Krosty na języku – czy są groźne? O czym świadczą? Jak leczyć?

Krosty na języku to zmiany, które mimo niewielkich rozmiarów mogą być źródłem dyskomfortu lub bólu. Występują zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. U ich podłoża mogą leżeć infekcje, niedobory mikro- i makroelementów, alergie oraz inne poważniejsze schorzenia. Jeśli nawracają i budzą nasz niepokój, należy skonsultować się ze specjalistą. Od czego więc robią się krosty na języku? Co oznaczają i jak je leczyć?

1. Krosty na języku – jak mogą wyglądać? U kogo mogą się pojawiać?
2. Krosty na języku – co mogą oznaczać?
3. Krosty na języku – jak się pozbyć?
4. Domowe sposoby na krosty na języku

Krosty na języku to częsta dolegliwość, która może powodować ból, pieczenie i utrudniać jedzenie czy mówienie. Choć zwykle są wynikiem podrażnienia lub infekcji, niekiedy mogą sygnalizować niedobory, alergie, a nawet poważniejsze schorzenia. Sprawdź, co oznaczają zmiany na języku, kiedy wymagają konsultacji z lekarzem i jakie metody leczenia oraz domowe sposoby mogą przynieść ulgę.

Krosty na języku – jak mogą wyglądać? U kogo mogą się pojawiać?

Krosty na języku to termin potoczny, a nie medyczny. Krostą nazywamy tylko takie zmiany skórne lub błony śluzowej, które oprócz odczynu zapalnego zawierają w sobie ropną wydzielinę. W przypadku krost na języku jednak nie mamy zwykle do czynienia z krostą samą w sobie, ale z powiększoną brodawką językową lub grudką powstałą w wyniku infekcji lub na tle innych czynników.  

Białe krosty na języku

1. Biały nalot na języku i błonie śluzowej jamy ustnej, szczególnie u dzieci, może świadczyć o infekcji grzybiczej, a dokładniej pleśniawkach. Dodatkowo dochodzą do tego: pieczenie języka, pękające kąciki ust, a u niemowląt język może przybrać wygląd ściętego mleka. Stosowana miejscowo nystatyna powoduje wycofanie zmian.
2. Biała, wyniosła plama na języku, dziąsłach i policzku może świadczyć o leukoplakii. To stan przedrakowy, który może rozwinąć się w nowotwór nabłonkowy. Najczęściej spotykany jest u palaczy, po infekcjach wirusowych oraz u osób z osłabioną odpornością czy nadużywających alkoholu.
3. Pojedyncze nadżerki pokryte białym nalotem to najprawdopodobniej afty, które mogą powstać samoistnie lub jako reakcja na uraz i drażnienie tego miejsca (np. przez aparat ortodontyczny).

Czerwone krosty na języku

Czerwone zmiany na języku zdecydowanie częściej wzbudzą nasz niepokój.

1. Jeśli są na jego końcu i towarzyszą im powiększenie węzłów chłonnych, ból gardła i wysoka gorączka, to wysoce prawdopodobna jest angina (infekcja paciorkowcowa).
2. Jeżeli zaś występują na jego początku, może to świadczyć o popularnej infekcji wirusowej, jaką jest przeziębienie. 
3. Gdy jednak język jest cały czerwony, a brodawki językowe przypominają nasiona truskawki, to mówimy wówczas o języku truskawkowym (lub malinowym). Powodują go najczęściej:
   • ospa, 
   • angina, 
   • szkarlatyna, 
   • niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego, 
   • choroba Kawasaki (zapalenie drobnych naczyń). 

Żółte krosty na języku

1. Żółte grudki oraz nalot na języku, szczególnie rano, wraz z nieprzyjemnym zapachem z ust oraz dolegliwościami żołądkowymi mogą świadczyć o przyczynie pokarmowej. Najczęstszą będzie refluks żołądkowo-przełykowy, który powoduje zarzucanie treści żołądkowej do przełyku i jamy ustnej. Szczególnie nasilone objawy mogą się pojawiać po ciężkostrawnych i obfitych posiłkach. Ze względu na kwas solny z żołądka, oprócz nalotu, u osoby chorej pojawią się m.in. odbarwienia zębów czy szybko rozwijająca się próchnica.
2. Poza tym żółty nalot na języku może być związany z zaburzeniem pracy pęcherzyka żółciowego lub chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy.

Inne zmiany na języku

1. Wygładzony, płaski i atroficzny język bez brodawek nitkowatych może świadczyć o dużych niedoborach witaminy B12 oraz kwasu foliowego. Język pozbawiony tej warstwy ochronnej staje się bardzo podatny na czynniki zewnętrzne i uszkodzenie. Dlatego najczęściej towarzyszą tej okoliczności pieczenie i nadwrażliwość na kwaśne, ostre oraz gorące pokarmy.
2. Jeśli zanik brodawek nitkowatych jest tylko miejscowy, mamy wtedy do czynienia z językiem geograficznym. Zwykle to zmiana łagodna, ale bywa związana z niektórymi chorobami skórnymi.
3. Miejscowy wrzód na języku z wyraźnym brzegiem, który pojawił się po kontakcie seksualnym, może świadczyć o kile pierwszorzędowej (czyli pierwotnym objawie kiły).
4. Krosty na języku także mogą powstawać w wyniku urazów spowodowanych zbyt małą ilością śliny. Wtedy jama ustna jest bardziej podatna na przygryzanie oraz rozwój bakterii, co powoduje powstanie nadżerek na języku. Taki stan nazywany jest kserostomią i może być spowodowany np. chorobą Sjögrena.

Krosty na języku – co mogą oznaczać?

Stan języka był ważny dla medyków już od czasów Hipokratesa. Na przestrzeni lat powstawały odrębne publikacje opisujące zdrowie i wygląd języka, które miały być odbiciem stanu pacjenta. Mimo rozwoju metod diagnostycznych współcześnie język może wciąż świadczyć o wielu patologicznych stanach toczących się w naszym organizmie.

Najbardziej podatne na powstanie krost są: 

• osoby z osłabioną odpornością (w wyniku wrodzonych lub nabytych niedoborów odporności – np. AIDS),
• rozległym procesem nowotworowym,
• przyjmujące leki immunosupresyjne,
• poddawane radioterapii i chemioterapii.

Do przyczyn powstawania krost na języku możemy zaliczyć:

• bakterie (najczęściej paciorkowiec Streptococcus pyogenes), 
• wirusy (np. VZV, CMV, EBV), 
• grzyby (najczęstszym zakażeniem jest Candida albicans), 
• niedostateczna higiena jamy ustnej, 
• spożywanie nieumytego pożywienia, 
• niedobory pokarmowe, 
• alergie, 
• cukrzycę, 
• zespół jelita drażliwego, 
• nieswoiste zapalenie jelit, 
• drażnienie błony śluzowej jamy ustnej (np. w wyniku wady zgryzu), 
• przyjmowane leki, 
• częste spożywanie ostrych i gorących potraw, 
• choroby autoimmunologiczne. 

Kiedy z krostami na języku udać się do lekarza?

1. Jeśli krosty nawracają, nie ustępują pod wpływem domowych metod, silnie krwawią lub towarzyszą im objawy alarmowe (jak np. utrata masy ciała, krwawienie z układu pokarmowego, gorączka i zimne poty, nawracające infekcje czy postępujący proces zapalny), należy skonsultować się ze specjalistą.
2. Poza tym, jeśli zmianom na języku i w jamie ustnej towarzyszą bóle brzucha, naprzemienne śluzowe biegunki i zaparcia czy rodzinne występowanie zapaleń jelit, może to świadczyć o bardzo poważnym rozpoznaniu, czyli nieswoistym zapaleniu układu pokarmowego (tj. choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Chorobom tym towarzyszą zmiany na całej długości układu pokarmowego oraz linijne owrzodzenia śluzówek i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Krosty na języku – jak się pozbyć?

1. Ze względu na to, że najczęstszą przyczyną krost na języku są niedobory higieniczne, w pierwszej kolejności należy zadbać o higienę jamy ustnej. Podstawą jest szczotkowanie zębów minimum dwa razy dziennie (a najlepiej po każdym posiłku, z 20–30-minutowym opóźnieniem). Dodatkowo należy używać irygatora i nici dentystycznej, by wyczyścić przestrzenie międzyzębowe oraz kieszonki dziąsłowe. 
2. Warto także płukać jamę ustną profesjonalnymi preparatami z substancją łagodzącą oraz antybakteryjną.
3. Oprócz tego ważne, aby nie spożywać nieumytych owoców i warzyw oraz myć ręce przed jedzeniem i nie wkładać brudnych rąk oraz palców do jamy ustnej.
4. Jeśli u podłoża krost leżą infekcje (grzybicze, wirusowe EBV czy bakteryjne np. angina), należy stosować leczenie przyczynowe, czyli leki przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i antybiotyki. Te ostatnie są szczególnie istotne w ostrych infekcjach, takich jak paciorkowcowe zapalenie gardła. Przypadłość ta, gdy nie będzie nieleczona, może prowadzić do poważnych powikłań.
5. Jeżeli w wyniku diagnostyki okaże się, że przyczyną krost na języku są niedobory składników pokarmowych, istotna będzie wówczas suplementacja witaminami A, B, C oraz magnezu, cynku czy kwasu foliowego.

Domowe sposoby na krosty na języku

Mimo że ważne są profesjonalne metody zaradcze na walkę z krostami na języku, to jeśli problem jest niewielki i nie budzi niepokoju, warto sięgnąć po sprawdzone, domowe sposoby.

Ze względu na to, że krosty mogą być wywołane niedoborami pokarmowymi, warto sięgać po zróżnicowane produkty spożywcze oraz ograniczyć w diecie cukry proste.