owrzodzony język
Olaf Bąk

Owrzodzenie języka – przyczyny, objawy, leczenie

Owrzodzenia języka to niewielkie i płytkie ubytki błony śluzowej, które przez odsłonięcie zakończeń powodują ból. Dolegliwość ta powoduje dyskomfort w trakcie mówienia lub jedzenia i jest związana zarówno z mniej poważnymi przyczynami (nieodpowiednia higiena), jak i przewlekłymi stanami chorobowymi (zapalne choroby jelit). Jak wyglądają owrzodzenia języka, co je powoduje oraz jak je leczyć?

Język jest mięśniowym wałem pokrytym śluzówką, który położony jest na dnie jamy ustnej. Odpowiada za formowanie kęsów pokarmu, artykulację mowy, odbiór smaku oraz proces ssania. Język u zdrowej osoby jest wilgotny, różowy lub różowoczerwony, ruchomy w każdym kierunku, niebolesny, ma szorstką powierzchnię (przez brodawki smakowe) oraz symetryczny i regularny obrys.

Owrzodzenie języka – czym jest? Jak wygląda? Jakie objawy mogą mu towarzyszyć?

Afty są najczęstszymi zmianami występującymi w jamie ustnej. Oprócz języka mogą występować też na dnie jamy ustnej, na policzkach czy podniebieniu. Zwiastunem ich powstania jest szczypanie i drętwienie danej okolicy śluzówki, by następnie w ciągu dwóch dni doszło do utworzenia się białej plamki, a później krateru, który jest nadżerką w błonie śluzowej języka.

Czy owrzodzenia języka ustępują samoistnie?

Tak, w przeważającej większości ranki na języku są spowodowane podrażnieniem mechanicznym (twarde pokarmy, jak landrynki czy orzechy), termicznym (gdy jedzenie jest zbyt ciepłe) oraz chemicznym (gdy potrawy są bardzo kwaśne lub ostre). Dlatego w ciągu kilku dni uszkodzenie ulega zagojeniu bez pozostawiania śladu. Może się jednak zdarzyć, że afty po zagojeniu wracają kilkukrotnie i nie ustępują mimo stosowania się do zaleceń higienicznych i dietetycznych. W takim wypadku warto udać się po konsultację lekarską.

Przyczyny owrzodzonego języka

Do najczęstszych przyczyn zmian zapalnych i owrzodzeń języka zaliczymy:

  • uszkodzenia mechaniczne (przygryzienia, zbyt intensywne mycie zębów, pokarmy o ostrych krawędziach, protezy zębowe czy niewłaściwe nawyki, jak obgryzanie paznokci lub ołówka),
  • czynniki drażniące (alkohol, papierosy, tytoń do żucia),
  • stany zapalne jamy ustnej,
  • niewłaściwą higienę (zbyt rzadkie mycie zębów, resztki pokarmowe w kieszonkach zębodołowych),
  • zakażenia bakteryjne i grzybicze,
  • zakażenia pasożytnicze (które powodują niedobory składników odżywczych),
  • nietolerancje pokarmowe,
  • zaburzenia hormonalne,
  • kserostomię (suchość jamy ustnej),
  • niektóre leki,
  • niedobory witamin, żelaza czy kwasu foliowego,
  • nieswoiste choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalnie jelita grubego),
  • zmiany nowotworowe lub przednowotworowe,
  • chemio- oraz radioterapię.

Bardzo rzadką przyczyną owrzodzenia na języku, o której należy pamiętać, jest utajona gruźlica. Mimo skąpych objawów (lub całkowitego braku objawów) utajonej gruźlicy może towarzyszyć niewielkie (do 1 cm) owrzodzenie np. na czubku języka. Owrzodzenie to nie podlega leczeniu ani gojeniu pomimo stosowania preparatów przeciwzapalnych, przeciwbakteryjnych i antybiotyków. Diagnozę należy potwierdzić biopsją z tego względu, że oprócz gruźlicy taka niegojąca się zmiana może świadczyć też o chorobie nowotworowej, którą należy wykluczyć.

W diagnostyce różnicowej owrzodzeń w jamie ustnej warto uwzględnić również choroby przenoszone drogą płciową (zmiana pierwotna w kile), gdy język mógł mieć kontakt z płynami ustrojowymi lub zakażoną tkanką osoby chorej.

Polecane dla Ciebie

Diagnostyka i leczenie owrzodzeń języka

Diagnostyka i leczenie owrzodzeń języka są mocno uzależnione od konkretnej przyczyny, która je wywołuje. Niewątpliwie w przypadku nieradzenia sobie z drobnymi owrzodzeniami jamy ustnej należy odwiedzić lekarza stomatologa. Dokona on przeglądu uzębienia, wykryje choroby przyzębia oraz zaleci możliwą terapię przeciwzapalną lub przeciwbakteryjną.

Jeśli wykluczone zostały przyczyny stomatologiczne lub terapia nie przynosi spodziewanych skutków, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu POZ. Istotne jest badanie morfologii (która może wykryć niedokrwistość wywołaną niedoborem żelaza lub kwasu foliowego), badanie ogólne moczu oraz konieczny może być podstawowy panel hormonalny. Lekarz przekieruje nas też do odpowiedniego specjalisty – gastroenterologa (przy chorobach zapalnych jelit), pulmonologa (przy gruźlicy) czy wenerologa (przy chorobach zakaźnych).

Domowe sposoby na owrzodzony język

W momencie gdy afta wywołana jest niewielkim urazem lub drobną infekcją w jamie ustnej, można sobie z nią poradzić domowymi sposobami. Przede wszystkim warto zadbać o odpowiednią higienę jamy ustnej. Należy szczotkować zęby po każdym posiłku, używać irygatora lub nitki dentystycznej oraz płukać jamę ustną płynami do płukania (sprawdzone są preparaty dla osób z aparatami ortodontycznymi, gdyż zwierają najczęściej przeciwbakteryjny chlorek cetylopirydyniowy oraz witaminę E czy pantenol, które działają łagodząco na śluzówkę).

Jeśli mamy problem z dużym osadem na zębach lub odkładającym się kamieniem, należy udać się do stomatologa na higienizację jamy ustnej.

W okresie gojenia się owrzodzenia należy uważać na pokarmy zbyt gorące, kwaśne, słone czy zbyt pikantne, gdyż może to wtórnie podrażniać uszkodzoną błonę śluzową. Konieczna jest odpowiednia i zrównoważona dieta, która pokryje brakujące mikro- lub makroelementy np. witaminy (A, B, E), żelazo czy kwas foliowy.

By złagodzić nieprzyjemne dolegliwości, możemy stosować płukanki ziołowe (oparte o rumianek czy szałwię) lub płukanki farmaceutyczne (np. z antybakteryjną chlorheksydyną). Można sięgnąć również po żele lub spraye, które zawierają substancje łagodzące oraz znieczulające okolicę owrzodzenia.

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson t. 2, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2019/20, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
  3. A. Szczeklik, E. Szczeklik, Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1979.
  4. F. F. Ferri, red. wyd. pol. A. Steciwko, Kompendium chorób wewnętrznych, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2007.
  5. B. Petkowicz, M. Berger, Ł. Szeszko, J. Piotrkowicz, P. Kostrzewski, R. Kuszyk, A. Wawrzonkoska-Dąbrowska, Nieswoiste zapalenia jelit - diagnostyka, etiologia oraz objawy z uwzględnieniem zmian w jamie ustnej, „Gastroenterologia Polska”, nr 18 2011.
  6. K. Mrówka-Kata, G. Namysłowski, K. Banert, W. Ścierski, Zapalenia języka i inne wybrane jego zmiany o charakterze łagodnym, „Forum Medycyny Rodzinnej”, nr 2 2008.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą powodować zespół Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

  • Schistosomatoza (bilharcjoza) – przyczny, objawy, leczenie

    Schistosomatoza (zwana również bilharcjozą) to choroba zakaźna, która jest wywoływana przez pasożyty z rodzaju Schistosoma. Choroba ta jest powszechna w krajach tropikalnych oraz subtropikalnych i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie wątroby i choroba nerek. Obok malarii, bilharcjoza jest najpoważniejszym w skali światowej pasożytniczym problemem zdrowotnym. Czym jest schistosomatoza? Jak ją rozpoznać?

  • Synestezja – na czym polega? Jak wyleczyć?

    Czy można widzieć dźwięki? Jaki kolor ma cisza? Czy mogę słyszeć obraz? Na to pytanie mogą odpowiedzieć osoby na co dzień doświadczający synestezji – czyli wielu wrażeń zmysłowych generowanych przez określony dźwięk czy obraz. Ta wyjątkowa zdolność postrzegania otoczenia jest opisywana od lat, zarówno w muzyce, jak i sztuce. Synestetykami jest wielu artystów, również współczesnych – Lady Gaga, Pharell Williams czy Stevie Wonder.

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lag’u. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij