Najczęstsze błędy przy noszeniu soczewek kontaktowych. Czego unikać?

Soczewki kontaktowe są skuteczną i popularną metodą korekcji wzroku. Warto pamiętać, że ich stosowanie jest bezpieczne, ale wymaga przestrzegania pewnych zasad, które nie zawsze są oczywiste dla użytkowników soczewek kontaktowych. Nawet niewielkie błędy, często popełniane nieświadomie mogą prowadzić do dyskomfortu podczas noszenia soczewek, częstego pocierania oczu i wywoływania różnego rodzaju powikłań okulistycznych.

1. Najczęściej popełniane błędy podczas noszenia soczewek kontaktowych
2. Zasady bezpiecznego i higienicznego stosowania soczewek
3. Błędy użytkowników soczewek – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• na czym polegają zasady prawidłowego użytkowania soczewek;
• jakie są najczęstsze błędy podczas stosowania soczewek kontaktowych;
• w jakich sytuacjach noszenie soczewek nie jest wskazane;
• co zrobić w razie zaśnięcia w soczewkach kontaktowych.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, jak prawidłowo użytkować soczewki kontaktowe. Zdobędziesz informacje na temat sytuacji w których warto zrezygnować z noszenia soczewek. Zrozumiesz jak ważne jest przestrzeganie zaleceń producenta i zasad higieny podczas używania soczewek.

Najczęściej popełniane błędy podczas noszenia soczewek kontaktowych

Noszenie soczewek kontaktowych to dla dużego grona osób najwygodniejszy ze sposobów korekcji wzroku. Soczewki kontaktowe są bezpieczne i powszechnie stosowane, należy jednak pamiętać o pewnych zasadach, które pozwalają na unikniecie podrażnień oczu, infekcji, a w skrajnych przypadkach poważnych problemów ze wzrokiem. W praktyce zdarzają się błędy popełniane przez użytkowników, związane z pielęgnacją soczewek oraz ich noszeniem.

Spanie w soczewkach

Spanie w soczewkach kontaktowych wiąże się z ryzykiem niedotlenienia rogówki i wystąpienia infekcji narządu wzroku. Dopływ tlenu do oka przy zamkniętej powiece jest ograniczony, co osłabia naturalną barierę ochronną oka. Istnieje zwiększone zagrożenie rozwoju infekcji mikrobiologicznych, nawet przy jednorazowym zaśnięciu w soczewkach. Dodatkowo noszenie soczewek bez przerwy, przez całą dobę może powodować mikrouszkodzenia oka i przejściowo pogarszać jakość widzenia.

Niemycie rąk przed zakładaniem i zdejmowaniem soczewek

Zakładanie soczewek kontaktowych bez wcześniejszego umycia rąk zwiększa ryzyko przeniesienia do oka zanieczyszczeń oraz drobnoustrojów. Na dłoniach może bowiem znajdować się kurz, substancje drażniące, różnego rodzaju mikroorganizmy, które po przeniesieniu do oka mogą wywołać stan zapalny narządu wzroku i infekcję.  

Ponowne używanie soczewek jednorazowych

Soczewki jednodniowe zostały zaprojektowane tylko i wyłącznie do jednorazowego użycia. Są tworzone z materiałów które nie nadają się do czyszczenia i przechowywania. Przy ponownym założeniu takich soczewek możemy przenieść na oczy drobnoustroje, osady białkowe i zanieczyszczenia. Takie zachowanie podnosi ryzyko infekcji i innych chorób oczu.

Nieprawidłowa higiena pojemnika do przechowywania soczewek

Pojemnik na soczewki należy dokładnie umyć po każdym użyciu. Brak regularnego mycia i suszenia pojemnika może skutkować namnażaniem się w nim drobnoustrojów: bakterii i grzybów. W ten sposób istnieje duże prawdopodobieństwo zanieczyszczenia soczewek, mimo użycia np. świeżego płynu do soczewek. Pojemnik najlepiej wymienić po 2-3 miesiącach stosowania.

Zakładanie soczewek przeterminowanych i/lub z uszkodzeniami

Zakładanie soczewek przeterminowanych i/ lub z uszkodzeniami może doprowadzić do podrażnień i urazów rogówki oka. Przeterminowane soczewki mogą zmieniać swoje właściwości fizyczne np. stawać się bardziej sztywne i podatne na odkształcenia. Nawet niewielkie zmiany w wyglądzie soczewek powodują dyskomfort w oku podczas ich noszenia, prowadzą do częstszego pocierania oczu w soczewkach i sprzyjają pojawianiu się mikrouszkodzeń gałki ocznej.

Zbyt długie noszenie soczewek

Przekraczanie zalecanego czasu noszenia soczewek może skutkować przesuszeniem gałki ocznej i pojawieniem się podrażnień oka. Soczewki jednodniowe zakładamy zwykle rano i zdejmujemy wieczorem, nie należy w nich spać. W przypadku soczewek dwutygodniowych lub miesięcznych na noc zwykle trzeba je zdjąć. Na rynku dostępne są soczewki do przedłużonego noszenia, wykonane ze specjalnych, oddychających materiałów. Nie są jednak zalecane dla każdego, a przed ich zastosowaniem należy skonsultować się z okulistą.

Zasady bezpiecznego i higienicznego stosowania soczewek

Soczewki kontaktowe są wygodnym i skutecznym sposobem korygowania wzroku, ale ich nieprawidłowe używanie wiąże się z rozwojem infekcji oraz powstawaniem uszkodzeń oka. Aby zapewnić sobie bezpieczeństwo podczas stosowania soczewek powinniśmy przestrzegać zasad higieny oraz zaleceń producenta.

1. Ważne jest, aby zakładać i zdejmować soczewki zgodnie z ich przeznaczeniem. Soczewki jednodniowe powinny być zdejmowane przed snem i nie należy ich ponownie zakładać. W przypadku soczewek wielokrotnego użytku należy pamiętać o dopuszczonym przez producenta czasie użytkowania (najlepiej zachować instrukcję).
2. Przed założeniem i zdjęciem soczewek należy umyć ręce wodą z mydłem oraz dokładnie je osuszyć. W ten sposób minimalizujemy możliwość przeniesienia zanieczyszczeń i różnego rodzaju drobnoustrojów do oka.
3. Jeśli wykonujemy makijaż, to należy zachować kolejność: najpierw soczewki, potem makijaż, a wieczorem najpierw zdjęcie soczewek, potem demakijaż. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko zabrudzenia oka fragmentami kosmetyków i zapobiega ich przedostawaniu się na soczewkę. Niewłaściwa kolejność przy makijażu i demakijażu to częsty powód dyskomfortu, zamglonego widzenia, a nawet zapalenia spojówek.
4. Ważną kwestią jest odpowiednie przechowywanie soczewek kontaktowych. Każdorazowo powinno używać się świeżego płynu do soczewek, który należy wlać do czystego pojemnika. Pojemnik najlepiej wymieniać co 2-3 miesiące ze względu na możliwość rozwoju bakterii i grzybów pleśniowych.
5. Podczas noszenia soczewek należy unikać kontaktu z wodą. Pływanie w soczewkach nie jest zalecane, ponieważ mogą one absorbować wodę i zwiększać czas kontaktu oka z drobnoustrojami. Często jest to przyczyną rozwoju infekcji narządu wzroku. Aby zmniejszyć ryzyko, ważne jest użycie szczelnych okularów pływackich, wymiana soczewek na nowe po kontakcie z wodą (najlepiej sprawdzają się soczewki jednodniowe) i przepłukanie oczu solą fizjologiczną po wizycie na basenie.  
6. W czasie infekcji, zwłaszcza przebiegających z katarem, gorączką lub objawami ze strony górnych dróg oddechowych, zaleca się czasową rezygnację z noszenia soczewek kontaktowych i korzystanie z okularów. Choroba może wpływać na skład filmu łzowego i nasilać suchość oczu, co zwiększa dyskomfort podczas noszenia soczewek. 

Błędy użytkowników soczewek – najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy zasnęło się w soczewkach?

W przypadku zaśnięcia w soczewkach kontaktowych należy jak najszybciej je zdjąć, po uprzednim nawilżeniu oka kroplami (tzw. sztuczne łzy). W ten sposób zmniejsza się ryzyko podrażnienia oka i uszkodzenia rogówki. Po zdjęciu soczewek najlepiej obserwować oczy pod kątem pojawienia się niepokojących objawów: zaczerwienienia spojówek, bólu, światłowstrętu czy pogorszenia widzenia. Te sygnały mogą świadczyć o rozwijającym się stanie zapalnym lub infekcji oczu, np. zapaleniu rogówki.

Czy noszenie soczewek kontaktowych w saunie jest bezpieczne?

Korzystanie z soczewek kontaktowych w saunie nie jest zalecane ze względu na panujące tam warunki. Wysoka temperatura i niska wilgotność sprzyjają wysychaniu soczewek, co zwiększa ryzyko podrażnień oka. Noszenie soczewek w saunie parowej również nie jest dobrym pomysłem, ponieważ wysoka wilgotność sprzyja osadzaniu się drobnoustrojów na soczewkach. Dodatkowo długotrwała ekspozycja na wysoką temperaturę może wpływać na komfort noszenia soczewek i właściwości ich materiału. Bez względu na typ sauny dla zachowania bezpieczeństwa oczu należy je zdjąć przed skorzystaniem. Rekomenduje się wówczas użycie okularów korekcyjnych.

Czy do rezonansu trzeba zdjąć soczewki?

Przed badaniem rezonansem magnetycznym zaleca się zdjęcie soczewek kontaktowych, choć w większości przypadków ich noszenie nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do wykonania badania. Niektóre soczewki – zwłaszcza kolorowe lub kosmetyczne – mogą zawierać śladowe ilości substancji metalicznych lub barwników, które w silnym polu magnetycznym mogą powodować dyskomfort oczu albo wpływać na jakość obrazowania. Dodatkowo podczas badania może dochodzić do wysychania powierzchni oka, co zwiększa ryzyko podrażnienia i uczucia dyskomfortu podczas noszenia soczewek. Ze względów bezpieczeństwa i wygody pacjenta najlepiej zdjąć soczewki przed badaniem i w razie potrzeby zastąpić je okularami korekcyjnymi.

Czy można rodzić w soczewkach?

Nie ma oficjalnego zakazu rodzenia w soczewkach kontaktowych, jednak ich noszenie podczas porodu zwykle nie jest zalecane. Długotrwały wysiłek, stres, zmniejszone mruganie oraz suche powietrze na sali porodowej mogą powodować przesuszenie i podrażnienie oczu. W czasie porodu soczewki mogą stać się mniej komfortowe, wywoływać uczucie pieczenia lub nasilać dyskomfort oczu. W przypadku konieczności pilnych procedur medycznych, cesarskiego cięcia lub znieczulenia ogólnego personel może również poprosić o ściągnięcie soczewek. Dlatego zaleca się, aby kobieta planująca poród miała przy sobie tradycyjne okulary korekcyjne, które w razie potrzeby mogą zastąpić soczewki kontaktowe.