×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Dieta przy Candida – jak powinna wyglądać dieta przeciwgrzybicza? Co jeść przy kandydozie?

Zadaniem diety przeciwgrzybiczej jest wsparcie leczenia farmakologicznegoDzięki odpowiedniemu żywieniu w kandydozie pacjent ma szansę na szybszy powrót do zdrowia. Zapoznaj się z najważniejszymi zaleceniami w diecie przy Candida i przykładowym jadłospisem wraz z przepisami. 

Biegunki, wymioty, nadmierna ilość gazów czy niepohamowany apetyt na słodycze – to tylko kilka z objawów rozwoju kandydozy w organizmie. Na ogół objawy te są bardzo niecharakterystyczne, a samą kandydozę ciężko zdiagnozować. Należy także pamiętać, że jej obecności przypisać można wiele objawów towarzyszących innym, znacznie popularniejszym jednostkom chorobowym. Stąd, aby uniknąć „niepotrzebnego marketingu”, zaleca się rozwagę i diagnozowanie tylko w gabinecie lekarskim. 

Candida albicans to szczep drożdżaków odpowiedzialny za rozwój choroby zwanej kandydozą. Fizjologicznie grzyb ten występuje w przewodzie pokarmowym. Problem zaczyna się w momencie przerostu i zaburzeń w obrębie mikroflory jelitowej. Do przyczyn rozwoju kandydozy zalicza się:  

  • spadek odporności np. w związku z przewlekle prowadzoną antybiotykoterapią; 
  • zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej; 
  • pogorszoną kondycję psychiczną pacjenta;  
  • brak aktywności fizycznej;  
  • przewlekły stres;  
  • nieprawidłową dietę.  

Jak powinna wyglądać dieta przy Candida? Co można jeść, a czego lepiej unikać? Sprawdźmy! 

Dieta przeciwgrzybicza – najważniejsze zalecenia

Dietę przeciwgrzybiczą stosuje się w celu zniwelowania przykrych dolegliwości, wzmocnienia barier ochronnych organizmu i przywrócenia prawidłowej flory bakteryjnej jelit. Głównym sposobem na leczenie, jak podaje Amerykańskie Towarzystwo Chorób Zakaźnych, jest przede wszystkim stosowanie preparatów przeciwgrzybicznych, w tym nystatyny i flukonazolu (zalecanych przez lekarza). Dieta i preparaty probiotyczne należą do leczenia wspomagającego, po którym pacjent szybciej dochodzi do zdrowia.  

Uważa się, że dieta o niskiej zawartości węglowodanów (inaczej cukrów) sprzyja zmniejszeniu ilości drożdżaków (zarówno w moczu, jak i w surowicy krwi). Nie należy jednak rezygnować z tzw. węglowodanów złożonych – obecnych w produktach z pełnego ziarna, m.in. pieczywie, makaronie, kaszach czy płatkach zbożowych. Eliminacji w diecie na Candida podlega natomiast głównie cukier „z cukierniczki” i wszelkie wyroby cukiernicze, ciasta czy ciasteczka oraz produkty wytworzone z białej, pszennej mąki, w tym makarony, kluski i pieczywo. Żywienie na bazie tych ostatnich produktów prowadzi bowiem do wytworzenia się środowiska sprzyjającego namnażaniu się grzybów.  

W leczeniu kandydozy ważna jest także prawidłowa podaż przeciwutleniaczy obecnych w warzywach i owocach. To również dbałość o właściwą ilość witamin i składników mineralnych wspierających pracę układu odpornościowego, m.in. witaminy D, E, żelaza, cynku czy selenu.  

Co można jeść, a czego unikać przy kandydozie? 

Produkty dozwolone w tzw. diecie przeciwgrzybiczej

  • gruboziarniste kasze; 
  • ryż dziki i brązowy; 
  • naturalne, niskotłuszczowe jogurty; 
  • orzechy (zwłaszcza włoskie, migdały i laskowe), siemię lniane i inne ziarna; 
  • sezonowe warzywa, najlepiej w postaci surowej; 
  • owoce cytrusowe: grejpfruty, pomarańcze oraz jabłka i wiśnie; 
  • chleb na zakwasie (bez drożdży); 
  • nierafinowane oleje roślinne; w tym olej rzepakowy, oliwa z oliwek; 
  • nasiona roślin strączkowych: soczewica, ciecierzyca, soja, fasola; 
  • czysta woda, herbaty ziołowe; 
  • ryby i owoce morza. 

Produkty niezalecane w diecie przy grzybicy

  • wypieki cukiernicze, batony, ciasta, czekolady;
  • żywność przetworzona;
  • chleb z białej mąki z dodatkiem drożdży;
  • kluski, pierogi i makarony z białej, pszennej mąki;
  • alkohol; 
  • napoje gazowane; 
  • mięso marynowane w gotowych mieszankach; 
  • sery topione, pleśniowe i żółte; 
  • ostre przyprawy, ketchup, musztarda, ocet; 
  • wędliny i tłuste mięso. 

Przeciwwskazania do stosowania diety przeciwgrzybiczej 

Pomimo iż zalecenia diety przeciwgrzybicznej mogą znaleźć zastosowanie w każdym prozdrowotnym menu, należy pamiętać o osobach, które zasad tych stosować nie mogą. Będą to przykładowo pacjenci pozostający na tzw. diecie łatwostrawnej, znacznie ograniczającej błonnik pokarmowy obecny w dużych ilościach w surowych warzywach, owocach, nasionach roślin strączkowych i pełnoziarnistych produktach zbożowych (np. z powodu innych chorób ze strony przewodu pokarmowego). Jeśli w ich wypadku zostanie postawiona diagnoza kandydozy, aby „uwspólnić” rekomendowane zalecenia, najlepiej będzie po prostu wyeliminować źródła przetworzonej żywności (słodycze, dania typu fast-food, wyroby cukiernicze) oraz produkty o wysokiej zawartości tłuszczów (mięso czerwone, wymienione wyżej sery). W przypadku produktów zbożowych, jeśli pozwoli na to praca żołądka i jelit, najlepiej nie rozgotowywać ich i starać się unikać stricte „białych” wyrobów na rzecz np. łatwostrawnych ziemniaków. 

Etapy diety przy kandydozie – alternatywny schemat żywienia 

Pomimo braku oficjalnych stanowisk co do formy dietetycznego leczenia kandydozy różni specjaliści opracowali programy prowadzenia żywienia w trakcie terapii. Wśród rodzajów diet szczególnie popularny wydaje się być plan oparty o cztery etapy. Pamiętajmy jednak, że jest to restrykcyjny jadłospis niewskazany każdemu, zwłaszcza osobom starszym i dzieciom przejawiającym liczne niedobory pokarmowe. Poniższe punkty, jeśli w ogóle, powinny być realizowane jedynie pod opieką wykwalifikowanego dietetyka klinicznego.

I etap – gdy eliminujemy wszystkie owoce, słodycze i produkty z białej mąki, słodkie mleko, sery oraz kawę. Dozwolone jest jedynie chude mięso, surowe warzywa (poza strączkami), woda, ziołowe herbaty, a ponadto naturalny jogurt oraz kefir. Dodatkowo poleca się wprowadzić czosnek i oliwę z oliwek jako produkty, których „grzyby rzekomo nie lubią”.  

II etap – asortyment stopniowo rozszerza się o produkty takie jak ciemny ryż, ziemniaki oraz sery. Owoce wciąż z zastrzeżeniami np. tylko awokado, melon. Ze względu na de facto skromny zestaw dozwolonych potraw, te dwa etapy nie powinny trwać dłużej niż 3–4 tygodnie łącznie. 

III etap – wprowadza się większość surowych owoców, niektóre orzechy (poza włoskimi), nasiona roślin strączkowych. 

IV etap – dietę stopniowo rozszerza się o kolejne rodzaje owoców, produkty zbożowe, można nawet sporadycznie sięgnąć po coś z dodatkiem miodu oraz po kawę. Dieta po zakończeniu tego etapu ma pozostawać w granicach tzw. zdrowej. 

Przykładowy jadłospis w diecie na Candida 

Śniadanie: jogurt naturalny z pomarańczą, orzechami włoskimi i płatkami owsianymi. 

II śniadanie: sałatka z mixu sałat z ciecierzycą, pełnoziarnistym makaronem, orzechami włoskimi, ogórkiem, pomidorkami koktajlowymi skropiona olejem lnianym. 

Obiad: kasza gryczana posypana natką pietruszki, szparagi zapiekane w przyprawach razem z tuńczykiem odsączonym z wody, podanym w świeżych ziołach. 

Kolacja: kanapki z chleba żytniego na zakwasie, z pastą z awokado i jajka oraz ze świeżym pomidorem. 

Przykładowe przepisy w diecie przeciw Candida

Placuszki z cukinii

Cukinię i cebulę zetrzyj na tarce i odciśnij z nadmiaru wody. Do miski wsyp odrobinę pełnoziarnistej mąki, sól, pieprz i jajko, a następnie dorzuć wcześniej starte warzywa. Dodaj posiekaną natkę pietruszki. Smaż na niewielkim ogniu na oliwie z oliwek.  

Wegetariański bigos z kiszonej kapusty

W garnku zeszklij na oliwie z oliwek cebulę i pokrojony w plasterki czosnek. Dodaj wcześniej startą marchewkę i chwilę podduś. Następnie dorzuć kiszoną kapustę, czerwoną soczewicę, sól, pieprz, przyprawy i wodę. Gotuj przez około 45 minut pod przykryciem. W razie potrzeby jeszcze trochę dopraw przyprawami.  

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. P. Rogalski, Kandydoza przewodu pokarmowego – fakty i mity, "Gastroenterologia Kliniczna", nr 3 2010. 
  2. S. Otašević, S. Momčilović, M. Petrović i in., The Dietary Modification and Treatment of Intestinal Candida Overgrowth - A Pilot Study, "J Mycol Med", nr 28 (4) 2018. 
  3. A. L. Khoo, L. Y. A. Chai, H. J. P. M. Koenen, i in., 1,25-dihydroxyvitamin D3 modulates cytokine production induced by Candida albicans: impact of seasonal variation of immune responses, "J I D", nr 203 2011. 
  4. N. Goel, H. Rohilla, G. Singh, P. Punia, Antifungal Activity of Cinnamon Oil and Olive Oil against Candida Spp. Isolated from Blood Stream Infections, "J Clin Diagn Res", 10 (8) 2016. 

Podziel się: