Atopowe zapalenie skóry u niemowląt - objawy i leczenie

Atopowe zapalenie skóry, inaczej nazywane wypryskiem atopowym lub bardziej popularnie skazą białkową, jest przewlekłą, nawrotową, zapalną chorobą skóry, zarówno naskórka, jak i skóry właściwej, która charakteryzuje się silnym napadowym świądem oraz typową morfologią zmian i ich charakterystycznym umiejscowieniem. Atopowe zapalenie skóry może też współwystępować z innymi chorobami atopowymi, miedzy innymi z astmą atopową, alergicznym nieżytem nosa czy też alergicznym zapaleniem spojówek.

Czy atopowe zapalenie skóry jest częstą chorobą u niemowląt?

Można powiedzieć, że atopowe zapalenie skóry występuje u niemowląt dość często, bowiem początek zmian u dzieci do ukończonego szóstego miesiąca życia obserwuje się u około 50% z nich.  Atopowe zapalenie skóry może też oczywiście rozwinąć się u dzieci starszych, jak również może być ono obecne u młodzieży i ludzi dorosłych. 

Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry u niemowląt?

Typowymi objawami atopowego zapalenia skóry u niemowląt są wykwity skórne, które lokalizują się u maluszków w bardzo charakterystycznych na skórze miejscach. Zazwyczaj zmiany skórne u niemowląt w przebiegu atopowego zapalenia skóry lokalizują się na policzkach, jak również na owłosionej skórze głowy oraz na odsiebnych częściach kończyn. Początkowo mogą one mieć charakter łojotokowego zapalenia skóry. W ciężkich postaciach atopowego zapalenia skóry u niemowląt zmiany skórne obserwuje się też na tułowiu, jak również obecne są one na pośladkach i wtedy też często współwystępują z pieluszkowym zapaleniem skóry. Atopowemu zapaleniu skóry towarzyszy też zawsze uporczywy świąd skóry, który powoduje, że niemowlę jest bardzo niespokojne, płaczliwe, ma problem że spaniem oraz dość często zdecydowanie mniej chętnie zjada. Należy też pamiętać, że atopowe zapalenie skóry u niemowląt zwykle ma związek z alergią na białko mleka krowiego, dlatego też u niemowląt bardzo często, poza typowymi dla AZS zmianami skórnymi, obecne są również inne objawy. Mianowicie, mogą być obecne bóle brzuszka, z powodu których dziecko jest bardzo niespokojne. Brzuszek jest zwykle wzdęty, dziecko oddaje dużą ilość gazów, a stolce bywają zazwyczaj rozluźnione. 

Jak wyglądają zmiany na skórze w przebiegu atopowego zapalenia skóry u niemowląt?

U niemowlaka skóra atopowa charakteryzuje się tym, że jest ona sucha i szorstka. Pojawiają się na niej zmiany pod postacią rumienia, jak również grudek czy pęcherzyków, czasami też mogą być obecne strupy i złuszczanie się skóry. Należy pamiętać o tym, że atopowe zapalenie skóry charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji, dlatego też czasami skóra niemowlaka może być "bardziej obsypana" wykwitami, a czasami wykwitów może być na niej zdecydowanie mniej. 

W jaki sposób leczy się atopowe zapalenie skóry u niemowlaka?

Leczenie atopowego zapalenia skóry u niemowlaka sprowadza się głównie do właściwego natłuszczania skóry maluszka. Do tego celu wykorzystuje się specjalne kosmetyki emolientowe, jak również robione maści recepturowe, które zawierają w swym składzie miedzy innymi witaminę D3 oraz witaminę A. Regularne natłuszczanie skóry niemowlaka jest tak naprawdę podstawą leczenia atopowego zapalenia skóry u maluszka. Niesłychanie istotną sprawą jest natłuszczanie atopowej skóry niemowlaka bezpośrednio podczas kąpieli. Dlaczego? Dlatego, że na powierzchni skóry znajduje sie tzw. kwaśny płaszcz wodno- lipidowy. Stanowi on barierę ochronno-zabezpieczającą z jednej strony przed wpływem czynników zewnętrznych, z drugiej zaś strony przed nadmierną utratą wody przez skórę. Rozpuszczalnikiem dla tych lipidów zgromadzonych w skórze są mydła i detergenty, zaś rozpuszczalnikiem dla wody zawartej w skórze jest sama woda. Dlatego też, po kąpieli, dochodzi do "zniszczenia" naturalnego płaszcza wodno-lipidowego, co powoduje, że skóra staje się jeszcze bardziej sucha. W związku z tym do kąpieli niemowląt z atopowym zapalaniem skóry zaleca się stosować specjalne emulsje natłuszczające skórę, a zrezygnować z  używania mydeł i innych płynów do kąpieli. Po kąpieli natomiast należy bardzo dokładnie natłuścić  atopową skórę niemowlaka specjalnym balsamem emolientowym. W przypadku niemowląt z atopowym zapalaniem skóry zaleca się też, aby dodatkowo nie wysuszać skóry, dlatego należy unikać długich kąpieli, woda do kąpieli powinna być letnia, można też kąpać maluszka co dwa dni.

Jak często powinno się natłuszczać atopową skórę niemowlaka?

Ponieważ utrata przeznaskórkowa wody jest w atopowym zapaleniu skóry bardzo duża, uważa się, że jednorazowa aplikacja emolientów na skóre maleństwa wystarcza zaledwie na około sześć godzin. Dlatego też całe ciało dziecka powinno się smarować dwa, trzy, a nawet cztery razy dzienne, oczywiście w dość regularnych odstępach czasowych. Zbyt długa przerwa w smarowaniu suchej skóry atopowej może bowiem doprowadzić do tego, że zacznie nasilać się uciążliwy dla maluszka świąd. 

Czy są jeszcze inne zalecenia dotyczące pielęgnacji niemowlaka z atopowym zapaleniem skóry?

Tak. Przede wszystkim chodzi o właściwy dobór ubranek. Powinny być one bawełniane oraz nie zawierać w sobie domieszki sztucznych tkanin. Ubranka powinny być też przewiewne. Należy również pamiętać o tym, że zarówno pościel w łóżeczku, jak i kocyki do wózka, powinny być w przypadku niemowlęcia z atopowym zapaleniem skóry wykonane z naturalnych materiałów. Warto też pamiętać o tym, że skóra atopowa jest bardzo wrażliwa na różnego rodzaju środki chemiczne do prania i zbyt mocne preparaty mogą wywoływać zaostrzenie zmian skórnych. Dlatego też niemowlęta  z atopowym  zapaleniem skóry powinny mieć prane ubranka i pościel w delikatnych płynach przeznaczonych specjalnie dla skóry alergicznej.

Niemowlę z atopowym zapaleniem skóry wymaga systematycznej pielęgnacji skóry i używania do niej specjalistycznych kosmetyków. Dzięki temu skóra dziecka będzie ładniejsza, a maluch będzie mniej cierpiał z powodu uciążliwego świądu skóry. 

Podziel się: