Zwyrodnienia stawów kolanowych (gonartroza) — kogo mogą dotyczyć?
Agnieszka Małgorzata Adamska

Zwyrodnienia stawów kolanowych (gonartroza) — kogo mogą dotyczyć?

Ból podczas chodzenia, problemy ze zginaniem i prostowaniem kolan, drętwienie, opuchlizna to zwykle pierwsze symptomy rozwijającego się zapalenia stawu kolanowego. Przypadłość ta występuje zazwyczaj u osób około 60. roku życia, częściej dotyczy kobiet. Choć dolegliwości tej nie da się całkowicie wyleczyć, dzięki szybkiej diagnozie i odpowiedniej profilaktyce można skutecznie złagodzić uciążliwe objawy oraz zahamować dalsze postępowanie choroby.

Zwyrodnienie stawów powstaje w wyniku uszkodzenia chrząstki stawowej. W zdrowym stawie jej śliska powłoka ma za zadanie amortyzować ruch kości oraz chronić je przed ocieraniem o siebie, jednocześnie zapobiegając urazom mechanicznym. Na skutek braku ochrony stopniowo dochodzi do uszkodzenia kości i torebki stawowej, a także mięśni, ścięgien, otaczających staw więzadeł. Powstałe zwyrodnienie powoduje uporczywy ból utrudniający poruszanie się. 

Zmiany zwyrodnieniowe mogą dotyczyć każdego stawu, lecz najbardziej dokuczliwym schorzeniem, które prowadzi do znacznego pogorszenia jakości życia, a nawet niepełnosprawności jest zwyrodnienie stawu kolanowego, zwane też gonartrozą. Problem najczęściej dotyka osoby po przekroczeniu 60. roku życia, nierzadko z dużą nadwagą. Największy odsetek pacjentów cierpiących na tę dolegliwość stanowią kobiety.

Skąd się bierze zwyrodnienie kolana i co jest jego przyczyną?

Zmiany zwyrodnieniowe dzielą się na dwie podstawowe grupy. Zwyrodnienia pierwotne są następstwem wad wrodzonych albo obciążeń genetycznych. Zwyrodnienia wtórne to dolegliwości stawów powstałe na skutek chorób metabolicznych, zaburzeń hormonalnych, niedoborów witamin lub urazów mechanicznych.

O kondycji stawów decydują już wczesne lata dzieciństwa. Nieleczone wady postawy mogą w przyszłości spowodować zmiany zwyrodnieniowe. Podobnie jest w przypadku dawnych urazów, kontuzji, uszkodzeń torebek stawowych, więzadeł, powikłań po wycięciu łąkotki i źle zrośniętych kości — każde z tych schorzeń może w przyszłości dać o sobie znać, powodując intensywny ból kolana przy chodzeniu, który w dalszym etapie rozwoju choroby skutkuje często poważnymi problemami z poruszaniem się. Jedną z najczęstszych przyczyn gonartrozy jest nadwaga — ma ją około 70% osób cierpiących na zwyrodnienie kolana. U osób otyłych tak duże przeciążenie stawów kolanowych niekiedy prowadzi nawet do kalectwa, dlatego pierwszym krokiem w kierunku złagodzenia przykrych objawów jest utrata zbędnych kilogramów.

Zwyrodnienie stawów kolanowych to też powszechna dolegliwość wśród sportowców. Jazda na nartach i snowboardzie, bieganie, tenis, piłka nożna czy dyscypliny siłowe mogą prowadzić nawet do ostrych zmian zwyrodnieniowych, zwłaszcza u osób uprawiających sport zawodowo, których stawy obciążone są systematycznymi, bardzo wyczerpującymi treningami. Zupełnie inaczej jest w przypadku ćwiczeń wykonywanych rekreacyjnie — nie warto martwić się, że umiarkowany trening przyczyni się do powstania gonartrozy. Należy zachować rozsądek i nie obciążać nadmiernie stawów. Ruch jest bardzo ważny w profilaktyce chorób zwyrodnieniowych, a siedzący tryb życia może tylko przyspieszyć rozwój choroby i znacznie pogłębić bolesne dolegliwości. 

Istotny wpływ na kondycję stawów ma też dieta. Zwyrodnienie kolana to niekiedy skutek niewłaściwego odżywiania. Przyczyną zmian zwyrodnieniowych mogą być niedobory witamin. Szczególnie istotna jest witamina D, gdyż jej ilość ma ogromny wpływ na wchłanianie wapnia — podstawowego budulca kości. Warto także zwrócić uwagę na to czy w diecie pojawiają się witaminy C, K, E, magnez i żelazo. Są to zresztą witaminy i pierwiastki, których niedostateczna podaż może powodować wiele innych chorób. Zwyrodnienie kolana bywa też chorobą zawodową. W dużej mierze dotyka osób, których praca wiąże się z częstym klęczeniem, zginaniem kolan, dźwiganiem i używaniem ciężkich sprzętów. Pojawia się niekiedy u kobiet podczas menopauzy. W tym przypadku przyczyną zmian zwyrodnieniowych są zaburzenia hormonalne towarzyszące przekwitaniu. Za zwyrodnienie kolana nierzadko odpowiada także cukrzyca. U osób cierpiących na tę chorobę dochodzi do istotnych zmian struktury kolagenu — głównego budulca ścięgien.

Gonartroza — najczęstsze objawy

Zwyrodnienie kolana to najczęściej występujący rodzaj zapalenia stawów — dotyka 6% całej populacji. Daje o sobie znać najczęściej około 60. roku życia. Charakterystycznym objawem gonartrozy jest silny ból przy chodzeniu, który z czasem pojawia się także w pozycji spoczynkowej. Podczas diagnostyki należy odróżnić ból mechaniczny od zapalnego. Ten drugi występuje bez względu na porę dnia i pozycję ciała, często towarzyszy mu opuchlizna, a także wysięki stawowe. W przypadku bólu zapalnego wskazane jest maksymalne odciążenie chorej kończyny oraz dalsza diagnostyka.

Gonartroza powoduje utratę pełnego zakresu ruchu. Osoby chore często cierpią na poranną sztywność stawów, trzeszczenie (dźwięk ocierania się o siebie powierzchni stawowych), problemy z prostowaniem i zginaniem kolana. Czasem na skutek oderwanego fragmentu chrząstki może dojść do całkowitego zablokowania oraz unieruchomienia stawu. Ograniczenia ruchowe niezdrowego stawu mogą prowadzić do zaniku okolicznych mięśni, a także całkowitej utraty sprawności.

Jak się diagnozuje i leczy zmiany zwyrodnieniowe?

Zanim lekarz postawi diagnozę, niezbędne jest przeprowadzenie specjalistycznych badań pod kątem wykrycia zmian zwyrodnieniowych. Najczęściej w tym celu wykonuje się RTG stawu kolanowego, które bez problemu wykaże ewentualne nieprawidłowości. W niektórych przypadkach specjalista dodatkowo kieruje pacjenta na USG stawów, rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. O zwyrodnieniu stawów kolanowych świadczą, np. wyrośla kostne, torbiele zwyrodnieniowe, zmniejszenie szpary między stawami, a także zagęszczenie kości usytuowanej pod chrząstką stawową.

Gonartrozy nie da się całkowicie wyleczyć, ponieważ nie ma możliwości odbudowania zniszczonej chrząstki stawowej. Można jednak skutecznie zminimalizować przykre dolegliwości związane z tym schorzeniem i spowolnić jego rozwój. 

Odpowiednio dobrana farmakoterapia, zabiegi rehabilitacyjne, zdrowa dieta, ruch oraz utrzymanie odpowiedniej wagi w znacznej mierze przyczyniają się do poprawy jakości życia osoby dotkniętej zwyrodnieniem stawu kolanowego. Jeżeli rutynowe metody nie przynoszą efektów, a stan pacjenta się pogarsza i uniemożliwia mu poruszanie się, konieczne jest leczenie chirurgiczne.

Zwyrodnienie kolana — jak z nim walczyć?

Leki stosuje się w celu zmniejszenia przykrych objawów oraz zahamowania dalszego rozwoju choroby. Umiarkowany ból złagodzi paracetamol, lecz w przypadku silniejszego natężenia dolegliwości najlepsze będą niesteroidowe leki przeciwzapalne. W wyjątkowych sytuacjach, kiedy natężenie bólu jest bardzo silne, wykonuje się punkcję i podaje leki dostawowo. W zależności od nasilenia objawów lekarz wstrzykuje pacjentowi przeciwzapalne glikokortykosteroidy lub kwas hialuronowy, który ma za zadanie złagodzić ból, a także poprawić sprawność stawów. Warto wzbogacać dietę o pokarmy bogate w witaminę D. Niezwykle ważny w leczeniu zwyrodnienia stawów kolanowych jest wapń i magnez — oba pierwiastki wzmacniają kości i mogą spowolnić rozwój choroby. 

Osobom chorym zaleca się również zabiegi rehabilitacyjne. Szczególnie polecane są: wyciągi odciążające stawy, masaże wodne, fizykoterapia, leczenie zimnem (krioterapia) czy ćwiczenia mające na celu wzmocnienie mięśni chorej nogi. W leczeniu zwyrodnienia stawów kolanowych znaczący jest zdrowy tryb życia. Utrzymanie prawidłowej wagi, codzienna aktywność fizyczna, urozmaicona, zdrowa dieta i maksymalne odciążenie chorych stawów to niezbędne czynniki, które wspomogą terapię, zatrzymają dalszy rozwój choroby.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij