Narkolepsja – objawy, leczenie, przyczyny
Michał Posmykiewicz

Narkolepsja – objawy, leczenie, przyczyny

Narkolepsja to jednostka chorobowa, będąca rzadkim zaburzeniem snu. Etiopatogeneza narkolepsji jak dotąd nie została poznana. Narkolepsja charakteryzuje się przede wszystkim nadmierną sennością w ciągu dnia oraz katapleksją, czyli epizodami nagłej utraty napięcia mięśniowego. Poza tym pacjenci cierpiący z powodu narkolepsji często muszą też borykać się z innymi objawami, przed wszystkim omamami (halucynacjami) oraz porażeniem przysennym.

Narkolepsja występuje stosunkowo rzadko, jednak jej rozpowszechnienie nie jest jednakowe. W niektórych krajach występuje ona bowiem zdecydowanie częściej, ma to miejsce np. w Stanach Zjednoczonych, zaś w innych miejscach na świecie przypadki narkolepsji są sporadyczne, np. w Izraelu. Polska należy do tej grupy krajów, w której narkolepsji także nie obserwuje się często. 

Kto choruje na narkolepsję?

Z powodu narkolepsji cierpią tak samo często kobiety, jak i mężczyźni. Choroba zwykle ujawniania się już w młodym wieku, zwykle pierwsze objawy pojawiają się pomiędzy 15. a 20. rokiem życia pacjenta, często w momencie rozpoczęcia dojrzewania płciowego. Bardzo często zdarza się, że narkolepsja występuje rodzinnie. 

Jakie są przyczyny narkolepsji?

Przyczyny narkolepsji, jak do tej pory, nie zostały do końca poznane. Przypuszcza się, że być może "sprawcą" narkolepsji jest mutacja genu kodującego antygen HLA, który zlokalizowany jest na chromosomie 6.

U osób z taką mutacją jest zwiększona predyspozycja do wystąpienia narkolepsji, a czynnikiem inicjującym powstanie objawów często jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego (dochodzi do reakcji autoimmunologicznej, czyli organizm produkuje przeciwciała, które są "wymierzone" przeciwko jego własnym komórkom i tkankom) na skutek czynnika infekcyjnego, którym zazwyczaj bywa wirus.

Wirus lub inny czynnik infekcyjny zaczyna atakować komórki nerwowe (neurony), które produkują białko o nazwie hipokretyna. Białko to odpowiedzialne jest za właściwą regulacje faz snu w ludzkim organizmie. Dlatego też, kiedy dochodzi do zniszczenia komórek je produkujących, może dojść do powstania zaburzeń snu pod postacią narkolepsji. Należy jednak pamiętać, że w dalszym ciągu jest to tylko hipoteza i tak naprawdę przyczyny narkolepsji nie zostały do końca poznane. 

Polecane dla Ciebie

Jakie są objawy narkolepsji?

Pełnoobjawową narkolepsje cechują cztery objawy (mówi się o tetradzie objawów).

Pierwszym z objawów narkolepsji jest senność narkoleptyczna. Do niedawana ujmowano ją jako napady snu, zaś obecnie opisuje się ją jako stała senność, w wyniku której pacjenci zasypiają przymusowo od kilku do nawet kilkunastu razy w ciągu dnia w bardzo rożnych okolicznościach. Do zaśnięcia może zatem dojść w czasie rozmowy, w czasie pracy, spaceru czy nawet w czasie prowadzenia samochodu. Widać zatem, że napady snu mogą być bardzo niebezpieczne. Na szczęście jednak sen jest krótki i pacjenta łatwo można z niego wybudzić.

Kolejny objaw narkolepsji to katapleksja. Polega ona na nagłym, napadowym, chwilowym zwiotczeniu mięśni przy zachowaniu przytomności. Występuje ona z bardzo różną częstością w bardzo różnych okolicznościach, zwykle dochodzi do niej pod wpływem emocji, zwłaszcza w czasie śmiechu (mówi się wtedy o gelopleksji). Może być ona wyrażona tylko przez opadnięcie głowy, może jednak też wyrazić się upadkiem na zmienię.

Innym objawem narkolepsji jest porażenie przysenne (porażeniem przysennym nazywa się napady chwilowego porażenia mięśni z nagłym obudzeniem, czasem mogą one być identyczne z katapleksją).

Ostatnim objawem narkolepsji są omamy (halucynacje) przysenne. Są to omamy rzekome, gdyż nie towarzyszy im poczucie realności. Omamy te są omamami wzrokowymi - pacjent widzi baśniowe sceny lub postacie oraz słuchowymi - pacjent słyszy pojedyncze słowa lub zdania. Należy pamiętać, że poza tymi zasadniczymi objawami narkolepsji w jej przebiegu mogą być też obecne jeszcze inne zaburzenia. Zalicza się do nich automatyzmy, czyli stany nieświadomego i niekontrolowanego wykonywania prostych czynności (często po takim automatycznym wykonywaniu czynności u chorych występuje przebudzenie oraz dodatkowo niepamięć dotycząca wykonywania tych czynności), jak również przemijające dwojenie, impotencję oraz paradoksalnie upośledzenie snu nocnego. 

Jak rozpoznaje się narkolepsję?

Rozpoznanie narkolepsji stawia się przede wszystkim na podstawie obecności wszystkich wymienionych wcześniej objawów. Poza tym, do rozpoznania narkolepsji powinno się także przeprowadzić badanie w laboratorium snu, gdzie można wykonać zapis badania EEG w czasie snu narkoleptycznego – jeśli pacjent cierpi z powodu narkolepsji, wtedy też w takim badaniu będą wyraźnie widoczne zaburzone fazy snu. Dodatkowym badaniem, które można wykonać przy podejrzeniu narkolepsji, jest też badanie antygenów HLA i oznaczenie mutacji na chromosomie szóstym. 

Jak wygląda leczenie narkolepsji?

Leczenie narkolepsji jest objawowe. Do leczenia narkolepsji wykorzystywane są zatem leki psychostymulujące, które mają za zadanie walczyć  z nadmierną sennością. Leki te stymulują ośrodkowy układ nerwowy, dzięki czemu pacjent czuje się mniej senny. Zalicza się do nich przede wszystkim metylofenidat, metamfetaminę oraz penolinę. Poza tym, do walki z objawami katapleksji i porażeń przysennych stosuje się przede wszystkim imipramine, klomipramine, fluoksetyne oraz wenlafaksyne. Do leczenia natomiast naprawdę ciężkich postaci narkolepsji wykorzystywany bywa też hydroksymaślan sodu.

U pacjentów cierpiących z powodu narkolepsji bardzo ważne jest też utrzymywanie regularnego rytmu snu i czuwania. Dlatego też wszystkim pacjentom z narkolepsją zaleca się dodatkowe, krótkie piętnastominutowe drzemki w ciągu dnia. Bardzo ważne jest też dla nich, aby unikać alkoholu i innych używek, które także mogą zburzyć rytm snu i czuwania. Wskazany jest również regularny wysiłek fizyczny. 

Jakie jest rokowanie w przebiegu narkolepsji?

W przypadku tej choroby rokowanie dotyczące wyleczenia jest  bardzo niepewne, może zdarzyć się, że niestety nie da się do końca wyleczyć objawów choroby i pacjent będzie musiał zmagać się z nią do końca życia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Whipple'a – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Whipple’a (zwana inaczej lipodystrofią jelitową) to rzadka wieloukładowa infekcja, która może wpływać na różne narządy w organizmie, w tym jelita, wątrobę, układ limfatyczny i układ nerwowy. Główną przyczyną tej choroby są bakterie z rodzaju Tropheryma. Objawy choroby Whipple’a mogą obejmować bóle brzucha, zaparcia, utratę masy ciała, zmęczenie, dreszcze i gorączkę. Choroba ta jest rzadka i występuje głównie u białych mężczyzn w średnim wieku.

  • COVID-19 a zaburzenia snu

    Pacjenci, którzy przechorowali COVID-19, odczuwają szereg rozległych powikłań. Wśród zgłaszanych lekarzom dolegliwości znajdują się zaburzenia snu. Według różnych źródeł u 10 proc. do nawet 90 proc. osób, które przebyły zakażenie wirusem SARS-CoV-2, objawy utrzymują się po wyleczeniu infekcji.  

  • Angina brzuszna – czym grozi przewlekłe niedokrwienie jelit?

    Angina brzuszna (niedokrwienie jelit) to zespół objawów, które pojawiają się, gdy dochodzi do spadku przepływu krwi do jamy brzusznej spowodowanego zablokowaniem jednej z tętnic ją zaopatrujących. Charakteryzuje się silnymi bólami brzucha, a także utratą wagi, wyniszczeniem i zmęczeniem. Angina brzuszna może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak miażdżyca lub zagrażające życiu rozwarstwienie aorty. Ze względu na niespecyficzne objawy lekarz może mieć trudności z szybkim postawieniem odpowiedniej diagnozy. Czym jest angina brzuszna? Jak ją zdiagnozować?

  • Bakteryjne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

    Bakteryjne zapalenie stawów to, jak sama nazwa wskazuje, infekcja stawu, która jest wywoływana przez bakterie. Może powodować obrzęk, ból, gorączkę i ograniczenie ruchomości stawu. Diagnozowanie tego stanu wymaga wykonania badań laboratoryjnych, takich jak próbka płynu stawowego czy badanie mikrobiologiczne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię i może wymagać hospitalizacji. W ciężkich przypadkach może być także konieczne chirurgiczne usunięcie zainfekowanego stawu.

  • Hiponatremia – czym jest? Jak ją leczyć?

    Hiponatremia to stan charakteryzujący się niskim poziomem sodu we krwi. Sód jest elektrolitem, który pomaga regulować równowagę płynów w komórkach i wokół nich. Objawy hiponatremii mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zamieszanie, senność, utratę przytomności i kurcze mięśni. Może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak choroby nerek, choroby hormonalne, leki i nadmierne spożycie płynów.

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą powodować zespół Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij