Grzybica skóry – przyczyny, objawy, leczenie dermatofitozy i drożdżycy skóry
Marcin Dec

Grzybica skóry – przyczyny, objawy, leczenie dermatofitozy i drożdżycy skóry

Grzyby to olbrzymia i bardzo zróżnicowana grupa tworząca jedno z pięciu królestw organizmów. Opisano kilkaset tysięcy gatunków grzybów, jednak choroby u ludzi wywołuje zaledwie dwieście do trzystu spośród nich, a w codziennej praktyce spotyka się kilkanaście. Jak rozpoznać grzybicę skóry i jak z nią walczyć?

Grzybica skóry – jak można zarazić się grzybicą? 

Spora część infekcji grzybiczych ma charakter oportunistyczny – dochodzi do nich u pacjentów podatnych na zakażenia z powodu: 

  • uszkodzonej bariery nabłonkowej – po zranieniu, oparzeniu, maceracji (uszkodzenie w wyniku wilgoci) skóry. Zakażeniom grzybiczym sprzyja też obecność ciał obcych, takich jak cewniki czy protezy. 
  • zaburzeń ogólnoustrojowych – cukrzycy, niedoczynności tarczycy, ciąży, niedożywienia, niedoborów witamin (biotyny, witaminy A) i minerałów (żelaza, cynku),
  • zaburzeń odporności – wrodzonych i nabytych (np. zakażenie wirusem HIV),
  • nowotworów – białaczki, chłoniaków, raków stadium rozsiewu; również jako powikłanie chemio- i radioterapii,
  • stosowania leków bądź inwazyjnych procedur medycznych – mogą to być: antybiotyki, kortykosteroidy, linie naczyniowe, cewniki, inwazyjna wentylacja, żywienie pozajelitowe.

Grzybica skóry – rodzaje grzybic 

Dla celów praktyki klinicznej grzyby podzielono na: 

  • Dermatofity – do rozwoju wymagają keratyny (składnika naskórka i przydatków skóry – włosów i paznokci). Można się nimi zarazić od drugiego człowieka, od zwierzęcia oraz przez kontakt z glebą, w której bytują. Zakażenie tymi grzybami nosi nazwę dermatofitozy.
  • Grzyby drożdżopodobne – występują w glebie, wodzie i powietrzu. Są też komensalami jamy ustnej, przewodu pokarmowego i pochwy u ludzi, gdzie mogą bytować całymi latami bez wywoływania objawów. Do rozwoju choroby dochodzi w wyniku zaburzenia równowagi między gospodarzem (człowiekiem) a zamieszkującym go drożdżakiem. Drożdżyce są również nazywane kandydozami, gdyż najczęściej wywołują je grzyby z rodzaju Candida. Zakażenie drożdżakami to drożdżyca.
  • Grzyby pleśniowe – są rozpowszechnione w przyrodzie, zwłaszcza w rozkładającej się materii organicznej. Spotyka się je także na zdrowej skórze ludzkiej, zwłaszcza na owłosionej skórze głowy i pomiędzy palcami stóp. U osób z obniżoną odpornością mogą powodować ciężkie grzybice układowe, rzadziej wywołują grzybicę skóry. 

Polecane dla Ciebie

 Grzybica skóry – objawy 

Objawy grzybicy różnią się w zależności od gatunku grzyba, który ją wywołuje oraz od zajętej okolicy. Często przyjmuje postać zmian rumieniowo–złuszczających, tworzy krostki i grudki. Grzybicy towarzyszy świąd lub uczucie pieczenia. 

Zakażenia dermatofitami mogą się manifestować jako: 

  • Grzybica skóry owłosionej – spowodowana jest przez dermatofity, głównie Trichophyton tonsurans, T. mentagrophytes, T. verruosum, T. violaceum, T. schoenleinii, Microsporum canis, M. audouinii. Może przyjmować postać grzybicy drobnozarodnikowej (ognisk złuszczonej skóry z włosami połamanymi równo na wysokości kilku milimetrów) oraz grzybicy strzygącej (ogniska złuszczające zawierające nierówno ułamane, jakby przystrzyżone włosy). U mężczyzn na brodzie i wardze górnej mogą tworzyć się zapalne guzy lub zlewające się ze sobą krosty, włosy łatwo dają się usunąć z ognisk chorobowych, zwykle powiększone są okoliczne węzły chłonne. Obserwuje się również przypadki o łagodniejszym przebiegu, mogące imitować ropne zapalenie mieszków włosowych. 
  • Grzybica skóry gładkiej – to klasyczna postać zakażenia dermatofitami. Są to okrągłe rumieniowo–złuszczające zmiany, wyraźnie odgraniczone od otoczenia, których obrzeża są bardziej zaczerwienione od centrum. Zaczynają ustępować w części środkowej, przylegające zmiany mogą się ze sobą zlewać. 
  • Grzybica pachwin – bardzo częsta postać grzybicy, częściej dotykają mężczyzn. Jest przenoszona z innych okolic ciała. Są to zmiany rumieniowe i złuszczające, na obwodzie występują pęcherzyki i grudki. 
  • Grzybica stóp – najczęstszą jej postacią jest odmiana międzypalcowa, spotykana zwłaszcza u sportowców, która dotyczy III i IV przestrzeni międzypalcowej. Najpierw występują zaczerwienienie i świąd, które następnie przechodzą w pękanie naskórka. W odmianie potnicowej występują liczne pęcherzyki, a w złuszczającej – ogniska złuszczania lub nadmiernego rogowacenia. Grzybicy stóp może towarzyszyć grzybica paznokci

Drożdżakowe zapalenie skóry może występować pod postacią: 

  • Drożdżycy wyprzeniowej fałdów skórnych – to najczęstsza postać drożdżycy skóry. Lokalizuje się w fałdach i zgięciach skóry: w pachwinie, pod sutkami czy na brzuchu. Objawia się zaczerwienieniem z wyraźnym sączeniem, maceracją naskórka i pęknięciami. Wokół głównych zmian pojawiają się wykwity rumieniowe, pęcherzyki i krosty. 
  • Wyprzeń międzypalcowych – najczęściej są one umiejscowione pomiędzy III a IV palcem ręki, gdzie rozwija się zapalenie i bolesne pęknięcia skóry. Może szerzyć się na sąsiednie przestrzenie międzypalcowe. 
  • Drożdżycy mieszków włosowych – krostki umieszczone są wokół mieszków w obrębie brody.

Łupież pstry wywołany jest przez należący do drożdakow grzyb Pityrosporum orbiculare, który rozwija się w obrębie warstwy rogowej naskórka. Objawia się jako złuszczające się plamy na klatce piersiowej, plecach i karku. 

Grzybica skóry – rozpoznanie 

Podstawą do wysunięcia podejrzenia grzybiczego zakażenia skóry są dokładne badanie fizykalne oraz dobrze zebrany wywiad. Objawy grzybicy są jednak niespecyficzne, mogą przypominać wiele innych jednostek chorobowych (np. łuszczycę, liszaj płaski, zakażenie bakteryjne), dlatego często sięga się po badania dodatkowe. Niektóre infekcje grzybicze charakteryzuje świecenie w świetle lampy Wooda (lampy kwarcowej). Łupież pstry świeci na żółtobiało, natomiast grzybica drobnozarodnikowa daje charakterystyczną jasnozieloną barwę. 

Potwierdzeniem rozpoznania są wyniki badań zeskrobin, włosa bądź wymazów ze zmian skórnych, które ogląda się pod mikroskopem i hoduje na podłożach. 

Grzybica skóry – jak leczyć zmiany grzybicze na skórze? 

Leczenie grzybicy skóry obejmuje stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych miejscowo (pod postacią szamponów, maści, lakierów) oraz ogólnie (preparaty doustne). 

Najczęściej stosowane leki przeciwgrzybicze to preparaty z grupy azoli (flukonazol, ketokonazol). Inne leki wykazujące działanie grzybobójcze bądź grzybostatyczne (hamujące rozwój grzyba) to: gryzeofulwina, nystatyna, amfoterycyna B, terbinafina. 

Leczenie grzybic to proces długotrwały, często trwający wiele tygodni, a nawet miesięcy. Pomimo dużej skuteczności obecnie dostępnych leków, częste są nawroty.

  1. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL, Warszawa 2010. 
  2. D. Trzmiel, A. Lis–Święty, B. Bergler–Czop, Klinika zakażeń grzybiczych skóry i jej przydatków w praktyce lekarza rodzinnego – problem ciągle aktualny, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2011, t. 17, nr 4. 
  3. E. Flis, Grzybica skóry, „mp.pl” [online],  [online], https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73239,grzybice–skory, [dostęp:] 19.04.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Halitoza – brzydki, nieprzyjemny zapach z ust – jak go zwalczać?

    Halitoza jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieprzyjemny zapach z ust nie zawsze wiąże się z obecnością stanów patologicznych w jamie ustnej. Istnieje szereg przyczyn wynikających ze schorzeń układu pokarmowego i problemów laryngologicznych. Często źródłem problemu jest nieprawidłowa dieta.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

  • Komora hiperbaryczna – komu służy i jak z niej korzystać?

    Komora hiperbaryczna jest szczelnie zamkniętym urządzeniem, w którym przeprowadza się zabiegi tlenoterapii z wykorzystaniem stuprocentowego tlenu pod zwiększonym ciśnieniem atmosferycznym. Terapia w komorze hiperbarycznej stanowi uzupełnienie leczenia wielu dolegliwości, m.in. urazów, oparzeń czy incydentów niedokrwienia tkanek miękkich.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij