Podwyższone OB – przyczyny

OB to inaczej odczyn Biernackiego (zdecydowanie rzadsza nazwa to opad Biernackiego lub też wskaźnik sedymentacji erytrocytów) to badanie laboratoryjne, które polega na pomiarze drogi opadania krwinek czerwonych (czyli erytrocytów) w niekrzepnącej krwi w ciągu jednej godziny. Inaczej można powiedzieć, że odczyn Biernackiego jest miarą szybkości opadania krwinek czerwonych w osoczu krwi w jednostce czasu. Zazwyczaj właśnie OB jest oceniane po jednej godzinie, czasami, w niektórych przypadkach, diagnosta laboratoryjny ocenia je po dwóch godzinach.

Czy do badania OB trzeba się jakoś specjalnie przygotowywać? Jak wygląda sam przebiega badania?

Do oznaczenia poziomu OB absolutnie nie trzeba się przygotowywać w żaden specjalny sposób. Jedynym warunkiem, aby badanie było miarodajne jest to, aby zgłosić się na badanie na czczo, co oznacza, że ostatni posiłek powinien być spożyty najpóźniej 6-8 godzin przed planowanym badaniem. Samo badanie polega natomiast po prostu na pobraniu przez pielęgniarkę krwi żylnej pacjenta do specjalnej probówki. Przed wykonaniem wkłucia do żyły pielęgniarka powinna dokładnie zdezynfekować miejsce, z którego będzie pobierała krew, a po badaniu miejsce to należy zakleić plastrem z opatrunkiem. 

Jakie są prawidłowe wartości OB? 

Normy OB różnią się w zależności od wieku i płci, mogą też różnić się w zależności od laboratorium, w którym badanie było wykonywane. Przyjmuje się, że poziom OB u dzieci i dorosłych do 60 roku życia powinien mieścić się w zakresie 3-15 mm u kobiet i 1-10 mm wśród mężczyzn. W przypadku ludzi dorosłych powyżej 60 roku życia poziom OB u kobiet powinien wynosić 3-20 mm, zaś u mężczyzn 1-15 mm. Są to jednak normy orientacyjne i w zależności od laboratorium mogą one jednak różnić się miedzy sobą o kilka jednostek. 

OB prawidłowe nie wyklucza czasami istnienia nawet bardzo poważnych i zagrażających naszemu zdrowiu chorób. Natomiast przyspieszone OB praktycznie zawsze świadczy o istnieniu choroby, poza tylko kilkoma fizjologicznymi stanami, w przebiegu których poziom OB może być podwyższony. 

Jakie są zatem przyczyny wysokiego OB?

Wysokie OB może występować czasami u kobiety w czasie trwania miesiączki. Poza tym podwyższone OB może być również obecne u kobiety w okresie ciąży od około 10 tygodnia jej trwania, jak również w przebiegu całego połogu. Są to stany fizjologiczne, w przebiegu których można stwierdzić wysokie OB.  Inne sytuacje, w których stwierdza się wysokie OB, świadczą już zazwyczaj o występowaniu mniej lub bardziej poważnej dla naszego zdrowia choroby. 

W jakich zatem stanach można stwierdzić podwyższone OB? 

Podwyższony poziom OB można stwierdzić w przebiegu  zwykłej infekcji układu oddechowego. Zdecydowanie wyższy poziom OB zwykle jest obecny, kiedy infekcja jest bardziej poważna, kiedy trwa dłużej, jak również wtedy, kiedy objawom takim jak kaszel  czy katar towarzyszy również gorączka. Ponadto, podwyższone OB można też czasami stwierdzić nawet w przebiegu niewielkiej infekcji gardła, jak również w przypadku stanu zapalnego dziąseł, który został wywołany próchnica zębów lub stanem zapalnym okołozębowym. Należy pamiętać jednak przede wszystkim o tym, że znacznie podwyższony poziom OB często związany jest ze znacznie bardziej poważnymi chorobami. Wysokie OB bardzo często stwierdzane jest w różnego rodzaju przewlekłych infekcjach, jak również towarzyszy ono często ostrym i przewlekłym stanom zapalnym. Podwyższone OB jest bardzo charakterystyczne dla różnego rodzaju chorób autoimmunologicznych. Wysokie OB jest zatem typowe dla zaostrzenia przewlekłych chorób zapalnych jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, jak również dla różnego rodzaju chorób reumatycznych, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów czy też zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Zdarza się też, że wysokie OB obecne jest także w przebiegu chorób tarczycy, zarówno jej niedoczynności, jak i jej nadczynności. Podwyższone OB może być również obecne w przebiegu marskości wątroby czy też zespołu nerczycowego. Zdarza się też, że poziom OB jest wysoki na skutek zabiegów operacyjnych oraz w wyniku urazów i złamań. Ponadto, wysokie OB można też stwierdzić, kiedy dojdzie do martwicy tkanek, czyli może być ono obecne u pacjentów, którzy przebyli zawał serca.

Należy pamiętać o tym, że znacząco podwyższony poziom OB, zwykle jest to wtedy OB trzycyfrowe, jest charakterystyczny dla różnego rodzaju zmian nowotworowych. Wysokie OB jest obecne zazwyczaj w przebiegu różnego rodzaju białaczek, jak i w przebiegu szpiczaka mnogiego, jednak może też być ono bardzo wysokie u pacjentów, u których został stwierdzony lity guz nowotworowy. 

Jak powinno wyglądać dalsze postępowanie u pacjenta, u którego zostanie stwierdzony w rutynowych badaniach podwyższony poziom OB?

Zazwyczaj, poza poziomem OB, w czasie wykonywania rutynowych badań kontrolnych, oceniane są też dodatkowo inne parametry. Zwykle jest to też morfologia krwi, poziom białka CRP czy też próby wątrobowe. Jeśli w uzyskanych wynikach badania jedynym odchyleniem od normy jest tylko nieznacznie podwyższony poziom OB, a pacjent nie zgłasza żadnych dolegliwości i twierdzi, że czuje się dobrze, wtedy zwykle zaleca się, aby pacjent powtórzył badanie za dwa tygodnie. Jeśli poziom OB przez ten czas nie narośnie lub spadnie do wartości prawidłowych, będzie to znak, ze uległ  on podwyższeniu na skutek jakiejś niewielkiej infekcji, o istnieniu  której pacjent mógł w ogóle nie wiedzieć. Jeśli natomiast poza podwyższonym  poziomem OB stwierdza się również nieprawidłowości  w morfologii krwi (przede wszystkim podwyższony poziom białych krwinek oraz niedokrwistość) oraz także podwyższony poziom białka CRP, będzie to znak, że w organizmie pacjenta doszło do powstania bardziej poważnej choroby. Dlatego też wtedy konieczne jest poszerzenie diagnostyki o wykonanie miedzy innymi dodatkowych badań laboratoryjnych i badań obrazowych. 


Podziel się: