Tiki nerwowe - przyczyny, rozpoznanie, leczenie
Michał Posmykiewicz

Tiki nerwowe - przyczyny, rozpoznanie, leczenie

Tikiem nazywamy krótki, stereotypowy, mimowolny ruch określonej części ciała, np. mruganie powieką, wystawianie języka, marszczenie czoła. Nie ma możliwości powstrzymania czy też zahamowania tików. Należy pamiętać też o tym, że mają one charakter nawracający.

W jaki sposób powstają tiki?

Tiki powstają na skutek mimowolnego, szybkiego kurczenia się mięśni. Zazwyczaj obejmują one mięśnie twarzy (mruganie oczami, marszczenie czoła, wystawianie języka, poruszanie skrzydełkami nosa, wykrzywianie ust). Dość często tiki obejmują również mięśnie ramion i kończyn górnych, często widoczne jest wtedy wzruszanie ramionami, potrząsanie rekami, podnoszenie ich do góry. Zdarza się, że ruchom mięśniowym towarzyszą rożne dźwięki. Zazwyczaj jest to pochrząkiwanie, pokasływanie, mimowolne wypowiadanie słów, pociąganie nosem.

U kogo najczęściej obecne są tiki?

Tiki zazwyczaj obecne są u małych dzieci, zdarza się jednak, że pojawiają się one również u nastolatków w okresie dojrzewania. Zwykle właśnie po okresie dojrzewania ustępują samoistnie. Może się jednak zdarzyć, że tiki ulegną utrwaleniu i będą stanowiły poważny problem w dorosłym życiu, uniemożliwiając wtedy zazwyczaj normalne funkcjonowanie (kontakty społeczne, praca). Tiki zwykle częściej występują u mężczyzn, jednak oczywiście mogą być one obecne również u kobiet. 

Jakie wyróżnia się rodzaje tików nerwowych?

Przede wszystkim tiki możemy podzielić na proste i złożone. Tiki proste obejmują zwykle jedną konkretną grupę małych mięśni, natomiast tiki złożone obejmują większą ilość mięśni, np. kilku grup mięśni dotyczących całego ciała. Ponadto, tiki można podzielić na tiki przemijające (czyli takie, które z czasem ustąpią samoistnie), tiki przewlekłe (czyli takie, które nie ustępują i wymagają leczenia, jeśli tiki nie ustępują przez ponad rok, to istnieje niestety prawdopodobieństwo, że będą one obecne do końca życia ) oraz tiki nieokreślone. Najcięższą postacią tików jest zespół de la Tourette'a. 

Czym zatem jest zespół Tourette'a?

Jest to wrodzone zaburzenie neurologiczne, które charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych. Zespół ten często występuje rodzinnie, zdarza się stosunkowo często u bliźniąt. Częściej chorują na niego kobiety niż mężczyźni, choroba trwa niestety do końca życia, mogą pojawiać się w jej przebiegu krótkie okresy remisji. Pierwsze objawy pojawiają się zazwyczaj w dzieciństwie, zwykle pomiędzy 2 a 15 rokiem życia. U dziecka można zaobserwować nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji i uwagi oraz utrudnioną kontrolę nad odruchami. Początkowo pojawiają się proste tiki motoryczne. Zespół może mieć formę łagodną, wtedy dominują tiki proste, ograniczające się do mrugania oczami, pochrząkiwanie, wzruszenia ramionami i poruszania głową. Jednak zespół może też przybierać postać ciężką, gdzie obecne są tiki złożone, zwykle uniemożliwiające normalne, codzienne funkcjonowanie (podskakiwanie, kręcenie się w kółko, dotykanie siebie i innych). W zespole tym chorzy cierpią też na tiki werbalne. Zwykle w przebiegu tej choroby pojawia się patologiczna, niedająca się powstrzymać potrzeba wypowiadania wulgaryzmów niezależnie od sytuacji. Zespół ten jest praktycznie nieuleczalny, remisję można uzyskać stosując terapię behawioralną oraz leczenie farmakologiczne za pomocą neuroleptyków. 

Co odpowiedzialne jest za powstanie i rozwój tików nerwowych?

Za powstawanie i rozwój tików nerwowych odpowiedzialna jest niewłaściwa praca mózgu. Może być ona spowodowana między innymi nieprawidłowym przewodnictwem nerwowym. Ponadto, zaburzona praca mózgu może mieć też związek z nieprawidłowymi poziomami przekaźników w mózgu, chodzi tu głównie o poziom serotoniny i noradrenaliny, który jest obniżony w stosunku do normy. Do zaburzonej pracy mózgu przyczynia się także podwyższony poziom dopaminy i co zatem idzie - wzmożoną aktywność układu dopaminergicznego. Ponadto, różnego rodzaju urazy także wywołują upośledzoną pracę i funkcjonowanie mózgu. 

Czy istnieją czynniki, które wyzwalają i nasilają tiki nerwowe?

Tak. Przede wszystkim bardzo duży wpływ na nasilenie się tików nerwowych ma niewłaściwa dieta, bogata w czekoladę, nabiał oraz słodkie, gazowane napoje. Niekorzystny wpływ wywiera również alkohol, kofeina oraz nikotyna. Należy też pamiętać, że do nasilenia się tików przyczyniają się również emocje, zarówno te negatywne (głównie chodzi tu o stres, lęk czy zmęczenie), jak również te pozytywne (radość, stany euforyczne). Do wyzwolenia i nasilenia się tików przyczyniają się też infekcje wirusowe i bakteryjne, niektóre środki chemiczne, ale również zbyt długa praca na komputerze oraz gry komputerowe - dotyczy to głównie dzieci i nastolatków. 

Czy są również czynniki, które zmniejszają nasilenie tików nerwowych?

Tak. Tiki zdecydowanie zmniejszają się w czasie snu. Ponadto, mniejsze nasilenie się tików obserwujemy w sytuacji, kiedy pacjent wykonuje jakieś zajmujące zajęcie, np, rysowanie czy czytanie. 

Jak stawia się rozpoznanie tików nerwowych?

Aby móc postawić rozpoznanie tików nerwowych, lekarz musi zebrać od pacjenta dokładny wywiad dotyczący rodzaju ruchów mimowolnych oraz sytuacji, kiedy one występują. Lekarz musi zapytać o to, kiedy ruchy mimowolne się zaczęły, jak bardzo są częste, czy się nasilają, czy istnieją czynniki, które je wyzwalają. Następnie, pacjent musi udać się dodatkowo na konsultację do neurologa, być może konieczne będzie wykonanie badania EEG oraz tomografii komputerowej czy też rezonansu magnetycznego mózgu.

Jak wygląda leczenie tików nerwowych?

Po postawieniu diagnozy lekarz musi podjąć decyzje dotyczącą właściwego leczenia. Zdarza się, że wystarczy stosowanie tylko psychoterapii (między innymi terapia poznawczo-behawioralna), która będzie dawała bardzo dobre efekty. Czasami jednak może okazać się konieczne zastosowanie środków farmakologicznych. Zdarza się, że pacjentom zaleca się niekonwencjonalne metody leczenia, między innymi ziołolecznictwo czy medytacje. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij