Ból wątroby – co może oznaczać? Domowe sposoby na bolącą wątrobę
Piotr Ziętek

Ból wątroby – co może oznaczać? Domowe sposoby na bolącą wątrobę

Ból wątroby może mieć różne podłoże, a jego charakter jest uzależniony od czynnika, który go wywołał. Przy uderzeniu narządu może pojawiać się nagły tępy ból z uczuciem braku tchu, a przy chorobach dróg żółciowych ból może promieniować do pleców. Dlaczego wątroba boli i co to może oznaczać? Jak wygląda diagnostyka i leczenie bólu wątroby? Jak złagodzić ból wątroby domowymi sposobami? 

Bólem wątroby często określamy ból w okolicy prawego łuku żebrowego. Jest to pewne uproszczenie, ponieważ niejednokrotnie nie jesteśmy w stanie określić, co jest źródłem bólu. Przyczyną takich dolegliwości nie musi być wcale wątroba, a na przykład drogi żółciowe.  

Ból wątroby – czy i gdzie wątroba boli?  

Wątroba jest narządem umiejscowionym pod prawym łukiem żebrowym. Pełni ona w organizmie kilkaset niezbędnych do życia funkcji. Wątroba nie posiada jednak zakończeń nerwowych, które mogłyby odpowiadać za uczucie bólu. Niemniej, podobnie jak inne narządy jamy brzusznej, otoczona jest torebką z tkanki łącznej, która zawiera już włókna nerwowe. Niektóre patologie prowadzące do powiększenia wątroby powodują rozciągnięcie torebki wątroby, co jest odczuwane jako ból pod prawym łukiem żebrowym. Unerwienie czuciowe posiada też pęcherzyk żółciowy oraz drogi żółciowe.

Ból wątroby i żołądka często są ze sobą mylone. Choroby żołądka, np. choroba wrzodowa, powodują ból w lewym podżebrzu, ale dolegliwości mogą pojawić się także w nadbrzuszu. 

Jak boli wątroba? Charakterystyka bólu wątroby 

Ból wątroby może mieć różny charakter w zależności od sposobu uszkodzenia. Choroby prowadzące do stopniowego powiększenia wątroby powodują tępy ból oraz uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu. Ból może nasilać się przy dotyku, podczas kaszlu lub głębszego wdechu.  

Wiele osób przynajmniej raz doświadczyło w swoim życiu napadu kolki wysiłkowej przy bieganiu, pływaniu czy nawet przy szybkim chodzeniu. Ma ona charakter kłującego bólu w prawym lub lewym nadbrzuszu. Mechanizm powstawania takiej kolki nie jest do końca jasny. Jedna z teorii mówi, że przyczyną bólu jest nagłe zwiększenie przepływu krwi, a co za tym idzie, niewielkie, ale gwałtowne powiększenie narządów jamy brzusznej, w tym wątroby. Ból torebki wątroby może być wywołany także urazem. Przy silnym uderzeniu w wątrobę pojawia się nagły tępy ból, któremu towarzyszy uczucie braku tchu, a czasami też nudności. O ile nie dojdzie do uszkodzenia miąższu wątroby, uczucie to mija po pewnym czasie. 

Może się to wydawać nieoczywiste, ale istnieje związek pomiędzy bólem pod prawą łopatką a wątrobą. Nerwy czuciowe zaopatrujące drogi żółciowe są odgałęzieniami prawego nerwu przeponowego. Z tego też powodu ból spowodowany chorobami pęcherzyka lub dróg żółciowych może promieniować na plecy. Ból taki może mieć charakter napadowy, jak w przypadku kolki żółciowej lub ciągły, jak przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego. 

Od czego boli wątroba? Czynniki ryzyka 

Czynniki, które sprzyjają uszkodzeniu wątroby lub kamicy żółciowej, zwiększają również ryzyko wystąpienia bólu wątroby. Głównymi czynnikami ryzyka rozwoju najczęstszego typu kamicy żółciowej, czyli kamicy cholesterolowej są płeć żeńska, otyłość, wiek powyżej 40. roku życia oraz co najmniej jedna ciąża. Duże znaczenie odgrywają również czynniki genetyczne. 

Lista czynników prowadzących do uszkodzenia wątroby jest o wiele dłuższa. Czynniki te można podzielić na kilka grup. Jedną z nich są choroby zapalne wątroby takie jak wirusowe zapalenie wątroby zarówno w postaci ostrej, jak i przewlekłej. Inny, częsty mechanizm uszkodzenia wątroby to uszkodzenie toksyczne, do którego może dojść w wyniku nadużywania alkoholu, jak również stosowania niektórych leków. Ból wątroby spowodowany alkoholowym uszkodzeniem może się ujawnić nawet po zaprzestaniu picia.

Uszkodzenie, a co za tym idzie ból wątroby, mogą powodować niektóre antybiotyki, a także leki używane w chemioterapii. Jednym z bardzo szeroko stosowanych leków, który w razie nadużycia powoduje uszkodzenie wątroby jest paracetamol.

Powiększenie wątroby towarzyszy też niektórym zaburzeniom hematologicznym. Do powiększenia wątroby prowadzą również zaburzenia krążenia w obrębie wątroby w przebiegu chorób takich jak nadciśnienie wrotne lub zespół Budda-Chiariego. Rzadkimi przyczynami uszkodzenia wątroby są tzw. choroby spichrzeniowe (wrodzone defekty metaboliczne). Wiele z nich objawia się już u dzieci.

Powyższe zaburzenia to tylko niektóre czynniki wywołujące uogólnione powiększenie wątroby. Ogniskowe powiększenie wątroby może być spowodowane obecnością np. ropnia, torbieli lub zmiany nowotworowej. 

Ból wątroby – co może oznaczać?  

Najczęstszą przyczyną dolegliwości bólowych zlokalizowanych w okolicy wątroby jest kamica żółciowa. Oczywiście, jeśli ból wątroby występuje u osoby po usunięciu woreczka, należy podejrzewać inną przyczynę. Szacuje się, że m.in. w Polsce problem kamicy żółciowej dotyczy nawet 20% populacji. Większość przypadków jest bezobjawowa, ale niektóre osoby mogą doświadczyć np. napadu kolki żółciowej. Napad taki pojawia się po zjedzeniu tłustego, ciężkostrawnego pokarmu. Ból jest ostry i trwa do kilku godzin, po czym samoistnie ustępuje. Jeśli ból utrzymuje się dłużej i dodatkowo rozwija się gorączka, przemawia to za zapaleniem pęcherzyka żółciowego. 

Ból spowodowany uszkodzeniem wątroby zdarza się rzadziej i ma więcej potencjalnych przyczyn. Ciągły i tępy ból w okolicach wątroby, dyskomfort w nadbrzuszu oraz towarzyszące objawy takie jak żółtaczka, świąd, biegunka i ciemne zabarwienie moczu świadczą raczej o uszkodzeniu wątroby.  

Niektóre dolegliwości mogą być błędnie interpretowane jako ból wątroby. Zapalenie wyrostka robaczkowego w położeniu tzw. zakątniczym daje objawy bólowe w prawym nadbrzuszu.

Ze względu na przemieszczenie narządów wewnątrz jamy brzusznej, znalezienie przyczyny bólu wątroby u kobiet w ciąży może sprawiać duże trudności. 

Badania w diagnostyce bólu wątroby 

W diagnostyce bólu wątroby bardzo dużą rolę odgrywa wywiad z pacjentem. Istotne są informacje o rozpoznanej już wcześniej kamicy żółciowej, o nadużywaniu alkoholu i stosowanych lekach. Należy także poinformować lekarza, jaki jest charakter bólu oraz ile trwa i w jakich okolicznościach się pojawił. Podczas badania fizykalnego stosuje się specjalne metody uciskania i potrząsania w obrębie brzucha. Mają one na celu wywołanie charakterystycznych objawów takich jak objaw Chełmońskiego lub objaw Murphy’ego.

Duże znaczenie w rozpoznaniu przyczyny bólu wątroby mają badania laboratoryjne. Poszczególne parametry mogą wskazywać na uszkodzenie wątroby, zastój żółci w drogach żółciowych oraz obecność stanu zapalnego. Przy podejrzeniu chorób zapalnych wątroby możliwe jest także oznaczenie poziomu przeciwciał przeciwko wirusom zapalenia wątroby. Wśród badań obrazowych bardzo duże zastosowanie ma badanie USG. Pozwala ono uwidocznić złogi w drogach żółciowych, zmiany miąższu wątroby, a także zmiany naczyniowe. Czasami wykonuje się także tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny jamy brzusznej. 

Leczenie bólu wątroby 

Leczenie bólu wątroby zależy od przyczyny. Kluczowe znaczenie ma leczenie choroby podstawowej. Jeśli źródłem problemu jest kamica żółciowa, doraźnie stosuje się leki przeciwbólowe i rozkurczowe. Czasami konieczne jest chirurgiczne usunięcie pęcherzyka żółciowego. W przypadku wirusowego zapalenia wątroby stosuje się leczenie objawowe oraz przeciwwirusowe. W poalkoholowym lub polekowym uszkodzeniu wątroby kluczowe znaczenie ma zaprzestanie stosowania czynnika uszkadzającego. Stosuje się także leczenie mające na celu uniknięcie powikłań takich jak nadciśnienie wrotne. 

Domowe sposoby na ból wątroby 

Istnieją pewne domowe sposoby, które można zastosować w przypadku bólu wątroby. Doraźnie ból wątroby można złagodzić środkami przeciwbólowymi i rozkurczowymi dostępnymi bez recepty. Należy jednak pamiętać by nie przekraczać maksymalnej dawki określonej w ulotce.  

Kluczowe znaczenie dla zachowania prawidłowej funkcji wątroby jest prowadzenie zdrowego trybu życia, nienadużywanie alkoholu i stosowanie zbilansowanej, urozmaiconej diety. Dotyczy to szczególnie osób z rozpoznaną kamicą żółciową. Aby zmniejszyć ryzyko bólu wątroby, osoby te powinny przestrzegać diety z ograniczeniem tłuszczu i potraw ciężkostrawnych. 

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów ziołowych i tabletek na wątrobę zawierających ekstrakty ziołowe. Dowiedziono, że składniki roślin takich jak ostropest plamisty, rumianek, rzodkiew czarna, karczoch, figowiec czy psianka czarna mają działanie hepatoprotekcyjne i mogą wspomagać regenerację wątroby. Preparaty ziołowe na wątrobę są dostępne w formie tabletek, kapsułek, kropli doustnych, a nawet suszu do sporządzania naparu. Dostępne są też suplementy i leki na wątrobę zawierające np. sylimarynę – substancję naturalnie występującą w ostropeście, cholinę i ornitynę. Osoby z alkoholowym uszkodzeniem wątroby powinny pamiętać, by unikać ekstraktów ziołowych na bazie alkoholu.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) – przyczyny i leczenie. Co stosować na nadpotliwość?

    Pocenie pełni istotną fizjologiczną funkcję – pomaga organizmowi schłodzić się w warunkach przegrzania. Dla wielu osób ten sprytny mechanizm oznacza, niestety, plamy pod pachami, mokre skarpetki czy nieprzyjemne, lepkie dłonie, które zawstydzają nas przy uścisku na powitanie. Dlaczego dochodzi do nadmiernego pocenia się? Jak temu zaradzić? Czy nadpotliwość może być objawem innych chorób? 

  • Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

    Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

  • Szumy uszne – przyczyny i leczenie szumów w uszach

    Szum w uszach to dolegliwość, która nie zawsze oznacza poważną chorobę. Szumy uszne są powodowane przez uszkodzenia drogi słuchowej, np. w wyniku starzenia organizmu czy hałasu. Niektóre leki stosowane w dużych dawkach także mogą przyczyniać do ich powstania lub nasilenia. Jak wygląda leczenie szumów usznych? Co pomoże osobom odczuwającym szum w uszach? 

  • Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. Jak postępować podczas ataku kolki nerkowej?

    Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, stanowi natomiast najczęstszy objaw schorzenia polegającego na zamknięciu lub znacznym zwężeniu światła moczowodu i utrudnieniu odpływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Atak kolki nerkowej cechuje niezwykle silny ból w okolicy lędźwiowej, który często nie ustępuje nawet po podaniu dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Objawy kolki nerkowej obejmują również bolesne parcie na mocz, nudności oraz wymioty. 

  • Zakwasy a DOMS – jak zapobiec bólom mięśni w trakcie i po treningu?

    DOMS (delayed onset muscle soreness) to opóźniona bolesność mięśni. Jest ona skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego, w trakcie którego dochodzi do wzmożonej pracy włókien mięśniowych (ból mięśni po treningu pojawia się przeważnie w ciągu kilkunastu godzin). Domsy nie są tym samym, co zakwasy. Drugim terminem określa się ból, uczucie pieczenia mięśni w trakcie wykonywania ćwiczeń lub niedługo po ich zakończeniu. Stan ten jest spowodowany nadmiernym kumulowaniem się mleczanu w tkance mięśniowej. Jak zapobiegać zakwasom? W jaki sposób złagodzić opóźnioną bolesność mięśni?

  • Napięciowy ból głowy – przyczyny objawy, diagnostyka. Jak sobie radzić z naczynioruchowymi bólami głowy?

    Napięciowy ból głowy jest najczęściej występującym samoistnym (pierwotnym) bólem głowy. Jego przyczyny nie są do końca poznane, wiadomo natomiast, że różne czynniki, takie jak stres, zmiany pogody, przemęczenie czy odwodnienie mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Naczynioruchowe bóle głowy charakteryzują się dolegliwościami zlokalizowanymi po obu stronach głowy, zazwyczaj w okolicy skroni, o charakterze uciskowym. 

  • Ból żeber – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu żeber z lewej i prawej strony

    Ból żeber najczęściej jest związany z przebytym urazem obejmującym okolicę klatki piersiowej, jest on wówczas silny, na skórze widoczny jest krwiak, mogą pojawić się również kłopoty z oddychaniem. Inne przyczyny bólu żeber obejmują schorzenia układu pokarmowego (ból żeber po prawej stronie może oznaczać m.in. problemy z wątrobą), neuralgię międzyżebrową, stany zapalne czy choroby układu krążenia – ból żeber po lewej stronie może być objawem zawału serca. 

  • Zaburzenia chodu – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Zaburzenia chodu mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej są objawem chorób neurologicznych, chorób układu ruchu oraz schorzeń o podłożu psychogennym. Zaburzenia lokomocji mogą być także związane z podeszłym wiekiem (jest to tzw. chód starczy) – u seniorów pojawiają się m.in.: skrócenie długości kroku, szuranie, pochylenie sylwetki do przodu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij