EEG – na czym polega elektroencefalografia? Jakie są wskazania i jak przebiega badanie EEG?
Marcin Setlak

EEG – na czym polega elektroencefalografia? Jakie są wskazania i jak przebiega badanie EEG?

EEG to nieinwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca zbadać bioelektryczną czynność mózgu. Badanie EEG polega na umieszczeniu na głowie elektrod (zazwyczaj 19) i rejestrowaniu aktywności mózgu, zmian potencjału elektrycznego na powierzchni skóry, przy pomocy specjalnego urządzenia – encefalografu. Wskazania do wykonania badania EEG obejmują m. in. napady padaczkowe, znaczne problemy z pamięcią, zaburzenia wzroku, bóle głowy, omdlenia. EEG głowy wykonuje się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Czy pacjent musi w szczególny sposób przygotować się do badania EEG? Jak interpretować wyniki EEG?

EEG – na czym polega elektroencefalografia?

Badanie elektroencefalograficzne (EEG) jest niezwykle przydatnym narzędziem diagnostycznym, służącym do wykrywania patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

EEG polega na nieinwazyjnym uzyskaniu zapisu czynności elektrycznej kory mózgu, która po odpowiedniej interpretacji może stanowić bardzo pomocne narzędzie w rozpoznaniu wielu zaburzeń neurologicznych. Badanie EEG swoimi korzeniami sięga końca XIX wieku, od tego czasu było rozwijane i doskonalone przez wielu wybitnych badaczy i niewątpliwie przyczyniło się do lepszego zrozumienia funkcjonowania ludzkiego mózgu.

Aby zrozumieć, co to jest EEG i na czym polega elektroencefalografia, należy uświadomić sobie, że układ nerwowy generuje różne zakresy fal elektromagnetycznych. Urządzeniem, które pozwala na rejestrowanie i badanie fal mózgowych jest elektroencefalograf. Składa się on z elektrod, które po odpowiednim rozmieszczeniu na powierzchni głowy rejestrują zmiany potencjału elektrycznego skóry, spowodowane aktywnością komórek nerwowych budujących korę mózgu. Te niewielkie zmiany potencjału elektrycznego są następnie wzmacniane w komputerze stanowiącym część elektroencefalografu i przedstawiane w postaci charakterystycznych linii – elektroencefalogramu. Następnie czynność bioelektryczna mózgu przedstawiona na elektroencefalogramie, musi zostać odpowiednio zinterpretowana przez specjalistę.

EEG – jakie są wskazania do badania?

Badanie EEG przeprowadzane jest w licznych sytuacjach, szczególnie wtedy gdy istnieje uzasadnione podejrzenie nieprawidłowej czynności ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszym wskazaniem do wykonania elektroencefalografii jest diagnostyka padaczki, uciążliwych problemów ze snem oraz oceny stanu pacjentów po urazach czaszkowo–mózgowych.

Wskazania do badania EEG to m. in.:

  • padaczka/epilepsja,
  • zaburzenia snu,
  • ilościowe i jakościowe zaburzenia świadomości,
  • częste bóle głowy,
  • choroby neurodegeneracyjne,
  • nawracające omdlenia,
  • stwierdzenie śmierci mózgu,
  • zatrucia neurotoksynami.

Biofeedback, a dokładniej jeden z jego rodzajów – metoda EEG biofeedback i jej wartości terapeutyczne nie są związane z diagnostyką schorzeń, lecz stanowią metodę rehabilitacyjno–leczniczą 

EEG – jak się przygotować do badania?

Aby wynik badania EEG był wiarygodny, należy się do niego odpowiednio przygotować. Przygotowanie do badania EEG powinno zacząć się już na 48 godzin przed jego planowanym wykonaniem. Ze względu na fakt, że w trakcie badania elektroencefalograficznego dokonuje się analizy fal elektromagnetycznych będących rezultatem aktywności bioelektrycznej mózgu, należy odstawić wszelkie substancje mogące na tę aktywność wpływać, np. kofeinę i alkohol. Niektóre leki także mogą wpływać na wynik badania, więc odstawienie niektórych preparatów także może okazać się konieczne, jednak zawsze należy to przedyskutować z lekarzem zlecającym badanie.

Na badanie EEG powinno się przyjść wypoczętym, po przespanej nocy. Ważne jest, żeby w dniu badania zjeść lekkostrawny posiłek, który zapewni dobre funkcjonowanie mózgu. Dzień przed badaniem należy umyć włosy. Należy pamiętać także, aby przed badaniem nie nakładać na włosy żelu czy lakieru, gdyż może to negatywnie wpłynąć na zarejestrowanie sygnału elektrycznego ze skóry głowy przez elektrody.

Badanie EEG – jak przebiega?

Badanie EEG przeprowadza się przeważnie w pozycji siedzącej lub leżącej. Na głowie pacjenta umieszcza się specjalny czepek, do którego przymocowanych jest zazwyczaj 19 elektrod (po 8 rozmieszczonych nad prawą i lewą półkulą i 3 znajdujące się w linii pośrodkowej). Rozmieszczenie to wygląda następująco:

  • siedem elektrod umieszcza się nad korą płatów czołowych,
  • trzy elektrody zakłada się na granicy płatów ciemieniowych i czołowych,
  • trzy elektrody umieszczone są nad płatami ciemieniowymi,
  • cztery elektrody nad płatami skroniowymi,
  • a dwie elektrody widnieją nad płatami potylicznymi.

Pomiędzy skórą głowy a elektrodami umieszcza się specjalny żel zmniejszający zakłócenia i pozwalający na lepsze przekazywanie sygnału elektrycznego. 

W pierwszej części badania rejestruje się spoczynkową aktywność bioelektryczną mózgu – pacjent ma zamknięte oczy, stara się wyciszyć. Następnie pacjent naprzemiennie otwiera i zamyka oczy co powoduje zwiększenie aktywności mózgu. W dalszej kolejności przeprowadza się próbę hiperwentylacyjną i fotostymulacji. 

Ile trwa badanie EEG? Całe badanie jest niebolesne i trwa około 45 minut. Jest to klasyczne badanie elektroencefalograficzne. W niektórych przypadkach stosuje się dłuższe, nawet 24 godzinne, zapisy EEG z rejestracją zachowania pacjenta na kamerze.

EEG – interpretacja wyników

Wyniki badania EEG głowy przedstawione na elektroencefalogramie zawsze muszą zostać zinterpretowane przez specjalistę. Interpretacja wyników EEG przez neurologa opiera się na analizie częstotliwości oraz amplitudy zapisu fal mózgowych. 

Ze względu na częstotliwość, wyróżnia się fale mózgowe: alfa, beta, gamma, delta oraz theta.

  1. Fale alfa – osiągają częstotliwość od 8 do 13 Hz, związane są ze stanem relaksu, obniżoną aktywnością intelektualną i brakiem bodźców wzrokowych.
  2. Fale beta – mieszczą się w zakresie od 13 do 30 Hz, fale beta związane są z wysiłkiem intelektualnym i skupianiem uwagi, choć mogą pojawiać się także podczas przyjmowania niektórych leków lub występowania patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
  3. Fale gamma – osiągają częstotliwość do 80–100 Hz, fale gamma towarzyszą  procesom poznawczym, skojarzeniowym.
  4. Fale delta – osiągają częstotliwość do 4 Hz, występują w trakcie głębokiego snu.
  5. Fale theta – charakteryzują się częstotliwością od 4 do 8 Hz, mogą występować w czasie lekkiego snu lub stanów związanych z koncentracją uwagi (mają one wówczas inny przebieg).

Prawidłowy wynik badania EEG powinien się składać głównie z fal alfa pochodzących z płatów ciemieniowych i potylicznych oraz fal beta przy płatach czołowych. W niektórych przypadkach za fizjologiczne uznaje się także występowanie fal theta.

Badanie EEG – wynik nieprawidłowy

Nieprawidłowy wynik badania EEG to występowanie różnorodnych zaburzeń rytmu lub okresowego jego zanikania. O nieprawidłowościach w wyniku badania mogą również świadczyć pojawiające się fale delta i theta oraz elementy złożone i iglice.

Wynik badania EEG powinien być interpretowany nie tylko na podstawie samego zapisu, ale i zachowania pacjenta i jego stanu w danym momencie. Podczas interpretacji badania należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwe czynniki, które mogły spowodować zmiany w aktywności bioelektrycznej mózgu.

Badanie EEG u dzieci

Badanie EEG może być przeprowadzone również u dzieci. Stosuje się je w przypadku podejrzenia padaczki, ale także gdy u dziecka występują poważne problemy z nauką i koncentracją, w przypadku opóźnionego rozwoju psychoruchowego czy szczególnie ciężkich przypadków jąkania się.

EEG u dziecka jest trudniejsze do przeprowadzenia niż w przypadku dorosłych. Nawet pomimo braku inwazyjności badania, bardzo często wiąże się ono z dużym stresem dla dziecka, aby go zminimalizować przy badaniu obecny może być rodzic. U dzieci powyżej 5. roku życia EEG przeprowadza się w czuwaniu, natomiast u młodszych dzieci, które nie są w stanie wytrzymać w bezruchu przez kilkadziesiąt minut, elektroencefalografię wykonuje się we śnie. Rodzic w dniu badania powinien obudzić pociechę wcześnie rano, tak, by podczas badania, które wyznaczanie jest w naturalnych godzinach snu (czyli zazwyczaj około południa), dziecko zasnęło.

Badanie EEG jest w pełni bezpieczne dla dziecka. Jeżeli maluch ma problem z nadpobudliwością psychoruchową lub występują u niego zaburzenia ze spektrum autyzmu, należy zgłosić taki fakt już w momencie zapisu dziecka na badanie.

EEG głowy – jaka jest cena badania? 

Badanie EEG, na które zostało wystawione skierowanie przez upoważnionego do tego lekarza, opłacane jest ze składek przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W przypadku, gdy badanie wykonywane jest prywatnie, cena EEG wynosi od około 100 do 140 zł, jest to cena za klasyczne badanie EEG, wszelkie modyfikacje tej metody diagnostycznej mogą wiązać się z wyższą ceną.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij