Narkolepsja – przyczyny, objawy, leczenie - portal DOZ.pl
Narkolepsja – objawy, leczenie, przyczyny
Michał Posmykiewicz

Narkolepsja – objawy, leczenie, przyczyny

Narkolepsja to jednostka chorobowa, będąca rzadkim zaburzeniem snu. Etiopatogeneza narkolepsji jak dotąd nie została poznana. Narkolepsja charakteryzuje się przede wszystkim nadmierną sennością w ciągu dnia oraz katapleksją, czyli epizodami nagłej utraty napięcia mięśniowego. Poza tym pacjenci cierpiący z powodu narkolepsji często muszą też borykać się z innymi objawami, przed wszystkim omamami (halucynacjami) oraz porażeniem przysennym.

Narkolepsja występuje stosunkowo rzadko, jednak jej rozpowszechnienie nie jest jednakowe. W niektórych krajach występuje ona bowiem zdecydowanie częściej, ma to miejsce np. w Stanach Zjednoczonych, zaś w innych miejscach na świecie przypadki narkolepsji są sporadyczne, np. w Izraelu. Polska należy do tej grupy krajów, w której narkolepsji także nie obserwuje się często. 

Kto choruje na narkolepsję?

Z powodu narkolepsji cierpią tak samo często kobiety, jak i mężczyźni. Choroba zwykle ujawniania się już w młodym wieku, zwykle pierwsze objawy pojawiają się pomiędzy 15. a 20. rokiem życia pacjenta, często w momencie rozpoczęcia dojrzewania płciowego. Bardzo często zdarza się, że narkolepsja występuje rodzinnie. 

Jakie są przyczyny narkolepsji?

Przyczyny narkolepsji, jak do tej pory, nie zostały do końca poznane. Przypuszcza się, że być może "sprawcą" narkolepsji jest mutacja genu kodującego antygen HLA, który zlokalizowany jest na chromosomie 6.

U osób z taką mutacją jest zwiększona predyspozycja do wystąpienia narkolepsji, a czynnikiem inicjującym powstanie objawów często jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego (dochodzi do reakcji autoimmunologicznej, czyli organizm produkuje przeciwciała, które są "wymierzone" przeciwko jego własnym komórkom i tkankom) na skutek czynnika infekcyjnego, którym zazwyczaj bywa wirus.

Wirus lub inny czynnik infekcyjny zaczyna atakować komórki nerwowe (neurony), które produkują białko o nazwie hipokretyna. Białko to odpowiedzialne jest za właściwą regulacje faz snu w ludzkim organizmie. Dlatego też, kiedy dochodzi do zniszczenia komórek je produkujących, może dojść do powstania zaburzeń snu pod postacią narkolepsji. Należy jednak pamiętać, że w dalszym ciągu jest to tylko hipoteza i tak naprawdę przyczyny narkolepsji nie zostały do końca poznane. 

Polecane dla Ciebie

Jakie są objawy narkolepsji?

Pełnoobjawową narkolepsje cechują cztery objawy (mówi się o tetradzie objawów).

Pierwszym z objawów narkolepsji jest senność narkoleptyczna. Do niedawana ujmowano ją jako napady snu, zaś obecnie opisuje się ją jako stała senność, w wyniku której pacjenci zasypiają przymusowo od kilku do nawet kilkunastu razy w ciągu dnia w bardzo rożnych okolicznościach. Do zaśnięcia może zatem dojść w czasie rozmowy, w czasie pracy, spaceru czy nawet w czasie prowadzenia samochodu. Widać zatem, że napady snu mogą być bardzo niebezpieczne. Na szczęście jednak sen jest krótki i pacjenta łatwo można z niego wybudzić.

Kolejny objaw narkolepsji to katapleksja. Polega ona na nagłym, napadowym, chwilowym zwiotczeniu mięśni przy zachowaniu przytomności. Występuje ona z bardzo różną częstością w bardzo różnych okolicznościach, zwykle dochodzi do niej pod wpływem emocji, zwłaszcza w czasie śmiechu (mówi się wtedy o gelopleksji). Może być ona wyrażona tylko przez opadnięcie głowy, może jednak też wyrazić się upadkiem na zmienię.

Innym objawem narkolepsji jest porażenie przysenne (porażeniem przysennym nazywa się napady chwilowego porażenia mięśni z nagłym obudzeniem, czasem mogą one być identyczne z katapleksją).

Ostatnim objawem narkolepsji są omamy (halucynacje) przysenne. Są to omamy rzekome, gdyż nie towarzyszy im poczucie realności. Omamy te są omamami wzrokowymi - pacjent widzi baśniowe sceny lub postacie oraz słuchowymi - pacjent słyszy pojedyncze słowa lub zdania. Należy pamiętać, że poza tymi zasadniczymi objawami narkolepsji w jej przebiegu mogą być też obecne jeszcze inne zaburzenia. Zalicza się do nich automatyzmy, czyli stany nieświadomego i niekontrolowanego wykonywania prostych czynności (często po takim automatycznym wykonywaniu czynności u chorych występuje przebudzenie oraz dodatkowo niepamięć dotycząca wykonywania tych czynności), jak również przemijające dwojenie, impotencję oraz paradoksalnie upośledzenie snu nocnego. 

Jak rozpoznaje się narkolepsję?

Rozpoznanie narkolepsji stawia się przede wszystkim na podstawie obecności wszystkich wymienionych wcześniej objawów. Poza tym, do rozpoznania narkolepsji powinno się także przeprowadzić badanie w laboratorium snu, gdzie można wykonać zapis badania EEG w czasie snu narkoleptycznego – jeśli pacjent cierpi z powodu narkolepsji, wtedy też w takim badaniu będą wyraźnie widoczne zaburzone fazy snu. Dodatkowym badaniem, które można wykonać przy podejrzeniu narkolepsji, jest też badanie antygenów HLA i oznaczenie mutacji na chromosomie szóstym. 

Jak wygląda leczenie narkolepsji?

Leczenie narkolepsji jest objawowe. Do leczenia narkolepsji wykorzystywane są zatem leki psychostymulujące, które mają za zadanie walczyć  z nadmierną sennością. Leki te stymulują ośrodkowy układ nerwowy, dzięki czemu pacjent czuje się mniej senny. Zalicza się do nich przede wszystkim metylofenidat, metamfetaminę oraz penolinę. Poza tym, do walki z objawami katapleksji i porażeń przysennych stosuje się przede wszystkim imipramine, klomipramine, fluoksetyne oraz wenlafaksyne. Do leczenia natomiast naprawdę ciężkich postaci narkolepsji wykorzystywany bywa też hydroksymaślan sodu.

U pacjentów cierpiących z powodu narkolepsji bardzo ważne jest też utrzymywanie regularnego rytmu snu i czuwania. Dlatego też wszystkim pacjentom z narkolepsją zaleca się dodatkowe, krótkie piętnastominutowe drzemki w ciągu dnia. Bardzo ważne jest też dla nich, aby unikać alkoholu i innych używek, które także mogą zburzyć rytm snu i czuwania. Wskazany jest również regularny wysiłek fizyczny. 

Jakie jest rokowanie w przebiegu narkolepsji?

W przypadku tej choroby rokowanie dotyczące wyleczenia jest  bardzo niepewne, może zdarzyć się, że niestety nie da się do końca wyleczyć objawów choroby i pacjent będzie musiał zmagać się z nią do końca życia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból z tyłu głowy – jakie mogą być przyczyny ucisku głowy w okolicy potylicy?

    Ból głowy to częsta przypadłość, na którą skarżą się zarówno kobiety, jak i mężczyźni, może on też dotykać dzieci. Bóle głowy mogą mieć rozmaity charakter. Jednym z nich jest ból z tyłu głowy (w okolicy potylicy): kłujący lub tępy, silny bądź umiarkowany. Najczęściej towarzyszy on infekcji, jest objawem wysokiego ciśnienia, zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego, pojawia się też często po urazie. Ból z tyłu głowy może jednak także zwiastować poważniejsze schorzenie.

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się pojawiają to: silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

  • Zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie ucha może dotyczyć wszystkich części, z których składa się narządu słuchu: ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Schorzenie najczęściej dotyka najmłodszych pacjentów, jednak z zapaleniem ucha mogą się zmagać także dorośli. Objawy, które powinny zaniepokoić to ból ucha, pogorszenie słuchu, wyciek surowiczy lub ropny, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy uszne.

  • Uczulenie na lateks – objawy i leczenie

    Uczulenie lub alergia na lateks najczęściej jest wynikiem kontaktu skóry czy błon śluzowych z przedmiotem, który zawiera lateks. Ze względu na stosowanie jednorazowych rękawiczek problem ten dotyka np. pracowników służby zdrowia, ale też osoby korzystające z lateksowych prezerwatyw. Jakie są objawy alergii na lateks?

  • Płytki sen – przyczyny i jak sobie z nim radzić?

    Zbyt długi płytki sen to jedno z częstszych zaburzeń utrudniających prawidłowy wypoczynek i regenerację organizmu w trakcie nocy. Warto wiedzieć, w jaki sposób można poprawić komfort swojego snu oraz spowodować, że nienaturalnie długi płytki sen przestanie utrudniać nam życie. 

  • Ostre stłuszczenie wątroby u ciężarnych – przyczyny, objawy, leczenie

    Ostre stłuszczenie wątroby u ciężarnych (AFLP) nie ma jednoznacznie określonej etiologii. Najczęściej jako przyczyny wskazywane są nieprawidłowości metabolizmu kwasów tłuszczowych organizmu matki i płodu. Jak rozpoznać ten zagrażający zdrowiu matki i dziecka stan?

  • Zespół Ramsaya Hunta – co to za choroba? Objawy i leczenie

    Zespół Ramsaya Hunta bywa mylony z inną jednostką chorobową objawiającą się jednostronnym niedowładem twarzy – z porażeniem Bella. Paraliż, którego przyczyną jest zakażenie wirusem VZV ma jednak gorsze rokowania, tylko około 70% chorych odzyskuje normalne lub prawie normalne funkcje twarzy. Jakie są przyczyny, obawy i sposoby leczenia zespołu Ramsaya Hunta?

  • Fonoforeza – co to za zabieg? Wskazania, przebieg, efekty

    Fonoforeza jest jednym z zabiegów powszechnie wykorzystywanych w fizykoterapii. Ze względu na bardzo szerokie możliwości zastosowania cieszy się on dużą popularnością. Pacjenci niejednokrotnie opisują pozytywne rezultaty, szczególnie jeśli chodzi o łagodzenie bólu przewlekłego.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij