EEG – na czym polega elektroencefalografia? Jakie są wskazania i jak przebiega badanie EEG?
Marcin Setlak

EEG – na czym polega elektroencefalografia? Jakie są wskazania i jak przebiega badanie EEG?

EEG to nieinwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca zbadać bioelektryczną czynność mózgu. Badanie EEG polega na umieszczeniu na głowie elektrod (zazwyczaj 19) i rejestrowaniu aktywności mózgu, zmian potencjału elektrycznego na powierzchni skóry, przy pomocy specjalnego urządzenia – encefalografu. Wskazania do wykonania badania EEG obejmują m. in. napady padaczkowe, znaczne problemy z pamięcią, zaburzenia wzroku, bóle głowy, omdlenia. EEG głowy wykonuje się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Czy pacjent musi w szczególny sposób przygotować się do badania EEG? Jak interpretować wyniki EEG?

EEG – na czym polega elektroencefalografia?

Badanie elektroencefalograficzne (EEG) jest niezwykle przydatnym narzędziem diagnostycznym, służącym do wykrywania patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

EEG polega na nieinwazyjnym uzyskaniu zapisu czynności elektrycznej kory mózgu, która po odpowiedniej interpretacji może stanowić bardzo pomocne narzędzie w rozpoznaniu wielu zaburzeń neurologicznych. Badanie EEG swoimi korzeniami sięga końca XIX wieku, od tego czasu było rozwijane i doskonalone przez wielu wybitnych badaczy i niewątpliwie przyczyniło się do lepszego zrozumienia funkcjonowania ludzkiego mózgu.

Aby zrozumieć, co to jest EEG i na czym polega elektroencefalografia, należy uświadomić sobie, że układ nerwowy generuje różne zakresy fal elektromagnetycznych. Urządzeniem, które pozwala na rejestrowanie i badanie fal mózgowych jest elektroencefalograf. Składa się on z elektrod, które po odpowiednim rozmieszczeniu na powierzchni głowy rejestrują zmiany potencjału elektrycznego skóry, spowodowane aktywnością komórek nerwowych budujących korę mózgu. Te niewielkie zmiany potencjału elektrycznego są następnie wzmacniane w komputerze stanowiącym część elektroencefalografu i przedstawiane w postaci charakterystycznych linii – elektroencefalogramu. Następnie czynność bioelektryczna mózgu przedstawiona na elektroencefalogramie, musi zostać odpowiednio zinterpretowana przez specjalistę.

EEG – jakie są wskazania do badania?

Badanie EEG przeprowadzane jest w licznych sytuacjach, szczególnie wtedy gdy istnieje uzasadnione podejrzenie nieprawidłowej czynności ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszym wskazaniem do wykonania elektroencefalografii jest diagnostyka padaczki, uciążliwych problemów ze snem oraz oceny stanu pacjentów po urazach czaszkowo–mózgowych.

Wskazania do badania EEG to m. in.:

  • padaczka/epilepsja,
  • zaburzenia snu,
  • ilościowe i jakościowe zaburzenia świadomości,
  • częste bóle głowy,
  • choroby neurodegeneracyjne,
  • nawracające omdlenia,
  • stwierdzenie śmierci mózgu,
  • zatrucia neurotoksynami.

Biofeedback, a dokładniej jeden z jego rodzajów – metoda EEG biofeedback i jej wartości terapeutyczne nie są związane z diagnostyką schorzeń, lecz stanowią metodę rehabilitacyjno–leczniczą 

Powiązane produkty

EEG – jak się przygotować do badania?

Aby wynik badania EEG był wiarygodny, należy się do niego odpowiednio przygotować. Przygotowanie do badania EEG powinno zacząć się już na 48 godzin przed jego planowanym wykonaniem. Ze względu na fakt, że w trakcie badania elektroencefalograficznego dokonuje się analizy fal elektromagnetycznych będących rezultatem aktywności bioelektrycznej mózgu, należy odstawić wszelkie substancje mogące na tę aktywność wpływać, np. kofeinę i alkohol. Niektóre leki także mogą wpływać na wynik badania, więc odstawienie niektórych preparatów także może okazać się konieczne, jednak zawsze należy to przedyskutować z lekarzem zlecającym badanie.

Na badanie EEG powinno się przyjść wypoczętym, po przespanej nocy. Ważne jest, żeby w dniu badania zjeść lekkostrawny posiłek, który zapewni dobre funkcjonowanie mózgu. Dzień przed badaniem należy umyć włosy. Należy pamiętać także, aby przed badaniem nie nakładać na włosy żelu czy lakieru, gdyż może to negatywnie wpłynąć na zarejestrowanie sygnału elektrycznego ze skóry głowy przez elektrody.

Badanie EEG – jak przebiega?

Badanie EEG przeprowadza się przeważnie w pozycji siedzącej lub leżącej. Na głowie pacjenta umieszcza się specjalny czepek, do którego przymocowanych jest zazwyczaj 19 elektrod (po 8 rozmieszczonych nad prawą i lewą półkulą i 3 znajdujące się w linii pośrodkowej). Rozmieszczenie to wygląda następująco:

  • siedem elektrod umieszcza się nad korą płatów czołowych,
  • trzy elektrody zakłada się na granicy płatów ciemieniowych i czołowych,
  • trzy elektrody umieszczone są nad płatami ciemieniowymi,
  • cztery elektrody nad płatami skroniowymi,
  • a dwie elektrody widnieją nad płatami potylicznymi.

Pomiędzy skórą głowy a elektrodami umieszcza się specjalny żel zmniejszający zakłócenia i pozwalający na lepsze przekazywanie sygnału elektrycznego. 

W pierwszej części badania rejestruje się spoczynkową aktywność bioelektryczną mózgu – pacjent ma zamknięte oczy, stara się wyciszyć. Następnie pacjent naprzemiennie otwiera i zamyka oczy co powoduje zwiększenie aktywności mózgu. W dalszej kolejności przeprowadza się próbę hiperwentylacyjną i fotostymulacji. 

Ile trwa badanie EEG? Całe badanie jest niebolesne i trwa około 45 minut. Jest to klasyczne badanie elektroencefalograficzne. W niektórych przypadkach stosuje się dłuższe, nawet 24 godzinne, zapisy EEG z rejestracją zachowania pacjenta na kamerze.

EEG – interpretacja wyników

Wyniki badania EEG głowy przedstawione na elektroencefalogramie zawsze muszą zostać zinterpretowane przez specjalistę. Interpretacja wyników EEG przez neurologa opiera się na analizie częstotliwości oraz amplitudy zapisu fal mózgowych. 

Ze względu na częstotliwość, wyróżnia się fale mózgowe: alfa, beta, gamma, delta oraz theta.

  1. Fale alfa – osiągają częstotliwość od 8 do 13 Hz, związane są ze stanem relaksu, obniżoną aktywnością intelektualną i brakiem bodźców wzrokowych.
  2. Fale beta – mieszczą się w zakresie od 13 do 30 Hz, fale beta związane są z wysiłkiem intelektualnym i skupianiem uwagi, choć mogą pojawiać się także podczas przyjmowania niektórych leków lub występowania patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
  3. Fale gamma – osiągają częstotliwość do 80–100 Hz, fale gamma towarzyszą  procesom poznawczym, skojarzeniowym.
  4. Fale delta – osiągają częstotliwość do 4 Hz, występują w trakcie głębokiego snu.
  5. Fale theta – charakteryzują się częstotliwością od 4 do 8 Hz, mogą występować w czasie lekkiego snu lub stanów związanych z koncentracją uwagi (mają one wówczas inny przebieg).

Prawidłowy wynik badania EEG powinien się składać głównie z fal alfa pochodzących z płatów ciemieniowych i potylicznych oraz fal beta przy płatach czołowych. W niektórych przypadkach za fizjologiczne uznaje się także występowanie fal theta.

Badanie EEG – wynik nieprawidłowy

Nieprawidłowy wynik badania EEG to występowanie różnorodnych zaburzeń rytmu lub okresowego jego zanikania. O nieprawidłowościach w wyniku badania mogą również świadczyć pojawiające się fale delta i theta oraz elementy złożone i iglice.

Wynik badania EEG powinien być interpretowany nie tylko na podstawie samego zapisu, ale i zachowania pacjenta i jego stanu w danym momencie. Podczas interpretacji badania należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwe czynniki, które mogły spowodować zmiany w aktywności bioelektrycznej mózgu.

Badanie EEG u dzieci

Badanie EEG może być przeprowadzone również u dzieci. Stosuje się je w przypadku podejrzenia padaczki, ale także gdy u dziecka występują poważne problemy z nauką i koncentracją, w przypadku opóźnionego rozwoju psychoruchowego czy szczególnie ciężkich przypadków jąkania się.

EEG u dziecka jest trudniejsze do przeprowadzenia niż w przypadku dorosłych. Nawet pomimo braku inwazyjności badania, bardzo często wiąże się ono z dużym stresem dla dziecka, aby go zminimalizować przy badaniu obecny może być rodzic. U dzieci powyżej 5. roku życia EEG przeprowadza się w czuwaniu, natomiast u młodszych dzieci, które nie są w stanie wytrzymać w bezruchu przez kilkadziesiąt minut, elektroencefalografię wykonuje się we śnie. Rodzic w dniu badania powinien obudzić pociechę wcześnie rano, tak, by podczas badania, które wyznaczanie jest w naturalnych godzinach snu (czyli zazwyczaj około południa), dziecko zasnęło.

Badanie EEG jest w pełni bezpieczne dla dziecka. Jeżeli maluch ma problem z nadpobudliwością psychoruchową lub występują u niego zaburzenia ze spektrum autyzmu, należy zgłosić taki fakt już w momencie zapisu dziecka na badanie.

EEG głowy – jaka jest cena badania? 

Badanie EEG, na które zostało wystawione skierowanie przez upoważnionego do tego lekarza, opłacane jest ze składek przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W przypadku, gdy badanie wykonywane jest prywatnie, cena EEG wynosi od około 100 do 140 zł, jest to cena za klasyczne badanie EEG, wszelkie modyfikacje tej metody diagnostycznej mogą wiązać się z wyższą ceną.

  1. W. Kozubski, Neurologia – kompendium, PZWL, Warszawa 2014, wyd. 1.
  2. O. Narkiewicz, J. Moryś, Neuroanatomia czynnościowa i kliniczna, PZWL, Warszawa 2013, wyd. 1.
  3. M. Quigg, EEG w praktyce klinicznej, Elsevier Urban&Partner, Wrocław, 2008, wyd. 1.
  4. H. Manji, S. Connolly, N. Dorward i in., Oksfordzki podręcznik neurologii, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010, wyd. 1.
  5. Ch. Turner, A. Bahra, K. Cikurel, Crash Course – neurologia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2008, wyd. 1.
  6. L. P. Rowland, Neurologia Merritta, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004, wyd. 1.,
  7. R. Podemski, Kompendium Neurologii, Via Medica, Gdańsk 2011, wyd. 2.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysokie ALT – czego jest objawem? Jakie są normy badania ALT?

    Prawidłowy zakres referencyjny dla aminotransferazy alaninowej zależy od wielu czynników i może różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Oznaczenie poziomu ALT we krwi pozwala na wykrycie chorób wątroby i ocenę stopnia ich zaawansowania, jak również na różnicowanie określonych schorzeń wątroby między sobą. Jakie są normy ALT we krwi, jak wygląda badanie oraz czy do oznaczenia trzeba być na czczo?

  • Biorezonans – co to jest, jak działa i czy jest skuteczny w leczeniu chorób i nałogów?

    Biorezonans magnetyczny to jedna z metod wykorzystywanych przez osoby praktykujące niekonwencjonalne formy leczenia różnych chorób. Nie udało się dotychczas jednoznacznie rozstrzygnąć, czy terapia z użyciem biorezonansu jest skuteczna. Największym problemem jest brak rzetelnych badań naukowych, które potwierdziłyby słowa zwolenników tej metody dotyczące tego, czy i jak naprawdę działa biorezonans.

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

  • Badanie AMH (wskaźnik rezerwy jajnikowej) – normy, cena

    Badanie AMH, czyli hormonu antymüllerowskiego, jest jednym z kluczowych elementów oceny rezerwy jajnikowej kobiety. Pozwala na ocenę liczby pęcherzyków jajnikowych, które mogą być stymulowane w ramach procedury in vitro. Na czym polega to badanie? Czy warto je wykonać? Jak interpretować wyniki?

  • Badania na niepłodność dla kobiet – jak wyglądają? Jak się przygotować?

    Niepłodność to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie. Szacuje się, że nawet 15% par boryka się z problemami z zajściem w ciążę. Spośród wszystkich przyczyn niepłodności w związku 40% leży po stronie mężczyzn, 40% po stronie kobiet, a w 20% przyczyny pochodzą od obojga partnerów. Wielu z nich zwraca się o pomoc do specjalistów, którzy oferują różne metody diagnostyki i leczenia niepłodności. Jakie badania na niepłodność warto zrobić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij