×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Opryszczka na ustach – leczenie, przyczyny i objawy

Opryszczka na ustach to najczęstszy objaw zakażenia wirusem opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1). Jest to bardzo popularny wirus. Zakażenie wirusem opryszczki towarzyszy ludziom od tysięcy lat. Schorzenie to opisywane było już przez starożytnych Egipcjan. Jak sobie z nim poradzić?

Opryszczka na ustach – podstępny wirus

Badania epidemiologiczne pokazują, że w Polsce przeciwciała swoiste dla HSV-1, które świadczą o kontakcie z wirusem, posiada ponad 89,9% populacji. We wszystkich badanych populacjach odsetek kobiet narażonych na działanie HSV-1 jest zdecydowanie wyższy niż mężczyzn. Obecność przeciwciał swoistych nie jest równoznaczna z tym, że wystąpi u nas opryszczka na ustach. Wirus opryszczki znajduje się zarówno w wydzielinie pęcherzykowej, jak i ślinie, a można się nim zarazić, mając bezpośredni kontakt z tymi wydzielinami, np. całując się, używając tych samych naczyń, sztućców, przedmiotów do higieny osobistej. Mimo narażenia i kontaktu z wirusem nie wszyscy stają się jego nosicielami, a nawet jeśli już dojdzie do zarażenia, to tylko u połowy populacji obserwuje się pełnoobjawową opryszczkę. W Polsce problem dotyczy około 60% społeczeństwa.

Opryszczka na ustach – jak przenosi się wirus?

Większość zakażeń pierwotnych ma miejsce jeszcze w dzieciństwie, co nie wyklucza zakażenia w późniejszym okresie życia. Okres wylęgania wirusa wynosi od 1 do 26 dni, zwykle 6-8 dni. Osoba, która zarazi się wirusem opryszczki, ma go w swoim organizmie do końca życia (mimo braku objawów w postaci „zimna” na ustach). Największą zaraźliwością charakteryzuje się płyn pochodzący z pęcherzyków. Wniosek z tego taki, że aby uniknąć zakażenia wirusem opryszczki, najlepiej unikać bezpośredniego kontaktu z tym płynem. Ślina zarówno w okresie pełnoobjawowym, jak i bezobjawowym ma nawet do 1000 razy mniej wirusa w porównaniu z płynem pochodzącym z pęcherzyka. Dlatego osoby zakażone w chwili wykwitu na ustach powinny zachować specjalne środki bezpieczeństwa. Wirus nie przeżywa temperatury pokojowej i dlatego staje się nieaktywny po wyschnięciu. W związku z tym faktem jest mało prawdopodobne zarażenie się poprzez dotykanie przedmiotów.

Opryszczka na ustach – przyczyny powstawania

Nawrotowa opryszczka na ustach zdarza się zarówno u osób z prawidłową odpornością, jak i u tych, których system immunologiczny nie działa sprawnie. Czynnikami wpływającymi na nawroty opryszczki są: opalanie się, infekcje górnych dróg oddechowych, stany osłabienia spowodowane np. miesiączką, zabiegi dentystyczne i chirurgiczne oraz zażywanie glikokortykosteroidów. Nawroty mogą występować nieregularnie: co kilka dni, tygodni lub miesięcy.

Obecnie szczególną grupę ryzyka nawrotów zakażenia HSV stanowią osoby poddające się zabiegom z zakresu medycyny estetycznej. W literaturze istnieją opisy przypadków reaktywacji infekcji po zabiegu powiększenia ust, a także opis ciężkich przebiegów zakażenia, np. o typie reakcji na ciało obce lub obrzęku naczyniowo-ruchowym.

Jakie są objawy opryszczki na ustach?

W miejscu, gdzie wirus dostaje się do organizmu, osoba zakażona odczuwa nadwrażliwość, swędzenie oraz pieczenie. Po 2-3 dniach zakażona okolica wypełnia się drobnymi pęcherzykami, które bolą i mają w środku przeźroczysty płyn. W przypadku gdy dojdzie do pęknięcia, powstają owrzodzenia. Objawy zarówno w obrębie skóry, jak i błon śluzowych są do siebie zbliżone. Przy zakażeniu pierwotnym objawy trwają nawet kilka tygodni, natomiast przy nawrotach przeważnie około 12 dni. Nosiciele wirusa HSV mają komórki wirusa na stałe w zwojach nerwów czuciowych, dopiero w chwili aktywacji wirus przedostaje się przez nerwy do skóry, co powoduje nawrót choroby. Częstym objawem towarzyszącym jest powiększenie węzłów chłonnych.

Opryszczka na ustach – sposoby leczenia

Opryszczka na ustach jest często bagatelizowana przez chorych, co jest błędne. Po pierwsze, wdrożenie terapii skraca czas trwania choroby, a tym samym zmniejsza stres związany z kosmetycznym defektem występowania zmian w obrębie wargi. Po drugie, wdrożenie odpowiedniej terapii spowoduje ustąpienie objawów towarzyszących. Standardem leczenia opryszczki jest acyklowir, który hamuje replikację HSV. Nakładanie kremu zawierającego acyklowir w stężeniu 5% na miejsca chorobowe może skrócić okres chorobowy o 2 dni.

Ze względu na nieestetyczny wygląd można stosować również miejscowe środki wysuszające i łagodzące objawy, np. pastę cynkową.

Stosowany doustnie acyklowir skutecznie hamuje replikację wirusa HSV i zmniejsza częstotliwość nawrotów. Częste nawroty opryszczki powinny być leczone długoterminowo za pomocą acyklowiru. Terapię jednak należy co pewien czas wstrzymać (na okres między 6 a 12 miesięcy), by zaobserwować tendencje w przebiegu choroby. U pacjentek z dodatnim wywiadem w kierunku HSV, poddających się zabiegom z zakresu medycyny estetycznej (powiększanie ust, laser frakcyjny CO2, mezoterapia igłowa, osocze bogatopłytkowe), powinno się profilaktycznie podawać acyklowir w dawce 2×400 mg przez pięć dni, ale tylko po konsultacji z lekarzem.


Podziel się: