Kandydoza – jak rozpoznać zakażenie? - portal DOZ.pl
Kandydoza – objawy, diagnostyka i leczenie zakażenia drożdżakami Candida
Marcin Setlak

Kandydoza – objawy, diagnostyka i leczenie zakażenia drożdżakami Candida

Kandydoza, czyli drożdżyca, to stan chorobowy wywołany przez drożdżaki (grzyby) z rodzaju Candidia i stanowi obecnie coraz częstszy problem. Kandydoza może rozwijać się w obrębie skóry, paznokci i błon śluzowych. Objawy drożdżycy zależą od miejsca, w którym doszło do kolonizacji grzyba. W zapobieganiu i leczeniu kandydozy dużą rolę odgrywa właściwa dieta i rozsądne stosowanie leków.

Co to jest Candidia? 

Candidia to grzyb drożdżopodobny. Najlepiej poznanym i mającym największe znaczenie dla zdrowia człowieka jest grzyb Candida albicans. Uważa się, że stanowi on część fizjologicznej flory przewodu pokarmowego nawet u 80% osób. Grzyby z rodzaju Candidia można też znaleźć na skórze, w kobiecych drogach rodnych oraz w dolnych odcinkach układu moczowego. 

W normalnych warunkach grzyby te nie powodują problemów zdrowotnych, jednak w niektórych przypadkach dochodzi do ich nadmiernego namnożenia się i wystąpienia uporczywych objawów. 

Kandydoza – przyczyny 

Nadmierny rozrost kolonii grzybów z rodzaju Candidia może być spowodowany różnymi przyczynami, najczęstsze z nich to: 

  1. Antybiotykoterapia prowadzona przez długi czas – antybiotyki powodują niszczenie korzystnej flory bakteryjnej, która hamuje rozwój grzybów.   
  2. Antykoncepcja hormonalna – może przyczynić się do powstawania kandydozy pochwy. Hormony stanowiące główny składnik tabletek antykoncepcyjnych wpływają na ograniczenie populacji bakterii z rodzaju Lactobacillus, które odpowiadają za utrzymanie niskiego pH w pochwie. Spadek ilości bakterii wpływa na wzrost pH, co umożliwia grzybom nadmierne namnażanie się. 
  3. Chemioterapia – w wyniku stosowania chemioterapii dochodzi do niszczenia komórek nowotworowych, jak i zdrowych komórek organizmu, w tym komórek nabłonka stanowiących barierę chroniącą przed nadmierną kolonizacją organizmu grzybami. Chemioterapia negatywnie wpływa także na mechanizmy immunologiczne. 
  4. Osłabiona odporność – może być spowodowana licznymi stanami chorobowymi, w tym przez: pierwotne i wtórne zaburzenia odporności, zabiegi operacyjne, rozległe oparzenia i urazy.

Ponadto możliwe przyczyny kandydozy obejmują:

  • zaburzenia hormonalne występujące w trakcie trwania ciąży,  
  • żywienie pozajelitowe, 
  • niewyrównaną cukrzycę,
  • choroby nowotworowe,
  • radioterapię,
  • nadużywanie alkoholu i narkotyków, 
  • nieodpowiednią higienę. 

Polecane dla Ciebie

Kandydoza – objawy 

Objawy kandydozy będą różniły się w zależności od miejsca, w którym doszło do nadmiernego rozrostu populacji grzyba Candidia lub jego obecności w narządach, które w normalnych warunkach pozbawione są flory fizjologicznej.  

Drożdżyca jamy ustnej – objawy obecności Candida albicans i innych grzybów z rodzaju Candidia w jamie ustnej obejmują: naloty barwy białej na podniebieniu, wewnętrznej stronie policzków, języku oraz na dziąsłach. 

Grzybica gardła i przełyku – przy grzybicy przełyku mogą występować problemy z przełykaniem kęsów pokarmu, ból w trakcie przełykania, uczucie pieczenia za mostkiem. Problemy z przyswajaniem pokarmu mogą skutkować utratą masy ciała. 

Grzybica układu pokarmowego (żołądka i jelit) – ból żołądka, utrata masy ciała, odbijanie treścią pokarmową, zgaga, biegunki lub zaparcia, podwyższona temperatura ciała. Grzybica żołądka i jelit występuje znacznie rzadziej niż grzybica dotycząca jamy ustnej czy gardła.

Grzybica dróg rodnych – pieczenie i świąd w okolicy pochwy lub sromu, ból podczas oddawania moczu, obrzęk miejsc intymnych, serowata wydzielina z pochwy.

Grzybica męskich narządów rozrodczych – świąd żołędzi, białe grudki pod napletkiem, zmiany dotyczące żołędzi pod postacią plam lub grudek.

Kandydoza dróg moczowych – ból podczas mikcji, częste oddawanie niewielkich ilości moczu, kandyduria – jest to obecność grzybów w moczu, nie zawsze świadczy o zakażeniu, gdyż Candidia często stanowi florę fizjologiczną dolnych dróg moczowych.

Kandydoza skóry – najczęstszym miejscem nadmiernego namnażania się grzybów na skórze są okolice fałdów skórnych. Zmiany grzybicze przyjmują w tym przypadku charakter rumieniowy przekształcający się w grudkowe wykwity na obrzeżach zmiany. Objawy grzybicy skóry często obejmują świąd, zaczerwienienie i łuszczenie się skóry w obrębie zmiany. 

Grzybica paznokci i wałów okołopaznokciowych – objawami obecności kolonii grzyba w obrębie paznokcia najczęściej są: zaczerwienienie wału okołopaznokciowego, erozja płytki paznokcia, jej matowienie i przerastanie 

Grzybica występuje nie tylko u osób dorosłych i starszych. Drożdżaki Candidia mogą być odpowiedzialne za rozwój pieluszkowego zapalenia skóry u dzieci.  

Grzyby Candidia powodują w organizmie szczególnie negatywne efekty, jeśli rozwijają się w narządach wewnętrznych, które w normalnych warunkach całkowicie pozbawione są flory fizjologicznej. 

Zapalenie płuc wywołane grzybami z rodzaju Candidia – objawia się silnym kaszlem, gorączką, postępującą dusznością oraz charakterystycznymi zmianami w obrazie RTG. 

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – do zakażenia grzybami w obrębie worka osierdziowego predysponują: niedawno przebyty zabieg kardiochirurgiczny, obecność sztucznej zastawki oraz współwystępowanie innych schorzeń.
Grzybicze zapalenie stawów – zapalenie stawów na tle grzybiczym występuje stosunkowo rzadko, lecz może mieć groźne powikłania, niekiedy wymagające wykonania endoprotezy w miejscu zniszczonych tkanek. 

Grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – charakteryzuje się złymi rokowaniami i występowaniem objawów oponowych. 

Candida albicans może rozwijać się także w innych narządach, czasem zakażenie tym grzybem przyjmuje szczególnie niebezpieczną postać, w której komórki patogenu przedostają się do krwioobiegu pacjenta. Taki stan wiąże się z bardzo niekorzystnymi rokowaniami. 

Kandydoza – jak wykryć? Badania na candidię 

Ze względu na różnorodny obraz kandydozy, diagnostyka w jej kierunku uzależniona jest od miejsca, w którym doszło do nadmiernego rozrostu kolonii.  

Próbkę do badania laboratoryjnego powinno się pobrać przed włączeniem leczenia przeciwgrzybiczego. Powinna być ona pobrana do sterylnego pojemnika i dostarczona do laboratorium w ciągu dwóch godzin od pobrania. 

Jakie badania służą wykrywaniu grzybów? 

Istnieją liczne metody diagnostyczne pozwalające wykryć obecność grzybów w organizmie. Badanie na kandydozę może polegać na mikroskopowej ocenie preparatu, badaniach mikrobiologicznych, serologicznych oraz genetycznych. To, jakie badania na grzybicę powinny zostać przeprowadzone, zależy od rodzaju infekcji. 

W przypadku grzybic układowych, dotyczących narządów wewnętrznych, najczęściej stosuje się test z krwi. Badanie krwi na grzyby z rodzaju Candidia polega na serologicznej metodzie, która wykrywa w surowicy antygen krążący mannozy, enolazy i innych charakterystycznych dla tego rodzaju drobnoustrojów cząsteczek. 

Test na kandydozę układu pokarmowego obejmuje pobranie i badanie próbki kału. Po odpowiednim przygotowaniu, próbkę umieszcza się na specjalnym podłożu umożliwiającym wzrost grzyba. Należy jednak pamiętać, że wynik pozytywny tego badania nie musi świadczyć o chorobie, gdyż grzyby drożdżopodobne w kale mogą być spowodowane obecnością fizjologicznej flory w jelicie. 
W przypadku zakażeń grzybiczych innych części ciała znaczenie diagnostyczne mają badania mikroskopowe i genetyczne. 

Badanie na Candidię – cena 

Cena badania w kierunku grzybów z rodzaju Candidia zależy od typu badania, cena badania krwi czy kału na grzyby to około 300 zł. Tańsze testy apteczne również mogą być przydatne w diagnostyce zakażeń grzybiczych, jednak ich czułość i swoistość jest niższa w porównaniu do badań laboratoryjnych. 

Candida albicans – interpretacja wyników 

Interpretacja wyników badań laboratoryjnych zawsze musi być powiązana z oceną stanu pacjenta i zgłaszanych przez niego dolegliwości, gdyż wyniki dodatnie testów nie muszą oznaczać stanu chorobowego. 

Kandydoza – leczenie 

Leczenie Candida albicans polega na stosowaniu preparatów dobranych pod kątem miejsca, w którym rozwija się grzyb, a także nasilenia problemu. W przypadku grzybicy paznokci stosuje się lakiery, w grzybicy jamy ustnej środki do płukania ust, w zakażeniach skóry kremy, a jeśli problem dotyczy pochwy używa się globulek. 

Substancjami czynnymi leków najczęściej są antybiotyki z grupy antybiotyków polienowych (nystatyna), echinokandin (kapsofungina) oraz azoli (klotrimazol). Należy pamiętać, że decyzja o tym, jak leczyć dane zakażenie grzybicze, powinna być podjęta przez lekarza. 

Dieta przy kandydyozie 

Dla zwalczania zakażeń grzybiczych znaczenie ma odpowiednia dieta. Oto kilka wskazówek: 

  • należy ograniczyć przyjmowanie cukrów prostych, 
  • powinno się zaprzestać picia alkoholu, 
  • do diety należy włączyć jogurty zawierające bakterie z rodzaju Lactobacillus
  • należy przyjmować probiotyki,
  • z diety należy wyeliminować produkty o wysokim indeksie glikemicznym.

Dowiedz się więcej na temat tego, jak powinna wyglądać dieta przy kandydozie.

Kandydoza – zapobieganie 

W zapobieganiu rozwojowi kandydozy znaczenie może mieć wiele czynników. Odpowiednia dieta bogata w warzywa, wystrzeganie się alkoholu i nikotyny w znacznym stopniu pomogą zmniejszyć ryzyko zachorowania na kandydozę przewodu pokarmowego. W profilaktyce kandydozy skóry i błon śluzowych duże znaczenie ma odpowiednia higiena.  

  1. P. Gajewski, A. Szczeklik, Interna Szczeklika 2017, MP, Kraków 2017.
  2. A. Boroń-Kaczmarska, Choroby zakaźne i pasożytnicze, PZWL, Warszawa 2017.
  3. D. S. Paauw, L. R. Burkholder, M. B. Migeon, Choroby wewnętrzne: praktyczny przewodnik kliniczny, t. 1, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2009
  4. W. Karges, S. Al Dahouk, Interna w 5 dni, PZWL, Warszawa 2013.
  5. A. Doboszyńska, Objawy chorób wewnętrznych. Podręcznik dla studentów, PZWL, Warszawa 2013.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bifidobakterie – czym są i jakie mają znaczenie dla odporności niemowlęcia?

    1000 pierwszych dni życia dziecka to kluczowy okres w rozwoju młodego organizmu. Narządy i układy, które kształtowały się jeszcze podczas życia płodowego, wciąż dojrzewają i doskonalą swoje funkcje. Fundamentalne znaczenie w tym procesie ma rozwój układu odpornościowego, który już od momentu porodu musi chronić niemowlę przed czynnikami zewnętrznymi. Jaki związek z odpornością mają jelita i zamieszkujące w nich Bifidobakterie?

  • Załupek – przyczyny, objawy, leczenie

    Załupek objawia się jako obrzęk żołędzi i napletka i jest spowodowany zsunięciem napletka poza żołądź. Dochodzi to tego, gdy napletek jest zbyt ciasny. Stan ten wywołuje ucisk, który utrudnia prawidłowy odpływ krwi. Gdy wspomniany ucisk jest duży i występują potężne lub długo utrzymujące się zaburzenia krążenia krwi, może dojść do tzw. martwicy żołędzi i skóry napletka. Jakie są objawy i sposoby leczenia załupka?

  • Pyłkowica – objawy i leczenie

    Pyłkowica, czyli uczulenie na pyłki spędza sen z powiek wielu milionom Polaków. Nasilenie objawów obserwuje się od wczesnej wiosny, aż do końca lata. Jakie są jej przyczyny? Jak wygląda leczenie alergii?

  • Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Alergia pokarmowa to chorobliwa nadwrażliwość na spożywany pokarm, uwarunkowana swoistą odpowiedzią układu odpornościowego. Najczęściej objawia się ona u pacjenta objawami ogólnymi (np. dusznością) lub miejscowymi (np. wysypka skórna, bóle brzucha), aczkolwiek w przypadku swoistej tolerancji możemy mówić też o „uczuleniu bezobjawowym”. Wokół terminu alergii pokarmowej narosło wiele mitów oraz nieporozumień, często mylona jest z nietolerancją pokarmową lub traktowana jako synonim każdej reakcji nadwrażliwości na pokarmy. Tymczasem mamy z nią do czynienia tylko przy jednoznacznie udokumentowanym mechanizmie immunologicznym. Jakie objawy występują w przypadku alergii pokarmowej i jak się ją leczy? Jakie testy alergiczne wykonać? Co uczula?

  • Jak rozpoznać obrzęk limfatyczny? Przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

    Obrzęku limfatyczny to inaczej obrzęk tkanek, który spowodowany jest zastojem chłonki (limfy)wywołanej wadami wrodzonymi lub uszkodzeniem naczyń chłonnych. Wyróżnia się obrzęk limfatyczny pierwotny i wtórny. Przyczyną obrzęku limfatycznego pierwotnego są nieprawidłowo wykształcone węzły chłonne. Bardziej złożoną kwestią są przyczyny wtórnego obrzęku, do których zaliczono m.in. przewlekłą niewydolność żylną, leki, operacje i inne czynniki. Jak leczyć obrzęki limfatyczne, czy drenaż limfatyczny jest dobrą metodą oraz czym różni się cellulits od cellulitu?

  • Widzisz dziwne robaczki przed oczami? To męty w oku – czym są, skąd się biorą?

    Męty w oku, opisywane między innymi jako latające muszki pojawiające się przed oczami to częsty problem zgłaszany w gabinetach okulistycznych. Przyczyną ich powstawania jest nagromadzenie w ciele szklistym skupisk włókien kolagenowych. O czym świadczy ta przypadłość? Jak można się jej pozbyć?

  • Choroby cywilizacyjne – czym są? Jakie to choroby?

    Choroby cywilizacyjne to schorzenia, które pojawiają się w populacji na skutek gwałtownych przemian i rozwoju cywilizacyjnego, którym jako ludzkość podlegamy. W czasach współczesnych ludzie narażeni są przede wszystkim na hałas, zanieczyszczenia środowiska i stres. To wszystko może być przyczyną schorzeń, prowadzących do utraty zdrowia, a nawet życia.

  • Ropomocz – przyczyny, objawy, leczenie

    Ropomocz to schorzenie, które najczęściej wskazuje na zakażenie dróg moczowych, jak zapalenie cewki moczowej, zapalenie pęcherza czy odmiedniczkowe zapalenie nerek. Obecność ropy w moczu można potwierdzić poprzez wykonanie badania ogólnego moczu. Wskaże ono rodzaj bakterii, który wywołał infekcję, a ponadto w wyniku znajdzie się ilość białych krwinek, która także jest jednym z objawów ropomoczu. Jak się leczy ropomocz i czy jest to groźna choroba?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij