Co pyli we wrześniu? Kalendarz pylenia drzew i roślin 2026

Wrzesień wielu osobom kojarzy się z ochłodzeniem i nadejściem jesieni. Miesiąc ten jest dla wielu roślin końcową częścią sezonu pylenia, ale nie oznacza końca sezonu alergicznego.  Szczególne znaczenie mają chwasty, przede wszystkim ambrozja i bylica, a także doskonale już znane zarodniki grzybów pleśniowych. U osób uczulonych na te alergeny ich obecność w powietrzu może powodować lub nasilać objawy alergii pod koniec lata i na początku jesieni. 

1. Co pyli we wrześniu?
2. Kalendarz pylenia – jakie rośliny pylą we wrześniu?
3. Jak ograniczyć objawy alergii we wrześniu? 
4. Alergia na pyłki pod koniec września – najczęściej zadawane pytania

Z tego tekstu dowiesz się: 

• co pyli we wrześniu i które alergeny najczęściej odpowiadają za objawy alergii;  
• czy oczyszczacz powietrza może załagodzić objawy alergii;
• dlaczego zarodniki grzybów pleśniowych mogą być równie problematyczne jak pyłki roślin.  

We wrześniu sezon pylenia roślin stopniowo dobiega końca, jednak nie oznacza to całkowitego zaniku alergenów w powietrzu. Nadal mogą występować pyłki chwastów, m.in. bylicy, ambrozji, komosy, pokrzywy, babki i szczawiu, a miejscami również pyłki traw. Ich intensywność zależy przede wszystkim od pogody, regionu oraz aktualnego etapu sezonu. U osób, które uczula pyłek roślin, kontakt z alergenami może powodować łzawienie oczu, katar sienny czy kaszel. We wrześniu znaczenie mają także zarodniki grzybów pleśniowych, szczególnie Cladosporium i Alternaria. Sprawdź, jakie rośliny pylą w tym miesiącu, kiedy przypada ich okres pylenia i czego unikać, aby ograniczyć kontakt z alergenami.

Co pyli we wrześniu?

Wrzesień wydaje się spokojnym przejściowym miesiącem. Wiele osób wyprawia dzieci do szkoły i przygotowuje odporność na zbliżający się sezon infekcyjny. Może dlatego osoby zastanawiające się, co pyli we wrześniu, często są zaskoczone, jak wiele alergenów nadal unosi się w powietrzu. Wrzesień jest miesiącem, w którym w powietrzu występują nadal wysokie stężenia zarodników grzybów mikroskopowych. Ponadto, w wielu regionach Polski nadal obecne są pyłki bylicy, komosy, pokrzywy, babki i szczawiu, choć ich stężenie zwykle stopniowo maleje wraz z końcem sezonu pylenia. 

We wrześniu szczególne znaczenie może mieć natomiast ambrozja, zwłaszcza w regionach, w których występuje w większych ilościach. To właśnie jej pyłek jest uznawany za jeden z najsilniejszych alergenów roślinnych występujących w Europie. Równocześnie bardzo wysokie stężenia mogą osiągać wspomniane zarodniki grzybów z rodzaju Alternaria i Cladosporium, które u części pacjentów wywołują objawy.

Kalendarz pylenia – jakie rośliny pylą we wrześniu?

Kalendarz alergika może pomóc lepiej zaplanować codzienną aktywność we wrześniu. Jeśli uczula Cię ambrozja, bylica lub pleśnie, w wietrzne dni warto unikać miejsc o wysokim stężeniu alergenów. Dzięki temu łatwiej ograniczyć objawy, takie jak świąd nosa czy alergiczne zapalenie spojówek.

Pyłki komosy, pokrzywy, babki, szczawiu i bylicy 

Wrzesień jest okresem stopniowego wygaszania sezonu pylenia wielu chwastów. W powietrzu nadal możemy jednak spotkać pyłki należące do przedstawicielu kilku gatunków. Największe znaczenie kliniczne spośród tej grupy ma bylica.

Komosa, pokrzywa, babka i szczaw również mogą powodować objawy alergiczne, jednak zwykle mają mniejsze znaczenie niż bylica czy ambrozja. Mimo to u osób silnie uczulonych nawet stosunkowo niskie stężenia pyłku mogą prowadzić do utrzymywania się objawów przez większą część września. 

Gatunki traw utrzymujące się w powietrzu

Czy we wrześniu coś pyli poza chwastami? Tak, choć sezon pylenia traw jest już praktycznie na finiszu. Lokalnie i w sprzyjających warunkach pogodowych w powietrzu mogą być jeszcze wykrywane niewielkie ilości ich pyłku.

Ich stężenia są zdecydowanie niższe niż w czerwcu czy lipcu, jednak dla osób bardzo silnie uczulonych mogą nadal mieć znaczenie kliniczne. Najczęściej za objawy alergii odpowiadają gatunki należące do rodziny wiechlinowatych. Wśród nich największe znaczenie mają: 

• tymotka łąkowa,  
• kupkówka pospolita,  
• wiechlina roczna,  
• mietlica pospolita.   

W praktyce oznacza to, że część pacjentów odczuwa objawy nawet wtedy, gdy sezon pylenia traw został uznany za praktycznie zakończony.  

Pyłek ambrozji i jego stężenie

Ambrozja jest ważnym źródłem silnie alergizującego pyłku w Europie, szczególnie w regionach, w których występuje licznie. Znaczenie ambrozji w Polsce wzrasta, a naszym kraju odnotowano występowanie trzech gatunków tej rośliny: 

• Ambrosia artemisiifolia – ambrozja bylicolistna; 
• Ambrosia trifida – ambrozja trójdzielna;
• Ambrosia psilostachya – ambrozja zachodnia. 

Wzrost potencjału alergicznego tej rośliny jest związany z cieplejszymi sezonami wegetacyjnymi oraz łatwym rozprzestrzenianiem się ambrozji. W efekcie coraz więcej alergików może obserwuje objawy we wrześniu, mimo że jeszcze kilkanaście lat temu miała ona w Polsce znacznie marginalne.  

Zarodniki grzybów pleśniowych we wrześniu 

Naturalnym jest, że na pytanie co pyli we wrześniu, praktycznie każdy myśli o pyłkach różnych roślin. Tymczasem nie są one jedynym źródłem problemów. U części alergików większe znaczenie niż pyłki chwastów mogą mieć zarodniki grzybów pleśniowych, których stężenie pod koniec lata i na początku jesieni osiąga bardzo wysokie wartości. 

Największe znaczenie alergologiczne mają zarodniki grzybów z rodzaju Alternaria i Cladosporium. Występują one powszechnie w środowisku, zwłaszcza na obumierających roślinach, w glebie oraz w miejscach o podwyższonej wilgotności. Zarodniki Cladosporium można znaleźć również w pomieszczeniach mieszkalnych. Co istotne, ich stężenie w powietrzu bywa wielokrotnie wyższe niż stężenie pyłków roślin, dlatego u osób uczulonych na zarodniki grzybów mogą stanowić istotną przyczyn jesiennych objawów alergii. 

Rozwojowi pleśni sprzyjają ciepłe dni oraz zwiększona wilgotność powietrza. Z tego powodu wysokie stężenia zarodników mogą utrzymywać się nawet wtedy, gdy stężenia pyłków roślin zaczynają już wyraźnie spadać. 

Jakie drzewa pylą we wrześniu?

Główne sezony pylenia brzozy, olchy, leszczyny, dębu czy buka zakończyły się wiele miesięcy wcześniej. We wrześniu pyłki drzew mają w Polsce na ogół niewielkie znaczenie w porównaniu z pyłkami chwastów i zarodnikami grzybów. 

Jak ograniczyć objawy alergii we wrześniu? 

Całkowite uniknięcie kontaktu z alergenami jest praktycznie niemożliwe, ale można ograniczyć ich ilość trafiającą do dróg oddechowych.

1. W dniach z wysokim stężeniem pyłków chwastów i zarodników grzybów warto śledzić lokalne komunikaty pyłkowe oraz ograniczać dłuższe przebywanie na zewnątrz podczas suchej i wietrznej pogody. Dotyczy to szczególnie terenów podmiejskich, nieużytków, okolic pól uprawnych i łąk. 
2. Po powrocie do domu warto zmienić ubranie, umyć twarz oraz włosy, ponieważ pyłki i zarodniki łatwo osiadają na skórze oraz tkaninach.
3. Pomocne może być również regularne odkurzanie.
4. Mieszkanie warto wietrzyć wtedy, gdy lokalne stężenie pyłków jest niskie. Często jest ono niższe podczas opadów i krótko po nich, ale zależy to od warunków pogodowych.
5. U osób z alergią podstawą kontroli objawów jest odpowiednio dobrane leczenie przeciwalergiczne (w tym leki antyhistaminowe), a w wybranych przypadkach również immunoterapia alergenowa.

Alergia na pyłki pod koniec września – najczęściej zadawane pytania

Czy wietrzenie mieszkania we wrześniu wzmaga objawy alergii u dzieci? 

Może tak być, szczególnie podczas dni z wysokim stężeniem pyłków chwastów lub zarodników grzybów. Wietrzenie mieszkania warto planować po intensywnych opadach deszczu lub wtedy, gdy lokalne komunikaty pyłkowe wskazują niższe stężenia alergenów.

Czy filtry powietrza (HEPA) radzą sobie z zarodnikami Alternaria i Cladosporium? 

Tak. Filtry HEPA są skuteczne zarówno w wychwytywaniu pyłków roślin, jak i zarodników grzybów pleśniowych. Mogą ograniczać ilość alergenów obecnych w pomieszczeniach, a u części osób zmniejszać nasilenie objawów alergii. Nie rozwiązują jednak problemu całkowicie, ponieważ największa ekspozycja na alergeny często występuje poza domem, podczas codziennych aktywności na świeżym powietrzu.