Ospa wietrzna u dorosłych i dzieci – objawy, leczenie, powikłania. Jak zapobiec ospie wietrznej?
Katarzyna Gmachowska

Ospa wietrzna u dorosłych i dzieci – objawy, leczenie, powikłania. Jak zapobiec ospie wietrznej?

Ospa wietrzna, nazywana potocznie wiatrówką, jest wysoce zakaźną chorobą o etiologii wirusowej. Wywoływana jest przez wirusaVaricella-zoster virus (VZV), który jest identyczny z wirusem półpaśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Jak rozpoznać ospę wietrzną i jak ją leczyć? Ile trwa? Jak zapobiec ospie wietrznej u dzieci?

Ospa wietrzna jest jedną z najczęstszych chorób zakaźnych wieku dziecięcego. Charakterystycznymi objawami wiatrówki są gorączka, osłabienie oraz polimorficzna wysypka skórna z pęcherzykami wypełnionymi płynem. Choroba jest zakaźna w okresie od dwóch dni przed wystąpieniem zmian skórnych, aż do przyschnięcia ostatniego wykwitu. W leczeniu stosuje się leczenie objawowe oraz preparaty wysuszające i antyseptyczne na skórę.  

Ospa wietrzna – co to za choroba?  

Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa VZV (Varicella-zoster virus, wirus ospy wietrznej i półpaśca). Ospa jest wysoce zakaźna; wirus przenosi się drogą kropelkową (kropelki płynu zawierające wirusa ospy z dróg oddechowych chorego mogą być przenoszone z ruchem powietrzna na odległość kilku metrów – stąd nazwa wiatrówka).  

Chory na ospę wietrzną zakaża osoby z otoczenia w okresie dwóch dni przed wystąpieniem wysypki, aż do momentu przyschnięcia ostatniego wykwitu. Zakaźna jest także zawartość pęcherzyków na skórze chorego.  

Okres wylęgania choroby wynosi od 10 do 21 dni od kontaktu z chorym na ospę wietrzną. Wiatrówka występuje najczęściej w wieku dziecięcym i zazwyczaj ma łagodny przebieg.  

Ospa wietrzna u dzieci 

Ospa wietrzna (wiatrówka) jest jedną z najczęstszych chorób zakaźnych wieku dziecięcego. Ospa wietrzna u dzieci ma zazwyczaj łagodny przebieg, w przeciwieństwie do dorosłych. Najczęściej występuje u dzieci w wieku przedszkolnym i trwa około 2 tygodnie. Dzieci zarażają się ospą wietrzną drogą kropelkową od osoby chorej na wiatrówkę lub półpasiec.   

Ospa wietrzna u dorosłych  

Ospa wietrzna u dorosłych zazwyczaj ma cięższy przebieg niż u dzieci, pomimo że daje podobne objawy. U osób dorosłych obserwuje się częstsze występowanie powikłań po ospie wietrznej, takich jak zapalenie opon mózgowych, stawów, nerek, wątroby lub mięśnia sercowego. Wiatrówka u dorosłych występuje stosunkowo rzadko, gdyż większość z nich przechorowała ją i nabyła trwałą odporność w dzieciństwie.  

Ospa wietrzna a ciąża  

Ospa wietrzna u kobiet w ciąży jest niebezpieczna zarówno dla kobiety, jak i dla dziecka. Większość dorosłych kobiet przechorowała ospę w wieku dziecięcym i nabyła trwałą odporność. Jeśli kobieta nie chorowała na ospę przed ciążą, zaleca się szczepienie ochronne.

Zachorowanie na ospę wietrzną w trakcie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronienia lub rozwojem ospy wrodzonej u dziecka. Ospa wrodzona objawia się małą masą urodzeniową dziecka, zmianami skórnymi, neurologicznymi, wadami kończyn, oka oraz upośledzeniem umysłowym. W przypadku zachorowania na ospę wietrzną kobiety w okresie okołoporodowym może dojść do wystąpienia objawów choroby u noworodka.

Ospa wietrzna u noworodka ma zazwyczaj ciężki przebieg i może prowadzić nawet do śmierci dziecka. Kobiecie w ciąży, która miała kontakt z osobą chorą na ospę wietrzną, a także noworodkowi matki chorej na wiatrówkę, podaje się immunoglobuliny przeciwko wirusowi ospy wietrznej i półpaśca (VZIG) najlepiej do 96 godzin od momentu ekspozycji.  

Objawy ospy wietrznej – jak przebiega ospa?  

Do objawów ospy wietrznej zalicza się

  • gorączkę, ból głowy, osłabienie,
  • wysypkę skórną – pojawia się zazwyczaj w drugiej dobie choroby. Charakterystyczny jest przebieg choroby w kilku rzutach, początkowo powstają plamki, które przekształcają się w grudki i pęcherzyki. Zmiany skórne występują na całym ciele, także na skórze owłosionej głowy i na błonach śluzowych. Wysypce towarzyszy świąd skóry. Zdarza się, że w wyniku braku odpowiedniej higieny skóry oraz rozdrapywaniu pęcherzyków może dojść do nadkażenia bakteryjnego zmian i pozostawania blizn.  
Należy pamiętać, że istnieje ryzyko zarażenia się ospą wietrzną od osoby chorej na półpasiec.   

Leczenie ospy wietrznej  

Po wystąpieniu objawów ospy wietrznej należy zgłosić się do lekarza, pamiętając, aby wizytę umówić wcześniej telefonicznie, by uniknąć kontaktu z innymi pacjentami ze względu na wysoką zakaźność choroby. Lekarz stawia rozpoznanie ospy wietrznej na podstawie występowania charakterystycznych zmian skórnych oraz kontaktu z osobą chorą w wywiadzie.  

Ospa u dzieci zazwyczaj ma łagodny przebieg i nie wymaga leczenia w warunkach szpitalnych. Zaleca się leczenie objawowe, czyli mające na celu obniżenie gorączki u dziecka i ograniczenie świądu skóry. Na skórę zaleca się preparaty o właściwościach wysuszających i przeciwświądowych. Dziecko z ospą powinno być kąpane codziennie, unikając mycia skóry gąbkami czy wycierania szorstkimi ręcznikami, aby nie powodować rozdrapywania pęcherzyków.  

U osób z cięższym przebiegiem choroby lub z obniżoną odpornością podaje się acyklowir, który ogranicza rozmnażanie się wirusa ospy wietrznej i półpaśca.  

Po przechorowaniu ospy wietrznej wirus pozostaje w organizmie w postaci utajonej. Ulega on reaktywacji w warunkach obniżonej odporności i wywołuje objawy półpaśca.  

Ospa wietrzna – powikłania  

Do powikłań ospy wietrznej zalicza się: 

  • nadkażenie bakteryjne wykwitów skórnych – jest to najczęstsze powikłanie ospy wietrznej i może prowadzić do pozostawania blizn skórnych,
  • zapalenie płuc, 
  • zapalenie ucha środkowego, 
  • zapalenie mięśnia sercowego, 
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, 
  • zapalenie mózgu,
  • zakażenie płodu – w przypadku kobiety w ciąży ospa wietrzna może prowadzić do poronienia oraz rozwoju wad wrodzonych u dziecka. 

Przechorowanie ospy wietrznej pozostawia trwałą odporność. Wirus ospy wietrznej pozostaje w warunkach utajenia i może się uaktywnić, wywołując półpasiec. Półpasiec występuje głównie u osób starszych lub z obniżoną odpornością i objawia się wykwitami skórnymi wzdłuż obszarów unerwienia danego nerwu, które cechują się dużą bolesnością. Najczęściej występują one na skórze klatki piersiowej lub twarzy i zazwyczaj są jednostronne.  

Ospa wietrzna – profilaktyka, szczepionka

Ospa wietrzna ze względu na bardzo dużą zakaźność szybko rozprzestrzenia się, zwłaszcza w zbiorowiskach ludzkich takich jak żłobki, szkoły czy przedszkola. Zaleca się ścisłą izolację chorego na wiatrówkę do momentu przyschnięcia wszystkich wykwitów skórnych.  

Do metod profilaktyki ospy wietrznej zalicza się szczepionkę przeciwko ospie wietrznej. Szczepionka ta jest szczepionką żywą i cechuje się dużą skutecznością. Szczepienie przeciw ospie wietrznej zaleca się dzieciom w wieku powyżej 9. miesiąca życia, kobietom planującym ciążę oraz osobom po kontakcie z chorym na wiatrówkę.

Immunoglobulinę przeciwko wirusowi ospy wietrznej i półpaśca podaje się kobietom w ciąży, które nie chorowały na wiatrówkę i miały kontakt z osobą chorą, noworodkom, których matki mają objawy ospy wietrznej, pacjentom z chorobami układu odpornościowego i chorobami nowotworowymi krwi.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij