popęchane, zaczerwienione usta
Joanna Naczyńska

Zapalenie czerwieni wargowej – przyczyny, objawy, leczenie

Czerwień wargowa jest określeniem odnoszącym się do zabarwienia ust. Warstwa nabłonkowa, która pokrywa wargi, jest bardzo cienka, a za kolor ust odpowiadają prześwitujące naczynia krwionośne. Jedną z częstych dolegliwości czerwieni wargowej jest cheilitis – czyli zapalenie czerwieni wargowej, oznaczające wiele różnych stanów chorobowych, jak opryszczka, zajady czy zapalenie kątów ust. Zapalenie czerwienie wargowej objawia się zaczerwienieniem, pieczeniem, odczuciem suchości czy popękaniem ust. Co na nie stosować?

Kolor ust od dawna stanowi element twarzy, który skupia uwagę. Po kolorze warg można wnioskować, jak czuje się osoba, na którą patrzymy, lub w jakiej jest kondycji fizycznej. Bladość, suchość, spierzchnięcie ust, a także usta „sine” czy czerwone mogą oznaczać osłabienie, odwodnienie, infekcję, chorobę ogólną. Kolor ust zmienia się również w zależności od emocji, wysiłku fizycznego oraz wieku. Ponadto wraz z upływem czasu, wielkość ust ulega zmniejszeniu, kontur staje się mniej wyraźny, a czerwień blednie. Usta są pokryte cienką warstwą naskórka, skóra tej okolicy nie posiada gruczołów potowych, ma bardzo cienką warstwę ochronną, co sprzyja przesuszaniu, pękaniu i stanom zapalnym ust.

Zapalenie czerwieni wargowej – co to takiego? Jakie mogą być rodzaje?

Zapalenie czerwieni wargowej jest to stan zapalny objawiający się zmianą koloru ust, najczęściej na kolor bardziej czerwony niż zwykle, któremu często towarzyszy spierzchnięcie i pękanie ust. Zapalenie czerwieni wargowej określa się również nazwą cheilitis. Zapalenie czerwieni wargowej może również mieć postać obrzmienia wargi lub pęcherzy, strupków lub pęknięć na ustach.  

Przyczyny zapalenia czerwieni wargowej

Zapalenie czerwieni wargowej może być przejściowym objawem wynikającym ze stanu organizmu, np. odwodnienia po dużym wysiłku, narażenia na wysoką temperaturę lub wiatr. Częściej jednak do zapalenia czerwieni wargowej może dojść z powodu niektórych schorzeń w obrębie ust i skóry wokół ust. Literatura wymienia: gruczołowe zapalenie warg, odsłoneczne zapalenie warg, zapalenie kątów ust, złuszczające zapalenie warg.

Zapalenie czerwieni wargowej może być również objawem niektórych chorób (ziarniniakowe zapalenie warg) albo miejscowych infekcji okolicy warg (infekcja wirusem opryszczki lub drożdżakami). Może również dojść do kontaktowego zapalenia czerwieni wargowej na skutek kontaktu z czynnikiem drażniącym, a nawet długiego czasu przebywania w maseczce ochronnej.

Polecane dla Ciebie

Jak objawia się zapalenie czerwieni wargowej?

Zapalenie czerwieni wargowej objawia się zaczerwienieniem ust, pieczeniem, odczuciem suchości i dyskomfortu w okolicy ust, mogą powstawać bolesne pęknięcia. Dolegliwości te powodują nadmierne oblizywanie ust śliną w celu ich zwilżenia, co dodatkowo może pogarszać ich stan. Symptomy mogą różnić się w zależności od przyczyny zapalenia czerwieni wargowej.

Odsłoneczne zapalenie warg (actinic cheilitis) występuje po nadmiernym narażeniu powierzchni ust na promieniowanie słoneczne bez właściwej ochrony. Zdarza się często u osób pracujących przez długi czas w warunkach długotrwałego narażenia na promienie słoneczne. Jest to stan, w którym usta stają się obrzęknięte i powstają na nich drobne zmiany, skóra warg łuszczy się, powstają drobne rany i zmiany o charakterze nadżerek zlokalizowanych w obrębie wargi dolnej. Zmiany trudno goją się i nawracają. Często dochodzi do zatarcia granicy między czerwienią wargową a skórą wokół ust. Stan ten, jeśli nie jest leczony, może z czasem doprowadzić do transformacji nowotworowej.

Zapalenie czerwieni wargowej, któremu często towarzyszy powstanie szczeliny w linii środkowej warg, może towarzyszyć złuszczającemu zapaleniu warg, które dotyka często osoby chorujące na anoreksję i jadłowstręt. Pęknięcia i wysuszenie bony śluzowej warg wynika w tym przypadku z odwodnienia, zmniejszonego wydzielania śliny i niedoboru składników odżywczych. Złuszczające zapalenie warg może też być spowodowane nawykowym przygryzaniem warg, co często jest odpowiedzią na długotrwały i silny stres. Z kolei gruczołowe zapalenie warg jest związane z chorobą gruczołów ślinowych w tej okolicy. Może objawiać się pieczeniem czerwieni wargowej i zmianą zabarwienia ust, wymaga leczenia chirurgicznego.

Do wystąpienia zapalenia czerwieni wargowej przyczynia się również noszenie maseczek ochronnych w czasie trwania pandemii. U osób noszących maseczki ochronne może dojść do nadmiernego wysuszenia ust i wystąpienia kontaktowego zapalenia czerwieni wargowej. Zapalenie objawia się w tym przypadku odczuciem nadmiernej suchości i napięcia warg, czasem również swędzeniem okolicy ust. Powoduje to odruchowe oblizywanie warg w celu zwilżenia, w efekcie częsty kontakt ze śliną dodatkowo powoduje utratę ochronnej warstwy lipidowej i pogorszenie stanu zapalnego warg. Łatwo może wtedy dojść do infekcji w obrębie ust i jej rozszerzenia na okolice kącików ust.

Często zaczerwienienie warg i bolesność w okolicy kącików jest objawem zapalenia kątów ust (określane również jako zajady). Do zapalenia kątów ust dochodzi, gdy zalega w nich ślina, co sprzyja nadkażeniu drożdżakami z rodzaju Candida. Zapaleniu kątów ust towarzyszy wówczas drożdżakowe zapalenie warg. Do zapalenia może dojść również na skutek niedoboru mikroskładników odżywczych, głównie witaminy B2, a także na skutek urazu np. po długotrwałym leczeniu stomatologicznym. Warto dodać, że zapalenie kącików ust występuje często u osób z zaburzeniami hormonalnym, cukrzycą oraz u pacjentów leczonych antybiotykami.

W okolicy ust mogą również występować zmiany opryszczkowe, spowodowane infekcją wirusem opryszczki (Herpes simplex -1). Opryszczka (tzw. zimno) rozpoczyna się od pojawienia się drobnych pęcherzyków na granicy czerwieni wargowej oraz skóry. Wystąpienie pęcherzyków może być poprzedzone swędzeniem i pieczeniem w tej okolicy. Po około 2–3 dniach pęcherzyki przybierają postać nadżerek pokrytych strupkami, jest to początek etapu gojenia się, który może trwać około 1–1,5 tygodnia.

Zmiany w obrębie błony śluzowej warg mogą występować także u chorych na Covid-19. Czerwone spierzchnięte wargi obserwuje się również u dzieci, obok innych objawów, w przebiegu PIMS (wieloukładowy zespół zapalny związany z Covid-19).

Zapalenie czerwieni warg, popękane, spierzchnięte usta są również działaniem niepożądanym stosowania doustnych leków z izotretynoiną w leczeniu ciężkich postaci trądziku. Obrzęk ust, który szybko postępuje, może być reakcją na działanie alergenu i być objawem wystąpienia silnej reakcji alergicznej. W takim przypadku konieczna jest szybka pomoc medyczna.

Leczenie zapalenia czerwieni wargowej – co stosować?

Leczenie zapalenia czerwieni wargowej polega w pierwszej kolejności na leczeniu przyczyny. Infekcje bakteryjne, wirusowe czy grzybicze zazwyczaj leczy się preparatami miejscowymi. Niektóre można nabyć w aptece bez recepty, np. krem z acyklowirem na opryszczkę, inne dostępne są na receptę. W zapaleniu kącików ust korzystne efekty można uzyskać stosując maść z witaminą A lub produkty kosmetyczne takie jak maści lub żele na zajady. Dobrze sprawdzą się te, zawierające w składzie ekstrakt z szałwii, witaminę B2, chlorheksydynę. Warto także zadbać o prawidłową dietę.

Osoby, które mają często spierzchnięte usta i dochodzi u nich do nawracającego zapalenia czerwieni warg, mogą w aptece uzyskać poradę farmaceuty na temat, co stosować na suchość i pękanie ust. Balsamy do suchych i spierzchniętych ust z dużą zawartością składników nawilżających będą dobrze regenerowały naskórek. Dla dzieci do pielęgnacji suchych, popękanych ust sprawdzi się wazelina biała, bez dodatków zapachowych i smakowych.

Przewlekłe lub nawracające zapalenie ust wymaga konsultacji z lekarzem dermatologiem, który dobierze odpowiedni lek na zapalenie czerwieni wargowej.

Zapobieganie zapaleniu czerwieni wargowej

Domowe sposoby na ładne usta to regularne stosowanie peelingu przeznaczonego do ust i nawilżanie. Dobrze sprawdzą się pomadki z zawartością oleju z nasion wiesiołka, masłem shea czy olejem kokosowym, witaminą E i miodem. Niezwykle ważne jest odpowiednie nawadnianie organizmu w ciągu dnia, zaleca się też unikanie nadmiernego spożycia produktów bogatych w kofeinę i cukier. Podczas przebywania na słońcu zaleca się stosowanie pomadek ochronnych do ust, chroniących usta przed promieniowaniem UV.

  1. E. Paszyńska, A. Słopień, Z. Ślebioda i in.,, Ocena makroskopowa błony śluzowej jamy ustnej i analiza pH śliny u pacjentów z jadłowstrętem psychicznym, „Psychiatria Polska”, nr 48 (3) 2014.
  2. Oral manifestations of COVID-19: Brief review Anna Maria Paradowska-Stolarz, „Dental and Medical Problems”, nr 58 (1) 2021.
  3. M. Okarska-Napierała, K. Ludwikowska, J. Książyk i in., Postępowanie z dzieckiem z wieloukładowym zespołem zapalnym powiązanym z COVID-19. Wytyczne grupy eksperckiej przy Polskim Towarzystwie Pediatrycznym i Konsultancie Krajowym w dziedzinie pediatrii, Przegląd Pediatryczny, nr 49 2020.
  4. M. Noszczyk, Medycyna piękności, Wydawnictwo PZWL, wydanie II, 2016, str. 125-126.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymodeluj swoje ciało przed sylwestrem!

    Sylwester to czas, gdy żegnamy się ze Starym Rokiem, a witamy z Nowym. Wszyscy pragną, aby Nowy Rok przyniósł same sukcesy w każdej dziedzinie życia. Kobiety chcą się wtedy czuć wyjątkowe i piękne, dlatego przygotowują się do zabawy sylwestrowej w szczególny sposób.

  • Przygotuj się na Sylwestra! 5 zasad, o których trzeba pamiętać

    Nadchodzi nowy rok! Przed nami szampańska zabawa do białego rana i… syndrom dnia następnego? Niekoniecznie! Co zrobić, aby sylwestrowa zabawa nie zakończyła się wcześniej niż byśmy tego chcieli? Oto 5 zasad, o których trzeba pamiętać.

  • Ceramidy – czym są? Jakie mają właściwości? Dla kogo kosmetyki z ceramidami?

    Ceramidy to naturalnie występujące w naskórku substancje budulcowe, które dzięki swojej budowie i właściwościom mają szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. W artykule odpowiemy na pytania o to, czym są ceramidy, jakie jest ich znaczenie w skórze oraz jak je stosować w codziennej pielęgnacji.

  • Makijaż sylwestrowy – co warto mieć pod ręką?

    Wraz z nieuchronnym zbliżaniem się do końca roku kalendarzowego na pierwszy plan wychodzą wszelkiego rodzaju tematy związane z Sylwestrem, w tym m.in. ubiór, fryzura czy właśnie makijaż. Na co postawić przy sylwestrowym make-upie? Brokat, cyrkonie czy smokey eye? Poniżej kilka przydatnych rad, jak się najlepiej przygotować do nadchodzącej gorączki sylwestrowej nocy. 

  • Jak przygotować się do Sylwestra?

    Sylwester to wydarzenie, które pozwala nam na huczne zamknięcie pewnego etapu w naszym życiu. Dlatego też, niezależnie od tego, czy spędzamy tę noc w kameralnym gronie, czy też bierzemy udział w zorganizowanym bankiecie, ważne jest, abyśmy czuli się dobrze sami ze sobą. Zadbajmy więc o to, żeby przygotować się do tego ostatniego wieczoru w roku najlepiej jak potrafimy. Pamiętajmy, że Sylwester to przede wszystkim czas beztroskiej zabawy do białego rana, podczas której królują fantastyczne kreacje i nie mniej fantastyczne makijaże.

  • Jak pielęgnować skórę z niedoskonałościami?

    Nie tylko młodzież zmaga się z problemami z cerą. Zatkane pory, nadmiar sebum, zaskórniki czy wągry potrafią spędzić sen z powiek również dorosłym. Gładka i pozbawiona niedoskonałości skóra to cel, do którego warto dążyć. Istnieje wachlarz możliwości zadbania o cerę. Co może wpływać na tworzenie się niedoskonałości? Jak dobrać kosmetyki, które odpowiedzą na potrzeby skóry? Odkryj wskazówki pomocne przy planowaniu codziennej pielęgnacji.

  • Jak zregenerować włosy u fryzjera i profesjonalnymi kosmetykami?

    Włosy przez cały rok są narażone na wiele czynników zewnętrznych, które z czasem doprowadzają do zniszczenia ich struktury i obniżenia poziomu nawilżenia. Włosy stają się wtedy osłabione, pozbawione elastyczności, trudno się rozczesują i puszą. Ich powierzchnia jest szorstka, matowa, a końcówki rozdwajają się i zaczepiają o siebie, co powoduje dalsze uszkodzenia. Przeczytaj, jak przywrócić włosom blask, wygładzić je, odbudować i zabezpieczyć na przyszłość.

  • Jak pielęgnować okolicę oczu? Czym się różni krem pod oczy od kremu do twarzy?

    Pielęgnacja okolicy oczu jest bardzo ważna, ponieważ skóra w tym rejonie jest bardzo delikatna i wrażliwa. Począwszy od delikatnego usuwania makijażu, stosowanie kremów pod oczy i zimnych kompresów, po używanie ochrony przeciwsłonecznej oraz dbanie o dietę bogatą w antyoksydanty – wszystko ma znaczenie, jeśli chcemy, aby nasze spojrzenie było świeże i rozświetlone.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij