Koszmary senne – skąd się biorą, jak się ich pozbyć?

Koszmarów sennych doświadcza każdy z nas, niezależnie od wieku oraz płci. Realistyczne koszmary senne wywołują strach i niepokój. Wówczas zwykle budzimy się w ciągu nocy i mamy problem z ponownym zaśnięciem, co skutkuje zmęczeniem kolejnego dnia. Co oznaczają koszmary senne? Jakie są przyczyny częstych koszmarów sennych i jak się ich pozbyć?

Koszmary senne – przyczyny

Koszmary senne pojawiają się najczęściej podczas fazy snu nazywanej REM. W czasie tej fazy nasz mózg jest bardzo aktywny, jednocześnie obserwowane są szybkie ruchy gałek ocznych. Czym są koszmary senne? Koszmary senne zaliczane są do parasomnii, czyli zaburzeń snu związanych ze snem REM. Są one formą marzeń sennych, nacechowanych nieprzyjemną i przerażającą treścią.

Wiele osób zastanawia się, dlaczego ma koszmary senne. Zadajemy sobie to pytanie, ponieważ chcemy poznać ich przyczynę, by móc z nimi walczyć. Niestety, przyczyny koszmarów sennych nie do końca zostały poznane. Wielu naukowców wskazuje na to, że koszmary senne mogą być odzwierciedleniem stresu i doświadczeń odczuwanych w ciągu dnia.

Badania pokazują również, że koszmary częściej pojawiają się u osób zmagających się z zespołem stresu pourazowego (PTSD). Wówczas marzenia senne dotyczą traumatycznego wydarzenia, jakiego doświadczyła dana osoba. Na nieprzyjemne sny częściej skarżą się także kobiety w ciąży. Koszmary senne w ciąży są wynikiem niepokoju i lęku o dziecko, a także wahań nastroju związanych ze zmianami hormonalnymi.

Wielu specjalistów wskazuje także na nowe zjawisko, jakim są “koszmary senne po covidzie”. Nieprzyjemne sny i jednocześnie zaburzenia snu pojawiają się u pacjentów po przechorowaniu COVID-19. Ponadto badanie opublikowane w czasopiśmie „Dreaming” pokazało, że kobiety i mężczyźni podczas lockdownu częściej doświadczali koszmarów sennych. Można podejrzewać, że miało to powiązanie z długotrwałym przebywaniem w odosobnieniu.

Koszmary senne u dzieci

Zgodnie z badaniami koszmary senne bardzo często obserwowane są u dzieci i w większości przypadków nie są one uważane za patologiczne zjawisko. Największe nasilenie tego typu snów ma miejsce między 3. a 5. rokiem życia, w związku z czym sporadyczne koszmary senne u 3-latka będą raczej normalne i mogą być wywołane m.in. przemęczeniem, gorączką czy skokami rozwojowymi. Jeżeli jednak sny przyczyniają się do obniżenia jakości i ilości snu, do nadmiernego lęku, stresu i niepokoju, wówczas należy poznać ich przyczynę.

Jakie są przyczyny koszmarów sennych u dzieci? Tego typu marzenia senne u dzieci mogą być spowodowane m.in. wydarzeniami w najbliższym środowisku, np. kłótnią rodziców, zmianą szkoły, rozwodem rodziców, śmiercią bliskiej osoby, ale również czytaniem opowieści lub oglądaniem filmów, które wywołują strach, graniem w gry obfitujące w brutalność i przeraźliwe sceny.

Co oznacza koszmar senny?

Znaczenie koszmarów sennych dla wielu z nas stanowi zagadkę. Niemniej jednak nie powinniśmy szukać ich wyjaśnienia w sennikach, ponieważ w większości przypadków będą to wyjaśnienia niezgodne z nauką. Aby dowiedzieć się, co oznaczają koszmary senne, warto przyjrzeć się aspektom psychologicznym oraz sytuacjom z naszego życia, które mogły je wywołać.

Czy koszmary senne to choroba? Koszmary senne zostały zaklasyfikowane jako zaburzenia snu z grupy parasomnii, jednak nie są one określane mianem choroby. Często współwystępują one z innymi zaburzeniami psychicznymi. Depresja, nerwica (zaburzenia lękowe) czy zespół stresu pourazowego (PTSD) to niektóre zaburzenia, w których przebiegu obserwowane są koszmary senne.

Jak pozbyć się koszmarów sennych?

Znalezienie skutecznego sposobu na to, jak pozbyć się koszmarów sennych i co zrobić na koszmary senne, nie jest prostym zadaniem. W pierwszej kolejności warto zadbać o odpowiednią higienę snu: utrzymanie optymalnej temperatury w pomieszczeniu, wyciszenie się przed snem, rezygnacja z obfitej kolacji oraz spożywania alkoholu przed snem.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że nie istnieją leki na koszmary senne. Jeżeli jednak koszmary senne są objawem, np. depresji, wdrożenie leków przeciwdepresyjnych może zmniejszyć częstotliwość ich występowania.