Grzybica skóry – przyczyny, objawy, leczenie dermatofitozy i drożdżycy skóry
Marcin Dec

Grzybica skóry – przyczyny, objawy, leczenie dermatofitozy i drożdżycy skóry

Grzyby to olbrzymia i bardzo zróżnicowana grupa tworząca jedno z pięciu królestw organizmów. Opisano kilkaset tysięcy gatunków grzybów, jednak choroby u ludzi wywołuje zaledwie dwieście do trzystu spośród nich, a w codziennej praktyce spotyka się kilkanaście. Jak rozpoznać grzybicę skóry i jak z nią walczyć?

Grzybica skóry – jak można zarazić się grzybicą? 

Spora część infekcji grzybiczych ma charakter oportunistyczny – dochodzi do nich u pacjentów podatnych na zakażenia z powodu: 

  • uszkodzonej bariery nabłonkowej – po zranieniu, oparzeniu, maceracji (uszkodzenie w wyniku wilgoci) skóry. Zakażeniom grzybiczym sprzyja też obecność ciał obcych, takich jak cewniki czy protezy. 
  • zaburzeń ogólnoustrojowych – cukrzycy, niedoczynności tarczycy, ciąży, niedożywienia, niedoborów witamin (biotyny, witaminy A) i minerałów (żelaza, cynku),
  • zaburzeń odporności – wrodzonych i nabytych (np. zakażenie wirusem HIV),
  • nowotworów – białaczki, chłoniaków, raków stadium rozsiewu; również jako powikłanie chemio- i radioterapii,
  • stosowania leków bądź inwazyjnych procedur medycznych – mogą to być: antybiotyki, kortykosteroidy, linie naczyniowe, cewniki, inwazyjna wentylacja, żywienie pozajelitowe.

Grzybica skóry – rodzaje grzybic 

Dla celów praktyki klinicznej grzyby podzielono na: 

  • Dermatofity – do rozwoju wymagają keratyny (składnika naskórka i przydatków skóry – włosów i paznokci). Można się nimi zarazić od drugiego człowieka, od zwierzęcia oraz przez kontakt z glebą, w której bytują. Zakażenie tymi grzybami nosi nazwę dermatofitozy.
  • Grzyby drożdżopodobne – występują w glebie, wodzie i powietrzu. Są też komensalami jamy ustnej, przewodu pokarmowego i pochwy u ludzi, gdzie mogą bytować całymi latami bez wywoływania objawów. Do rozwoju choroby dochodzi w wyniku zaburzenia równowagi między gospodarzem (człowiekiem) a zamieszkującym go drożdżakiem. Drożdżyce są również nazywane kandydozami, gdyż najczęściej wywołują je grzyby z rodzaju Candida. Zakażenie drożdżakami to drożdżyca.
  • Grzyby pleśniowe – są rozpowszechnione w przyrodzie, zwłaszcza w rozkładającej się materii organicznej. Spotyka się je także na zdrowej skórze ludzkiej, zwłaszcza na owłosionej skórze głowy i pomiędzy palcami stóp. U osób z obniżoną odpornością mogą powodować ciężkie grzybice układowe, rzadziej wywołują grzybicę skóry. 

Powiązane produkty

 Grzybica skóry – objawy 

Objawy grzybicy różnią się w zależności od gatunku grzyba, który ją wywołuje oraz od zajętej okolicy. Często przyjmuje postać zmian rumieniowo–złuszczających, tworzy krostki i grudki. Grzybicy towarzyszy świąd lub uczucie pieczenia. 

Zakażenia dermatofitami mogą się manifestować jako: 

  • Grzybica skóry owłosionej – spowodowana jest przez dermatofity, głównie Trichophyton tonsurans, T. mentagrophytes, T. verruosum, T. violaceum, T. schoenleinii, Microsporum canis, M. audouinii. Może przyjmować postać grzybicy drobnozarodnikowej (ognisk złuszczonej skóry z włosami połamanymi równo na wysokości kilku milimetrów) oraz grzybicy strzygącej (ogniska złuszczające zawierające nierówno ułamane, jakby przystrzyżone włosy). U mężczyzn na brodzie i wardze górnej mogą tworzyć się zapalne guzy lub zlewające się ze sobą krosty, włosy łatwo dają się usunąć z ognisk chorobowych, zwykle powiększone są okoliczne węzły chłonne. Obserwuje się również przypadki o łagodniejszym przebiegu, mogące imitować ropne zapalenie mieszków włosowych. 
  • Grzybica skóry gładkiej – to klasyczna postać zakażenia dermatofitami. Są to okrągłe rumieniowo–złuszczające zmiany, wyraźnie odgraniczone od otoczenia, których obrzeża są bardziej zaczerwienione od centrum. Zaczynają ustępować w części środkowej, przylegające zmiany mogą się ze sobą zlewać. 
  • Grzybica pachwin – bardzo częsta postać grzybicy, częściej dotykają mężczyzn. Jest przenoszona z innych okolic ciała. Są to zmiany rumieniowe i złuszczające, na obwodzie występują pęcherzyki i grudki. 
  • Grzybica stóp – najczęstszą jej postacią jest odmiana międzypalcowa, spotykana zwłaszcza u sportowców, która dotyczy III i IV przestrzeni międzypalcowej. Najpierw występują zaczerwienienie i świąd, które następnie przechodzą w pękanie naskórka. W odmianie potnicowej występują liczne pęcherzyki, a w złuszczającej – ogniska złuszczania lub nadmiernego rogowacenia. Grzybicy stóp może towarzyszyć grzybica paznokci

Drożdżakowe zapalenie skóry może występować pod postacią: 

  • Drożdżycy wyprzeniowej fałdów skórnych – to najczęstsza postać drożdżycy skóry. Lokalizuje się w fałdach i zgięciach skóry: w pachwinie, pod sutkami czy na brzuchu. Objawia się zaczerwienieniem z wyraźnym sączeniem, maceracją naskórka i pęknięciami. Wokół głównych zmian pojawiają się wykwity rumieniowe, pęcherzyki i krosty. 
  • Wyprzeń międzypalcowych – najczęściej są one umiejscowione pomiędzy III a IV palcem ręki, gdzie rozwija się zapalenie i bolesne pęknięcia skóry. Może szerzyć się na sąsiednie przestrzenie międzypalcowe. 
  • Drożdżycy mieszków włosowych – krostki umieszczone są wokół mieszków w obrębie brody.

Łupież pstry wywołany jest przez należący do drożdakow grzyb Pityrosporum orbiculare, który rozwija się w obrębie warstwy rogowej naskórka. Objawia się jako złuszczające się plamy na klatce piersiowej, plecach i karku. 

Grzybica skóry – rozpoznanie 

Podstawą do wysunięcia podejrzenia grzybiczego zakażenia skóry są dokładne badanie fizykalne oraz dobrze zebrany wywiad. Objawy grzybicy są jednak niespecyficzne, mogą przypominać wiele innych jednostek chorobowych (np. łuszczycę, liszaj płaski, zakażenie bakteryjne), dlatego często sięga się po badania dodatkowe. Niektóre infekcje grzybicze charakteryzuje świecenie w świetle lampy Wooda (lampy kwarcowej). Łupież pstry świeci na żółtobiało, natomiast grzybica drobnozarodnikowa daje charakterystyczną jasnozieloną barwę. 

Potwierdzeniem rozpoznania są wyniki badań zeskrobin, włosa bądź wymazów ze zmian skórnych, które ogląda się pod mikroskopem i hoduje na podłożach. 

Grzybica skóry – jak leczyć zmiany grzybicze na skórze? 

Leczenie grzybicy skóry obejmuje stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych miejscowo (pod postacią szamponów, maści, lakierów) oraz ogólnie (preparaty doustne). 

Najczęściej stosowane leki przeciwgrzybicze to preparaty z grupy azoli (flukonazol, ketokonazol). Inne leki wykazujące działanie grzybobójcze bądź grzybostatyczne (hamujące rozwój grzyba) to: gryzeofulwina, nystatyna, amfoterycyna B, terbinafina. 

Leczenie grzybic to proces długotrwały, często trwający wiele tygodni, a nawet miesięcy. Pomimo dużej skuteczności obecnie dostępnych leków, częste są nawroty.

  1. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL, Warszawa 2010. 
  2. D. Trzmiel, A. Lis–Święty, B. Bergler–Czop, Klinika zakażeń grzybiczych skóry i jej przydatków w praktyce lekarza rodzinnego – problem ciągle aktualny, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2011, t. 17, nr 4. 
  3. E. Flis, Grzybica skóry, „mp.pl” [online],  [online], https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73239,grzybice–skory, [dostęp:] 19.04.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Zespół jelita drażliwego (IBS) — przyczyny, objawy, dieta i leczenie

    Zespół jelita drażliwego (IBS, ang. irritable bowel syndrome) jest jednym z najczęstszych zaburzeń przewodu pokarmowego. Charakteryzuje się przewlekłymi bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami lub biegunkami. Często występują również inne objawy, takie jak uczucie niepełnego wypróżnienia czy wodnisty stolec. Przyczyny zespołu jelita drażliwego nie są dokładnie znane. Jednym z czynników ryzyka jest stres, ale również dieta i styl życia. Leczenie IBS zależy od indywidualnych objawów i zwykle składa się z terapii farmakologicznej, zmiany stylu życia i diety.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij