Rak wątroby (naczyniak, torbiel, nowotwór złośliwy) – objawy, i leczenie
Janusz Szymański

Rak wątroby (naczyniak, torbiel, nowotwór złośliwy) – objawy, i leczenie

Wątroba to organ, który odgrywa największą rolę w przemianie materii ustroju. Jej funkcjonowanie zależy w dużej mierze od naszego trybu życia i sposobu odżywiania. Niestety prowadząc niehigieniczny tryb życia narażamy naszą wątrobę na wiele zagrożeń, w tym najpoważniejsze z nich – nowotwory.

Rola wątroby w organizmie człowieka

Podstawowe funkcje wątroby to tworzenie i wydzielanie żółci, regulacja gospodarki węglowodanów, synteza tłuszczów, kontrola przemian cholesterolu, produkcja mocznika albumin, czynników krzepnięcia i innych białek, metabolizm i detoksykacja leków i innych substancji pochodzenia zewnątrzustrojowego. Z racji pełnionej funkcji i wagi dla prawidłowego działania całego ludzkiego organizmu należy o nią szczególnie dbać. Skutki zaniedbania mogą być bowiem bardzo tragiczne. Dzisiaj przedstawiamy Państwu najpoważniejsze choroby wątroby – nowotwory.

Niezłośliwe nowotwory wątroby 

Naczyniak wątroby

Naczyniak wątroby należy do grupy łagodnych nowotworów wątroby. Najczęściej wykrywany jest przypadkowo podczas badania USG. Występuje jednakowo często u mężczyzn i kobiet. Jeśli średnica naczyniaka wątroby nie przekracza 10 cm, nie wymaga on leczenia. Większe rozmiary guza stwarzają ryzyko pęknięcia, a co za tym idzie, krwawienia lub ucisku naczyń i przewodów wewnątrzwątrobowych, a nawet innych narządów jamy brzusznej.

Do innych, rzadziej występujących objawów naczyniaka wątroby należą: bóle i stany podgorączkowe, związane ze zmianami w obrębie guza, jak zwapnienie czy martwica. Obecność naczyniaka można wykryć w badaniu ultrasonograficznym lub w tomografii komputerowej, czasami konieczne jest wykonanie rezonansu magnetycznego lub scyntygrafii z użyciem krwinek czerwonych znakowanych izotopem technetu. W przypadku zmian o średnicy poniżej 10 cm, które się nie powiększają, zaleca się kontrolę ambulatoryjną i badanie ultrasonograficzne co 6-12 miesięcy, a u chorych z naczyniakiem wątroby o średnicy powyżej 4 cm kontrolę układu krzepnięcia krwi (ze względu na możliwość zmian zakrzepowych wewnątrz naczyniaka).

Ogniskowy rozrost guzkowy

Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby (FNH) jest niezłośliwym rakiem wątroby i występuje u około 0,3% osób dorosłych i podobnie jak naczyniak wątroby, najczęściej wykrywany jest przypadkowo w badaniu ultrasonograficznym. Jest to zmiana bezobjawowa, łagodna - bóle brzucha pojawiają się sporadycznie. W rozpoznaniu tego schorzenia bardziej przydatne od zwykłego badania ultrasonograficznego jest badanie dopplerowskie, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.

U kobiet z FNH stosujących tabletki antykoncepcyjne może dojść do krwawienia ze zmiany do jamy brzusznej, co stwarza konieczność operacji polegającej na resekcji wątroby. Resekcję wątroby wykonuje się także w przypadku wątpliwości w rozpoznaniu, na przykład przy podejrzeniu zmiany złośliwej, a także w razie powiększania się guza czy jego średnicy przekraczającej 10 cm.

Gruczolak wątroby 

Gruczolaki wątroby częściej występują u kobiet w wieku 15-45 lat stosujących antykoncepcję hormonalną, a także u mężczyzn stosujących leki anaboliczne i preparaty androgenowe. Występowaniu tego niezłośliwego raka wątroby zwykle nie towarzyszą objawy choć nie można ich wykluczyć. Rzadko pojawiają się bóle w przypadku krwawienia do guza lub w przypadku pęknięcia guza i krwawienia do jamy brzusznej. Niekiedy można wyczuć nieprawidłową wypukłość poniżej żeber po prawej stronie brzucha. W diagnostyce gruczolaków wątroby stosuje się badanie ultrasonograficzne, dopplerowskie, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, a także angiografię, która może też być metodą leczniczą w przypadku pęknięcia i krwawienia guza (stosuje się wtedy embolizację, czyli zamknięcie naczyń krwionośnych gruczolaka, co powoduje zatrzymanie krwawienia).

Leczenie gruczolaków wątroby jest leczeniem operacyjnym z powodu dużego ryzyka pęknięcia guza, jego przemiany złośliwej, jak również trudnego niekiedy odróżnienia od raka wątroby. Operacja najczęściej polega na resekcji fragmentu wątroby z gruczolakiem.

Pierwotne nowotwory złośliwe wątroby

•    Rak wątrobowo-komórkowy

Rak wątrobowo-komórkowy jest jednym z najczęściej spotykanych nowotworów złośliwych. Czynnikiem wywołującym jego powstanie jest wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C, rzadziej substancje chemiczne (aflatoksyny, doustne środki antykoncepcyjne, androgenowe środki anaboliczne, alkohol, palenie tytoniu, niektóre pasożytnicze choroby wątroby, a także niedobór enzymu α-1-antytrypsyny, niekiedy hemochromatoza, pierwotna żółciowa marskość wątroby oraz zespół Budda i Chiariego. Najczęstszymi objawami raka wątrobowo-komórkowego jest postępujące wyniszczenie, bóle brzucha, uczucie pełności w nadbrzuszu, utrata apetytu, wodobrzusze, żółtaczka, krwawienie do górnego odcinka przewodu pokarmowego pod postacią smolistych stolców i fusowatych wymiotów, obrzęki nóg. Niekiedy może wystąpić krwotok do jamy brzusznej. Charakterystyczne jest, że większość chorych była wcześniej leczona z powodu przewlekłego uszkodzenia wątroby.

Rozpoznanie raka wątrobowo-komórkowego opiera się na badaniu ultrasonograficznym, podwyższonym stężeniu α-fetoproteiny (AFP), tomografii komputerowej czy rezonansie magnetycznym. Leczenie operacyjne polega na rozległej resekcji wątroby, pod warunkiem, że nie znaleziono w wyżej wymienionych badaniach obrazowych nowotworu o innej lokalizacji. W przypadku niemożności przeprowadzenia resekcji wątroby stosuje się wstrzykiwanie alkoholu do guza, kriochirurgię (zamrażanie) lub termoablację (niszczenie ciepłem).

•    Rak z komórek nabłonka przewodów żółciowych (cholangiocarcinoma)

Ten rak wątroby pochodzi z komórek nabłonka wyściełającego drogi żółciowe i stanowi 20% nowotworów wątroby. Rozwija się równie często u kobiet i mężczyzn, u obu płci głównie po 60 roku życia. W odróżnieniu od raka wątrobowo-komórkowego występuje w wątrobie nieuszkodzonej przez procesy przewlekłe. Czynnikami zwiększającymi ryzyko powstania tego nowotworu mogą być choroby pasożytnicze, zwężające zapalenie dróg żółciowych czy przyjmowanie preparatów anabolicznych.

Objawy cholangiocarcinoma występują w późnym etapie choroby i są to najczęściej żółtaczka i świąd skóry. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się cechy zastoju żółci – podwyższony poziom fosfatazy zasadowej (ALP), γ-glutamylotranspeptydazy (GGTP) i bilirubiny. Tomografia komputerowa ma tutaj przewagę nad badaniem ultrasonograficznym, stosuje się także rezonans magnetyczny, pozytronową tomografię emisyjną (PET) czy arteriografię trzewną. Z powodu niewrażliwości guza na napromienianie i chemioterapię, jedynym leczeniem pozostaje resekcja wątroby, rozległa nawet przy stosunkowo niewielkich zmianach. Obecnie w leczeniu niektórych, ściśle wybranych przypadków pierwotnych nowotworów wątroby stosuje się przeszczep wątroby.

•    Przerzuty nowotworowe w wątrobie

Wątroba jest najczęstszym miejscem występowania przerzutów nowotworowych. Nawet 30% chorych z rakiem jelita grubego ma przerzuty w wątrobie, częstym źródłem przerzutów do tego narządu są też rak płuca i sutka. Objawy są bardzo zróżnicowane i zależą od objawów guza pierwotnego i ogniska przerzutowego. Chorzy najczęściej zgłaszają złe samopoczucie, osłabienie, utratę masy ciała, uczucie pełności w jamie brzusznej, niekiedy ból brzucha poniżej prawych żeber, żółtaczkę czy obrzęki nóg przy zmianach bardzo rozległych.

Rozpoznanie opiera się na badaniu ultrasonograficznym i podwyższonym poziomie markerów nowotworowych (antygen rakowo-płodowy – CEA), tomografii komputerowej, rezonansie magnetycznym czy pozytronowej tomografii emisyjnej; nierzadko pojawienie się przerzutów w wątrobie jest pierwszym objawem nowotworu. Leczeniem z wyboru jest leczenie operacyjne – jego zakres i wyniki zależą od lokalizacji, liczby i wielkości ognisk przerzutowych oraz stopnia zaawansowania guza pierwotnego. Inne metody leczenia to krioterapia i termoablacja guzów przerzutowych.

Torbiel na wątrobie

Torbiele wątroby są najczęściej zmianami wrodzonymi, pojedynczymi lub rzadziej mnogimi. Zmianom wielotorbielowatym mogą towarzyszyć inne zmiany w wątrobie lub torbiele innych narządów – u dorosłych najczęściej nerek. Oprócz torbieli wrodzonych, które powstają w wyniku zaburzeń rozwojowych przewodzików żółciowych w okresie płodowym, występują również torbiele pourazowe lub nowotworowe. Szacuje się, że zmiany wrodzone występują u 5% ludzi i zwykle ich średnica nie przekracza 10 cm. Są to cienkościenne zbiorniki jasnego lub brązowego płynu. Torbiele mnogie mogą być rozproszone w całej wątrobie lub skupiać się w jej jednej połowie.Zwykle są wykrywane przypadkowo w czasie badania ultrasonograficznego lub podczas operacji na jamie brzusznej wykonywanej z innego powodu. Jeśli dają dolegliwości, to są to najczęściej objawy wynikające z ucisku torbieli na inne narządy – uczucie pełności w jamie brzusznej, wzdęcia lub wymioty, rzadko bóle brzucha u osób, u których doszło do krwawienia do światła torbieli lub jej pęknięcia. Do rozpoznania wystarczy wykonanie badania ultrasonograficznego, badania biochemiczne krwi są zwykle prawidłowe.

Wskazania do leczenia operacyjnego torbieli na wątrobie powstają wtedy, gdy dojdzie do jej zakażenia, powiększania się lub objawów uciskowych (w przypadku torbieli o średnicy powyżej 10 cm). Operacja polega na wyłuszczeniu torbieli, wyjątkowo (w przypadku licznych skupionych zmian) na resekcji fragmentu wątroby z torbielami, sporadycznie wykonuje się przeszczep wątroby. Torbiele pourazowe mogą zawierać krew, żółć i martwe tkanki. Leczenie polega na operacyjnym opróżnieniu torbieli lub resekcji fragmentu wątroby. Torbiele nowotworowe powstają w wyniku rozpadu ognisk nowotworowych. Aby odróżnić je od wrodzonych torbieli, konieczne jest wykonanie tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Operacja polega na resekcji miąższu wątroby.

Bąblowcowa torbiel na wątrobie

Torbiel bąblowcowa wątroby jest spowodowana przez larwalną postać tasiemca Taenia echinococcus, który powoduje zwykle powstanie pojedynczej torbieli zawierającej kilka litrów płynu, najczęściej w prawej połowie wątroby. Postęp choroby jest powolny, objawy zależą od umiejscowienia, wielkości, stopnia rozwoju pasożyta i ewentualnego rozwoju zakażenia torbieli. Mogą to być ból lub uczucie pełności w brzuchu, wzdęcie, świąd skóry, wymioty, gorączka spadek masy ciała lub przemijająca żółtaczka. Rzadko dochodzi do pęknięcia torbieli. Rozpoznanie torbieli bąblowcowej ustala się na podstawie badania ultrasonograficznego i testów serologicznych (wykrywanie przeciwciał lub antygenów bąblowcowych w surowicy). Leczenie nawet bezobjawowej torbieli jest operacyjne i polega na wycięciu okienka w ścianie i drenażu torbieli, jej usunięciu lub resekcji fragmentu wątroby.

Od twojego stylu życia i sposobu odżywiania zależy funkcjonowanie wątroby – organu, który odgrywa najważniejszą rolę w przemianie materii ustroju. Niehigieniczny tryb życia, w tym złe nawyki żywieniowe i nadużywanie alkoholu mogą stanowić poważne zagrożenie dla Twojej wątroby. Nie bagatelizuj niepokojących objawów! Regularnie wykonuj badania, które pozwolą na wczesne wykrycie raka wątroby i zwiększą szansę na jego wyleczenie.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij