Sylimaryna – czym jest? Działanie, efekty, wskazania i środki ostrożności
Joanna Orzeł

Sylimaryna – czym jest? Działanie, efekty, wskazania i środki ostrożności

Sylimaryna to najczęściej na świecie używana substancja (a konkretnie: kompleks związków pochodzenia roślinnego) do leczenia chorób wątroby. Ostropest plamisty, z którego sylimaryna jest pozyskiwana, to najlepiej poznana roślina w kontekście wspomagania funkcji wątroby, a jego właściwości zdrowotne opisano już ponad 2300 lat temu. Z czego wynika ta popularność? Poznajmy sylimarynę i jej działanie. 

Terapeutyki pochodzenia roślinnego cieszą się coraz większą popularnością, gdyż często charakteryzują się mniejszą ilością efektów ubocznych i niższymi kosztami produkcji w porównaniu do opatentowanych leków syntetycznych. Dzięki procesowi standaryzacji ujednolicona zostaje zawartość związków aktywnych w jednostce dawkowania, co zapewnia bezpieczeństwo stosowania fitoterapeutyków, doskonałą jakość produktu i skuteczność działania. Takim preparatom warto zaufać i powierzyć im swoje zdrowie. 

Sylimaryna – czym jest? Jakie są jej właściwości? 

Sylimaryna (ang. silymarin) to aktywny kompleks flawonolignanów pozyskiwany z łupin nasiennych ostropestu plamistego (Silybum marianum). W skład kompleksu wchodzą przede wszystkim: sylibina, izosylibina, sylidianina i sylikrystyna. Zawartość sylimaryny w surowcu mieści się w zakresie od 1,5 do 3,05%. Sylimaryna jest nierozpuszczalna w wodzie, co zmniejsza jej biodostępność. W jelicie wchłania się 23–47% podanej dawki. Wydalana jest głównie z żółcią, a w niewielkich ilościach także przez nerki. 

Jak działa sylimaryna? 

Sylimaryna jest przede wszystkim znana ze swojego działania hepatoprotekcyjnego: działa ochronnie i regenerująco na komórki wątroby. Dzieje się tak m.in. dzięki stabilizacji i uszczelnieniu błon hepatocytów, co zabezpiecza je przed wnikaniem toksyn do ich wnętrza. Dodatkowo sylimaryna ma silne właściwości antyoksydacyjne, czyli zmniejsza ilość wolnych rodników tlenowych i utrzymuje w komórkach wątroby wysokie stężenie glutationu. Ponieważ wpływa na syntezę RNA i DNA, zapewnia regenerację wątroby dzięki zwiększaniu tempa biosyntezy białek w jej komórkach. Sylimaryna ma właściwości przeciwzapalne oraz wpływa na spowolnienie procesu włóknienia wątroby. 

Sylimaryna w kosmetyce 

Sylimaryna, ze względu na swoje wielokierunkowe działanie, znajduje również zastosowanie w kosmetyce, kosmetologii i dermatologii. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym może być aplikowana w formie maści na skórę dotkniętą świądem, łuszczycą, nadmiernym wysuszeniem, oparzeniami czy odmrożeniami. 

Sylimaryna stosowana miejscowo może być również skutecznym, bezpiecznym, nieinwazyjnym, pozbawionym działań niepożądanych środkiem do walki z zaburzeniami hiperpigmentacyjnymi skóry. Po pierwsze, oprócz wspomnianego już działania przeciwzapalnego i antyoksydacyjnego, ma zdolność niwelowania szkodliwych skutków promieniowania UV, zmniejsza ewentualne reakcje alergiczne (obrzęki, rumień) powstałe na skutek tego promieniowania, zmniejsza uszkodzenie DNA i hamuje indukcję apoptozy (śmierć komórki). Po drugie, sylimaryna wyraźnie zmniejsza produkcję melaniny

Wskazania i przeciwwskazania do stosowania sylimaryny 

Podstawowym wskazaniem do stosowania sylimaryny jest ochrona wątroby, regeneracja jej komórek i utrzymanie jej prawidłowego funkcjonowania. Chroni hepatocyty przed szkodliwym wpływem wielu czynników: etanolu, toksyn muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides), niektórych leków (np. paracetamolu, antybiotyków), czterochlorku węgla, przeładowania żelazem, niedotlenienia.

Działanie lecznicze rozciąga się też na wirusowe zapalenie wątroby typu C, choroby wątroby wywołane alkoholem (w tym marskość) i niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFLD). Zastosowanie sylimaryny u pacjentów z alkoholową marskością wątroby może znacząco poprawić stan ich hepatocytów, jednak leczenie to nie wpływa na śmiertelność. U chorych z NAFLD po 6 miesiącach kuracji sylimaryną zaobserwowano obniżenie poziomu enzymów wątrobowych (ALAT, ASPAT), redukcję masy ciała, regenerację hepatocytów. 

Coraz częściej pojawiają się doniesienia o potencjalnych zastosowaniach sylimaryny w wielu innych schorzeniach, niezwiązanych z wątrobą. Kompleks flawonolignanów ma potwierdzone działanie ochronne na nerki, płuca i trzustkę. Sylimaryna, regenerując komórki trzustki, równocześnie obniża poziom cukru we krwi, stąd może mieć zastosowanie w leczeniu cukrzycy. Może być również pomocna w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych (np. choroby Alzheimera) oraz w leczeniu nowotworów (np. płuc, trzustki, nerek, skóry). Prawdopodobnie zapobiega zachorowaniu na raka piersi, prostaty, jelita grubego, pęcherza moczowego, jajnika. Ze względu na działanie przeciwdrobnoustrojowe na patogeny jamy ustnej może być odpowiednim lekiem do zwalczania próchnicy zębów oraz innych infekcji endodontycznych. 

Jedynym przeciwskazaniem do stosowania sylimaryny jest nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji czynnych występujących w ostropeście plamistym lub w innych roślinach z rodziny astrowatych (Asteraceae). 

Sylimaryna – skutki uboczne 

Preparaty sylimaryny wykazują się wysokim profilem bezpieczeństwa stosowania i na ogół są bardzo dobrze tolerowane. Zanotowane działania niepożądane obejmowały łagodne reakcje żołądkowo-jelitowe (biegunkę, bóle brzucha, dyskomfort w nadbrzuszu, zgagę), łagodne objawy dermatologiczne (wysypkę, świąd skóry), bóle głowy i stawów. 

Sylimaryna – gdzie kupić, jakie preparaty? 

W aptekach bez recepty dostępne są preparaty na wątrobę do stosowania doustnego z wyciągiem z owoców ostropestu plamistego standaryzowane na zawartość sylimaryny. Do wyboru są produkty jedno- lub wieloskładnikowe (np. z karczochem, z kurkumą) w postaci tabletek lub kapsułek. Można też kupić preparaty do stosowania zewnętrznego, do stosowania na skórę podrażnioną np. po naświetlaniu promieniami UV. 

Przed użyciem zawsze należy zapoznać się z ulotką preparatu, a ewentualne wątpliwości skonsultować z lekarzem lub farmaceutą. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości, miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Fitoestrogeny – czym są, gdzie występują i jak działają?

    Fitoestrogeny to grupa ponad 300 biologicznie aktywnych związków występujących w roślinach. W organizmie ludzkim pełnią nieprzebrane ilości ról, mogą wpływać na setki procesów o szerokim spektrum oddziaływania. Co to są fitoestrogeny, gdzie występują i jak działają? 

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij