narząd odpowiedzialny za usuwanie produktów przemiany materii, a także składników wielu suplementów diety u osób z niewydolnością nerek jest uszkodzony, warto powstrzymać się od przyjmowania jakichkolwiek tabletek czy innych specyfików na własną rękę.

U osób ze skrajną niewydolnością nerek często stosowane są jako suplementacja białkowa ketoanalogi aminokwasów, zapobiegające niedoborom białka, a nie obciążające chorych nerek. Czasem wskazane jest także wprowadzenie dodatku odpowiednich odżywek – ONS-ów, które dostarczą energii w bezpieczny dla nerek sposób.

Jadłospis dla osób z przewlekłą niewydolnością nerek

U osób z niewydolnością nerek konieczne jest indywidualne ustalenie z lekarzem ilości rekomendowanego do spożycia białka w ciągu dnia, składników mineralnych (sód, fosfor, potas) oraz płynów. Ilości te dopasowuje się do stanu nerek (stadium niewydolności) oraz indywidualnego przypadku. Nie jest możliwe, aby zastosować u każdej osoby z niewydolnością nerek jeden uniwersalny jadłospis.

Propozycja jadłospisu ograniczającego białko, fosfor, potas i sód:

Śniadanie: Kasza manna na wodzie z dżemem owocowym.
II śniadanie: Koktajl z kefiru, jabłka, cynamonu z dodatkiem miodu.
Lunch: Makaron niskobiałkowy z chudym twarogiem, bananem i miodem.
Obiad: Kasza kuskus z pulpetami drobiowymi w sosie koperkowym, sałata zielona z oliwą z oliwek.
Kolacja: Pieczywo niskobiałkowe przesmarowane serkiem homogenizowanym typu Bieluch lekki o smaku naturalnym, warzywa, sok owocowy.

Przykładowe przepisy w diecie przy przewlekłej niewydolności nerek

Pamiętaj, że jadłospis u osób z niewydolnością nerek koniecznie musi być dopasowany indywidualnie do ilości białka, potasu, fosforu i sodu.

Kasza manna na wodzie z dżemem owocowym:

Kaszę przepłucz wodą na sitku, zalej wodą i gotuj, od czasu do czasu mieszając, aż będzie miękka. Dodaj dżem jagodowy dobrej jakości.

Koktajl z kefiru, jabłka, cynamonu z dodatkiem miodu:

Kefir zmiksuj w blenderze z jabłkiem i cynamonem. Dosłodź miodem. Jeśli nie powinieneś maksymalnie ograniczyć ilość białka, to część kefiru możesz zastąpić wodą.

Makaron niskobiałkowy z chudym twarogiem, bananem i miodem:

Makaron ugotuj w wodzie aż będzie miękki. Podaj z pokruszonym twarogiem, pokrojonym w kostkę bananem i skrop miodem.

Kasza kuskus z pulpetami drobiowymi w sosie koperkowym, sałata zielona z oliwą z oliwek:

Kaszę zalej wrzątkiem (możesz dodać do niej przypraw, aby miała bardziej intensywny smak). Odstaw na kilka minut pod przykryciem, aby wchłonęła płyn, po dwóch, trzech minutach przemieszaj ziarenka, aby płyn równo się wchłonął. Mielone mięso połącz z łyżką lub dwoma łyżkami kaszy manny, białkiem jajka, startą na tarce cukinią i marchewką (ilości składników zależne od ilości mięsa). Przypraw i uformuj pulpety wielkości niedużego orzecha włoskiego. Duś na patelni podlane wodą 3–4 minuty, odwróć na drugą stronę, wrzuć posiekany pęczek koperku i duś kolejne 2–3 minuty. Dodaj ok. łyżki dwie śmietanki lub mleka, dopraw sos. Możesz zagęścić go lekko mąką ziemniaczaną. Podawaj z kuskusem oraz sałatą skropioną oliwą.

Pieczywo niskobiałkowe przesmarowane serkiem homogenizowanym typu Bieluch lekki o smaku naturalnym, warzywa, sok owocowy

Chleb przesmaruj cienko serkiem, na wierzchu ułóż cienkie plasterki pomidora i liście sałaty. Popij sokiem owocowym.

  1. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka. Żywienie Zdrowego i Chorego Człowieka, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2009.
  2. M.Grzymisławski, Dietetyka kliniczna, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2019.
  3. D. Włodarek, Dietoterapia, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2014.
  4. M. Krasnicka, W. Sulowicz, Rola żywienia w przewlekłej chorobie nerek, „Dietetyka. Oficjalne Czasopismo Polskiego Towarzystwa Dietetyki”, nr 2 2018.
  5. P. Dąbrowski, M. Olszanecka-Glinianowicz, J. Chudek, Żywienie w przewlekłej chorobie nerek, „Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii”, nr 7 (4) 2011.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak kawa wpływa na zdrowie nerek? Najnowsze wyniki badań

    Najnowsze wyniki badań dotyczące wpływu kawy na funkcję nerek potwierdzają, że przejście od 1 do 1,5 filiżanki kawy dziennie  zmniejsza ryzyko kamieni nerkowych o 40%. Naukowcy przypisuję tę właściwość zawartej w kawie kofeinie, która odpowiada za zwiększenie przepływ moczu, co stanowi ważny czynnik  chroniący przed rozwojem kamieni nerkowych.

  • Dieta przy kamicy nerkowej – jak powinna wyglądać w zależności od rodzaju kamicy?

    Dieta przy kamieniach nerkowych jest zależna od rodzaju kamicy, na którą cierpi pacjent. Odmienne zalecenia dietetyczne są związane ze składem chemicznym kamieni.  Dowiedz się, jakie są ogólne zasady diety w kamicy nerkowej, a także sprawdź, jakich produktów należy unikać w poszczególnych rodzajach choroby. 

  • Wielkanoc dla alergików: bez mleka, jaj i pszenicy

    Nietolerancje pokarmowe dają się szczególnie we znaki podczas świąt. Osoby nietolerujące laktozy, a więc mleka i jego przetworów, muszą zapomnieć o tradycyjnym serniku, bezglutenowcy nie zjedzą żurku, zaś uczuleni na jaja zostaną zmuszeni obyć się bez koronnej, wielkanocnej potrawy. Czym zastąpić żelazne pozycje ze świątecznego menu?

  • Jak zacząć biegać? ABC biegania dla początkujących

    Bieganie wyszczupla sylwetkę, wzmacnia mięśnie, pozwala na trening w zasadzie w każdych warunkach i okolicznościach. Można biegać zarówno na siłowni (na bieżni), jak i pod gołym niebem. Na początku bieganie wymaga chwili przygotowania i dostosowania swojego organizmu do nowych warunków, jednak w miarę zdobywania doświadczenia i wiedzy staje się codziennym nawykiem. Jak zacząć biegać? O czym pamiętać i na co zwrócić uwagę, aby nie zrobić sobie krzywdy? Zobacz nasz poradnik ABC biegania dla początkujących. 

  • Prawidłowa rozgrzewka przed bieganiem – wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć

    W temacie rozgrzewki przed treningiem każdy słyszał niejedno i każdy wie, że wykonywać ją trzeba. Czy jednak za teorią idzie praktyka? Czy wiesz, dlaczego należy wykonywać rozgrzewkę i co możemy dzięki niej zyskać? Ile powinna trwać i czego należy w niej unikać? Na wszystkie pytania znajdziesz odpowiedź poniżej.

  • Żele energetyczne – jak używać? Czy są tylko dla sportowców?

    Podczas długotrwałej, zwiększonej aktywności fizycznej, jak udział w maratonie, intensywny trening czy wyścig kolarski, organizm potrzebuje dużej ilości energii, którą czerpie z glukozy i glikogenu. W celu utrzymania wydolności na tym samym poziomie oraz niedopuszczenia do uczucia zmęczenia dobrym rozwiązaniem jest stosowanie żeli energetycznych, które w prosty sposób dostarczają łatwo przyswajalne węglowodany i pozwalają utrzymać cukier na odpowiednim poziomie.

  • E-book "Dieta na obniżenie cholesterolu. Produkty, suplementacja, jadłospis"

    Podwyższony poziom cholesterolu to stan, który może stanowić zagrożenie, prowadząc do rozwoju miażdżycy. Możesz przejąć kontrolę nad swoim profilem lipidowym. Jednym z kluczowych elementów leczenia tego stanu jest zmiana stylu życia. Codzienna aktywność fizyczna czy zaprzestanie palenia tytoniu to nie wszystko. Najważniejsza jest twoja dieta.  

  • Czy trzeba myć banany przed jedzeniem?

    Nie myjesz bananów przed zjedzeniem? Czas to zmienić! Konieczność mycia warzyw i owoców przed spożyciem dla większości konsumentów jest oczywista. Z drobnym wyjątkiem. Żyjemy w przeświadczeniu, że produktów spożywczych, które przed zjedzeniem obiera się ze skóry, np. bananów, myć nie trzeba. Najwyższa pora zmienić dotychczasowe nawyki.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij