Uczulenie na perfumy. Czy ulubione zapachy mogą wywołać alergię?

Uczulenie na perfumy może być wywołane pojedynczą substancją zastosowaną w danej kompozycji zapachowej lub mieszaniną składników obecnych w produkcie. Objawia się głównie swędzeniem, wypryskiem lub pokrzywką w miejscu kontaktu skóry z perfumami, ale może powodować również bardziej nasilone reakcje układu immunologicznego, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Sposób leczenia uczulenia na perfumy zależy od rodzaju i nasilenia reakcji alergicznej.

1. Czym jest alergia na perfumy?
2. Objawy alergii na perfumy
3. Jak złagodzić reakcję alergiczną na perfumy?
4. Uczulenie na perfumy – na jakie substancje uważać?
5. Uczulenie na perfumy i substancje zapachowe – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym jest alergia na perfumy i jakie są jej objawy,
• jak złagodzić objawy alergii na perfumy,
• czy istnieją perfumy bezpieczne dla alergików i które zapachy nie uczulają.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, czy można uniknąć reakcji alergicznej na perfumy i jak to zrobić.

Czym jest alergia na perfumy?

Alergia na perfumy to nadmierna reakcja układu immunologicznego na pojedynczy składnik lub mieszaninę składników obecnych w kompozycji zapachowej. Zjawisko to wiąże się z wystąpieniem szeregu uciążliwych działań niepożądanych. Uczulenie na perfumy może przebiegać w różny sposób i wynikać z odmiennych procesów biochemicznych zachodzących w organizmie. Alergia występująca bezpośrednio po użyciu perfum to tzw. alergia IgE-zależna. Dochodzi wtedy do natychmiastowego uwolnienia mediatorów stanu zapalnego (m.in. histaminy) z komórek tucznych. Alergen obecny w perfumach wiąże się z przeciwciałami IgE umiejscowionymi na powierzchni mastocytów, co zapoczątkowuje cały łańcuch zdarzeń. Z kolei opóźniona reakcja alergiczna na perfumy wynika ze stopniowej aktywacji limfocytów T (białych krwinek), które po pewnym czasie powodują reakcję zapalną skóry.

Skąd się bierze uczulenie na perfumy?

Uczulenie na perfumy ma charakter wieloczynnikowy. Zależy m.in. od składu perfum, które często zawierają substancje zapachowe i pomocnicze o dużym potencjale alergizującym. Pojawienie się objawów nadwrażliwości może być również spowodowane pogorszonym stanem skóry (skóra przesuszona jest bardziej podatna) oraz dużą ekspozycją na alergen (częste stosowanie perfum sprzyja rozwojowi alergii).

Objawy alergii na perfumy

Wśród reakcji nadwrażliwości na perfumy możemy wyróżnić te o charakterze natychmiastowym, które pojawiają się nagle, w ciągu kilku lub kilkunastu minut od aplikacji, oraz o charakterze opóźnionym, w których objawy uczulenia narastają stopniowo i pojawiają się nawet po kilku dniach od użycia perfum.

W rzadkich wypadkach u osób predysponowanych, np. u alergików czy pacjentów z atopią, może rozwinąć się reakcja anafilaktyczna, która stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Stopniowo rozwijająca się alergia na perfumy zwykle objawia się suchością, łuszczeniem i podrażnieniem skóry w miejscu ich regularnego stosowania, np. w obrębie szyi (zjawisko alergii kontaktowej).

Jak złagodzić reakcję alergiczną na perfumy?

Postępowanie w przypadku uczulenia na perfumy zależy od rodzaju i nasilenia reakcji alergicznej. Podstawą jest ograniczenie kontaktu organizmu z czynnikiem alergizującym (nie stosujemy perfum przy podejrzeniu, że nas uczulają). W razie ostrego ataku alergicznego po użyciu perfum, przebiegającego z obrzękiem dróg oddechowych i dusznością, konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarska i domięśniowe podanie adrenaliny. Jeżeli uczulenie na perfumy objawia się głównie łagodnymi, ale rozległymi zmianami skórnymi, możemy zastosować doustne leki przeciwhistaminowe, które w większości przypadków są dostępne bez recepty. Ograniczone zmiany skórne możemy potraktować lekami zewnętrznymi zawierającymi dimetynden lub kortykosteroidy (np. hydrokortyzon). Czasami wystarczy nawilżanie lub natłuszczanie podrażnionej skóry preparatami łagodzącymi (emolienty, maści i kremy z alantoiną, pantenolem, bisabololem). Dobrą praktyką w przypadku wystąpienia uczulenia na szyi jest unikanie noszenia biżuterii, która mogłaby dodatkowo podrażniać skórę. Poleca się również zrezygnować z golfów, szalików i bluzek z wysoką stójką (zwłaszcza tych ze sztucznych materiałów).

Uczulenie na perfumy – na jakie substancje uważać?

Uczulenie na perfumy może być wywołane zarówno przez składniki zapachowe, jak i przez rozpuszczalniki i/lub utrwalacze zapachu. Głównymi alergenami pozostają jednak składniki kompozycji zapachowej, m.in. limonen, linalool, citral, eugenol i izoeugenol, alkohol amylocynamylowy, alkohol cynamonowy, cynamal, kumaryna, hydroksycytronellal czy geraniol. Silnie uczulać mogą nie tylko komponenty syntetyczne, ale również składniki pochodzenia naturalnego, np. balsam peruwiański czy absolut mchu dębowego. Znanymi alergenami są także alkohol benzylowy oraz benzoesan benzylu – dodatki przedłużające trwałość perfum. Pojawieniu się reakcji uczuleniowej na perfumy sprzyja etanol pełniący funkcję rozpuszczalnika. Działa on wysuszająco na skórę, przez co predysponuje do wystąpienia reakcji nadwrażliwości. Możliwym źródłem uczuleń mogą być również inne konserwanty i stabilizatory.

Uczulenie na perfumy i substancje zapachowe – najczęściej zadawane pytania

Jakie perfumy są bezpieczne dla alergika?

Alergicy mogą skorzystać z oferty perfum o mniejszym potencjale alergizującym. Często są one oznaczone jako produkt hipoalergiczny. Choć ryzyko wystąpienia alergii jest mniejsze, nie można go całkowicie wykluczyć. Jeżeli wiemy, jaki składnik nas uczula, kluczowe znaczenie ma uważne prześledzenie składu perfum (INCI).

Czy alergia na perfumy może wystąpić nagle?

Alergia na perfumy może wystąpić natychmiast lub w ciągu kilku minut od ich użycia, nawet jeżeli wcześniejsza aplikacja nie powodowała żadnych objawów nadwrażliwości. Kontakt z perfumami może prowadzić do stopniowego uczulenia, które początkowo nie wywołuje żadnych objawów. Po kolejnej styczności z alergenem następuje wyrzut histaminy i nagła reakcja alergiczna.

Czy przy alergii na perfumy wszystkie zapachy uczulają?

Nie, ponieważ uczulenie na perfumy to tak naprawdę alergia na wybrany składnik/składniki kompozycji zapachowej lub też substancję pomocniczą w perfumach. Na rynku znajdziemy szereg preparatów pozbawionych najbardziej powszechnych substancji alergizujących (alkoholu, konserwantów, barwników, ftalanów itd.).