Szkodliwe metale ciężkie w biżuterii. Alarmujące wyniki kontroli UOKiK

Najnowsze kontrole przeprowadzone przez UOKiK, Inspekcję Handlową i Krajową Administrację Skarbową wykazały, że w sztucznej biżuterii, m.in. w kolczykach, bransoletkach, naszyjnikach czy broszkach dostępnych na polskim rynku, znajdują się znaczne ilości szkodliwych metali ciężkich – głównie ołowiu i kadmu. Substancje te mogą przenikać przez skórę i stanowić realne zagrożenie dla zdrowia.

1. Tania, ale groźna dla zdrowia – co wykryto w sztucznej biżuterii?
2. Ołów i kadm – dlaczego są tak niebezpieczne? Objawy zatrucia u dzieci i dorosłych
3. Jak rozpoznać niebezpieczną biżuterię?
4. Toksyczna biżuteria – podsumowanie

Tania, ale groźna dla zdrowia – co wykryto w sztucznej biżuterii?

Tania, sztuczna biżuteria dostępna na polskim rynku – importowana głównie z krajów azjatyckich – w wielu przypadkach zawiera groźne dla zdrowia metale ciężkie.

W ramach wspólnych kontroli przeprowadzonych przez UOKiK, Inspekcję Handlową i Krajową Administrację Skarbową w marcu i kwietniu 2025 roku podjęto działania wobec 1,6 miliona sztuk sztucznej biżuterii. Spośród nich aż 67% było nieprawidłowo oznakowanych lub przekraczało nawet 400-krotnie normy chemiczne dla metali ciężkich takich jak kadm i ołów.

Do szczegółowych analiz trafiły 33 próbki biżuterii. W 9% z nich wykryto drastyczne przekroczenia dopuszczalnych stężeń metali:

• naszyjnik: 333-krotne przekroczenie zawartości ołowiu,
• bransoletka: 118 razy więcej ołowiu i 400 razy więcej kadmu,
• broszka: 400-krotne przekroczenie normy dla kadmu.

W wyniku przekroczenia dopuszczalnych zawartości kadmu i ołowiu nie dopuszczono do obrotu 4495 sztuk sztucznej biżuterii.

Spośród 227 wniosków skierowanych przez Krajową Administrację Skarbową do Inspekcji Handlowej w 153 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości – zarówno formalne, jak i chemiczne (przekroczenie dopuszczalnych norm zawartości substancji). W rezultacie na rynek Unii Europejskiej nie dopuszczono łącznie 1 183 178 sztuk oraz 467 kg niespełniających norm przedmiotów w postaci sztucznej biżuterii.

Ołów i kadm – dlaczego są tak niebezpieczne? Objawy zatrucia u dzieci i dorosłych

Oba metale ciężkie mają udowodnione działanie toksyczne i/lub rakotwócze.

Ołów (Pb) może powodować:

• uszkodzenia układu nerwowego,
• zaburzenia hormonalne,
• opóźnienia rozwojowe u dzieci.

Kadm (Cd):

• jest sklasyfikowany jako substancja rakotwórcza,
• gromadzi się w organizmie, przez co obciąża nerki i wątrobę,
• wykazuje większą toksyczność przy dłuższym noszeniu ozdób – szczególnie tych mających bezpośredni kontakt ze skórą.

Objawy przewlekłego zatrucia ołowiem:

• u dzieci – opóźnienie rozwoju, problemy z koncentracją, nadpobudliwość, anemia, zaburzenia zachowania,
• u dorosłych – bóle głowy, brzucha, zmęczenie, nadciśnienie, zaparcia, uszkodzenie nerek, problemy z pamięcią i płodnością, szara obwódka wokół zębów, zmiany behawioralne, np. napady złości.

Objawy przewlekłego zatrucia kadmem:

• zmęczenie, bóle kości i stawów, białkomocz, uszkodzenie nerek, nadciśnienie, osteoporoza,
• w dłuższej perspektywie – zwiększone ryzyko nowotworów (rak płuc, prostaty, nerek).

Jak rozpoznać niebezpieczną biżuterię?

Choć gołym okiem nie da się stwierdzić, czy ozdoba zawiera toksyczne metale, istnieje kilka sygnałów ostrzegawczych:

• brak oznaczeń producenta, kraju pochodzenia, certyfikatów CE lub REACH,
• intensywny, chemiczny zapach lub łuszcząca się powłoka,
• bardzo niska cena – podejrzanie tania biżuteria z nieznanego źródła to ryzyko,
• produkty z niezweryfikowanych miejsc – sklepów internetowych czy aukcji zagranicznych.

Toksyczna biżuteria – podsumowanie

Sztuczna biżuteria z Azji może zawierać ołów i kadm – metale ciężkie o działaniu toksycznym i rakotwórczym, które wnikają przez skórę i kumulują się w organizmie.
Objawy zatrucia to m.in. bóle głowy, anemia, uszkodzenie nerek i zaburzenia rozwoju u dzieci, dlatego szczególną ostrożność powinni zachować rodzice małych dzieci oraz osoby wrażliwe.
Unikaj kupowania biżuterii bez oznaczeń i certyfikatów – wybieraj produkty od sprawdzonych producentów, najlepiej oznaczone jako zgodne z normami UE (np. CE, REACH).