EEG – na czym polega elektroencefalografia? Jakie są wskazania i jak przebiega badanie EEG?
Marcin Setlak

EEG – na czym polega elektroencefalografia? Jakie są wskazania i jak przebiega badanie EEG?

EEG to nieinwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca zbadać bioelektryczną czynność mózgu. Badanie EEG polega na umieszczeniu na głowie elektrod (zazwyczaj 19) i rejestrowaniu aktywności mózgu, zmian potencjału elektrycznego na powierzchni skóry, przy pomocy specjalnego urządzenia – encefalografu. Wskazania do wykonania badania EEG obejmują m. in. napady padaczkowe, znaczne problemy z pamięcią, zaburzenia wzroku, bóle głowy, omdlenia. EEG głowy wykonuje się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Czy pacjent musi w szczególny sposób przygotować się do badania EEG? Jak interpretować wyniki EEG?

EEG – na czym polega elektroencefalografia?

Badanie elektroencefalograficzne (EEG) jest niezwykle przydatnym narzędziem diagnostycznym, służącym do wykrywania patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

EEG polega na nieinwazyjnym uzyskaniu zapisu czynności elektrycznej kory mózgu, która po odpowiedniej interpretacji może stanowić bardzo pomocne narzędzie w rozpoznaniu wielu zaburzeń neurologicznych. Badanie EEG swoimi korzeniami sięga końca XIX wieku, od tego czasu było rozwijane i doskonalone przez wielu wybitnych badaczy i niewątpliwie przyczyniło się do lepszego zrozumienia funkcjonowania ludzkiego mózgu.

Aby zrozumieć, co to jest EEG i na czym polega elektroencefalografia, należy uświadomić sobie, że układ nerwowy generuje różne zakresy fal elektromagnetycznych. Urządzeniem, które pozwala na rejestrowanie i badanie fal mózgowych jest elektroencefalograf. Składa się on z elektrod, które po odpowiednim rozmieszczeniu na powierzchni głowy rejestrują zmiany potencjału elektrycznego skóry, spowodowane aktywnością komórek nerwowych budujących korę mózgu. Te niewielkie zmiany potencjału elektrycznego są następnie wzmacniane w komputerze stanowiącym część elektroencefalografu i przedstawiane w postaci charakterystycznych linii – elektroencefalogramu. Następnie czynność bioelektryczna mózgu przedstawiona na elektroencefalogramie, musi zostać odpowiednio zinterpretowana przez specjalistę.

EEG – jakie są wskazania do badania?

Badanie EEG przeprowadzane jest w licznych sytuacjach, szczególnie wtedy gdy istnieje uzasadnione podejrzenie nieprawidłowej czynności ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszym wskazaniem do wykonania elektroencefalografii jest diagnostyka padaczki, uciążliwych problemów ze snem oraz oceny stanu pacjentów po urazach czaszkowo–mózgowych.

Wskazania do badania EEG to m. in.:

  • padaczka/epilepsja,
  • zaburzenia snu,
  • ilościowe i jakościowe zaburzenia świadomości,
  • częste bóle głowy,
  • choroby neurodegeneracyjne,
  • nawracające omdlenia,
  • stwierdzenie śmierci mózgu,
  • zatrucia neurotoksynami.

Biofeedback, a dokładniej jeden z jego rodzajów – metoda EEG biofeedback i jej wartości terapeutyczne nie są związane z diagnostyką schorzeń, lecz stanowią metodę rehabilitacyjno–leczniczą 

EEG – jak się przygotować do badania?

Aby wynik badania EEG był wiarygodny, należy się do niego odpowiednio przygotować. Przygotowanie do badania EEG powinno zacząć się już na 48 godzin przed jego planowanym wykonaniem. Ze względu na fakt, że w trakcie badania elektroencefalograficznego dokonuje się analizy fal elektromagnetycznych będących rezultatem aktywności bioelektrycznej mózgu, należy odstawić wszelkie substancje mogące na tę aktywność wpływać, np. kofeinę i alkohol. Niektóre leki także mogą wpływać na wynik badania, więc odstawienie niektórych preparatów także może okazać się konieczne, jednak zawsze należy to przedyskutować z lekarzem zlecającym badanie.

Na badanie EEG powinno się przyjść wypoczętym, po przespanej nocy. Ważne jest, żeby w dniu badania zjeść lekkostrawny posiłek, który zapewni dobre funkcjonowanie mózgu. Dzień przed badaniem należy umyć włosy. Należy pamiętać także, aby przed badaniem nie nakładać na włosy żelu czy lakieru, gdyż może to negatywnie wpłynąć na zarejestrowanie sygnału elektrycznego ze skóry głowy przez elektrody.

Badanie EEG – jak przebiega?

Badanie EEG przeprowadza się przeważnie w pozycji siedzącej lub leżącej. Na głowie pacjenta umieszcza się specjalny czepek, do którego przymocowanych jest zazwyczaj 19 elektrod (po 8 rozmieszczonych nad prawą i lewą półkulą i 3 znajdujące się w linii pośrodkowej). Rozmieszczenie to wygląda następująco:

  • siedem elektrod umieszcza się nad korą płatów czołowych,
  • trzy elektrody zakłada się na granicy płatów ciemieniowych i czołowych,
  • trzy elektrody umieszczone są nad płatami ciemieniowymi,
  • cztery elektrody nad płatami skroniowymi,
  • a dwie elektrody widnieją nad płatami potylicznymi.

Pomiędzy skórą głowy a elektrodami umieszcza się specjalny żel zmniejszający zakłócenia i pozwalający na lepsze przekazywanie sygnału elektrycznego. 

W pierwszej części badania rejestruje się spoczynkową aktywność bioelektryczną mózgu – pacjent ma zamknięte oczy, stara się wyciszyć. Następnie pacjent naprzemiennie otwiera i zamyka oczy co powoduje zwiększenie aktywności mózgu. W dalszej kolejności przeprowadza się próbę hiperwentylacyjną i fotostymulacji. 

Ile trwa badanie EEG? Całe badanie jest niebolesne i trwa około 45 minut. Jest to klasyczne badanie elektroencefalograficzne. W niektórych przypadkach stosuje się dłuższe, nawet 24 godzinne, zapisy EEG z rejestracją zachowania pacjenta na kamerze.

EEG – interpretacja wyników

Wyniki badania EEG głowy przedstawione na elektroencefalogramie zawsze muszą zostać zinterpretowane przez specjalistę. Interpretacja wyników EEG przez neurologa opiera się na analizie częstotliwości oraz amplitudy zapisu fal mózgowych. 

Ze względu na częstotliwość, wyróżnia się fale mózgowe: alfa, beta, gamma, delta oraz theta.

  1. Fale alfa – osiągają częstotliwość od 8 do 13 Hz, związane są ze stanem relaksu, obniżoną aktywnością intelektualną i brakiem bodźców wzrokowych.
  2. Fale beta – mieszczą się w zakresie od 13 do 30 Hz, fale beta związane są z wysiłkiem intelektualnym i skupianiem uwagi, choć mogą pojawiać się także podczas przyjmowania niektórych leków lub występowania patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
  3. Fale gamma – osiągają częstotliwość do 80–100 Hz, fale gamma towarzyszą  procesom poznawczym, skojarzeniowym.
  4. Fale delta – osiągają częstotliwość do 4 Hz, występują w trakcie głębokiego snu.
  5. Fale theta – charakteryzują się częstotliwością od 4 do 8 Hz, mogą występować w czasie lekkiego snu lub stanów związanych z koncentracją uwagi (mają one wówczas inny przebieg).

Prawidłowy wynik badania EEG powinien się składać głównie z fal alfa pochodzących z płatów ciemieniowych i potylicznych oraz fal beta przy płatach czołowych. W niektórych przypadkach za fizjologiczne uznaje się także występowanie fal theta.

Badanie EEG – wynik nieprawidłowy

Nieprawidłowy wynik badania EEG to występowanie różnorodnych zaburzeń rytmu lub okresowego jego zanikania. O nieprawidłowościach w wyniku badania mogą również świadczyć pojawiające się fale delta i theta oraz elementy złożone i iglice.

Wynik badania EEG powinien być interpretowany nie tylko na podstawie samego zapisu, ale i zachowania pacjenta i jego stanu w danym momencie. Podczas interpretacji badania należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwe czynniki, które mogły spowodować zmiany w aktywności bioelektrycznej mózgu.

Badanie EEG u dzieci

Badanie EEG może być przeprowadzone również u dzieci. Stosuje się je w przypadku podejrzenia padaczki, ale także gdy u dziecka występują poważne problemy z nauką i koncentracją, w przypadku opóźnionego rozwoju psychoruchowego czy szczególnie ciężkich przypadków jąkania się.

EEG u dziecka jest trudniejsze do przeprowadzenia niż w przypadku dorosłych. Nawet pomimo braku inwazyjności badania, bardzo często wiąże się ono z dużym stresem dla dziecka, aby go zminimalizować przy badaniu obecny może być rodzic. U dzieci powyżej 5. roku życia EEG przeprowadza się w czuwaniu, natomiast u młodszych dzieci, które nie są w stanie wytrzymać w bezruchu przez kilkadziesiąt minut, elektroencefalografię wykonuje się we śnie. Rodzic w dniu badania powinien obudzić pociechę wcześnie rano, tak, by podczas badania, które wyznaczanie jest w naturalnych godzinach snu (czyli zazwyczaj około południa), dziecko zasnęło.

Badanie EEG jest w pełni bezpieczne dla dziecka. Jeżeli maluch ma problem z nadpobudliwością psychoruchową lub występują u niego zaburzenia ze spektrum autyzmu, należy zgłosić taki fakt już w momencie zapisu dziecka na badanie.

EEG głowy – jaka jest cena badania? 

Badanie EEG, na które zostało wystawione skierowanie przez upoważnionego do tego lekarza, opłacane jest ze składek przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W przypadku, gdy badanie wykonywane jest prywatnie, cena EEG wynosi od około 100 do 140 zł, jest to cena za klasyczne badanie EEG, wszelkie modyfikacje tej metody diagnostycznej mogą wiązać się z wyższą ceną.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Pierwsza wizyta u ginekologa – jak należy się przygotować i kiedy powinna się odbyć?

    Wizyta u ginekologa to jedna z bardziej intymnych konsultacji, jakie kobieta musi regularnie odbywać w swoim życiu. Wyjątkowo newralgiczna jest z pewnością ta pierwsza, bywająca krępującą i trudną. Młoda pacjentka zazwyczaj nie jest pewna, o co powinna zapytać, jak się zachować i czego się spodziewać. Fora internetowe są pełne zapytań dotyczących tego, do którego lekarza najlepiej się wybrać (kobiety czy mężczyzny), czy badanie ginekologiczne boli, kiedy po raz pierwszy udać się do ginekologa? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Parathormon (PTH) – badanie, normy, wskazania. Przyczyny i skutki niedoboru i nadmiaru hormonu przytarczyc

    Badanie stężenia PTH zaleca się przede wszystkim osobom z zaburzeniami przytarczyc, nadciśnieniem, kłopotami nefrologicznymi oraz chorym na nadmierną łamliwość kości (w tym kobietom na etapie i po menopauzie). Wzrost stężenia parathormonu jest skutkiem nieprawidłowej pracy nerek, niedoboru witaminy D3 i zaburzeń metabolizmu wapnia (hipokalcemią i hiperkalcemią), a także fosforanów. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu PTH, czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo oraz jak groźne mogą być powikłania związane z zaburzeniami stężenia parathormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kalcytonina (CT) – wskazanie do badania, normy, interpretacja wyników

    Kalcytonina (tyreokalcytonina) to hormon, który odpowiada za regulowanie gospodarki fosforanowej i węglanowej w organizmie. Badanie poziomu CT (ang. calcitonin) wykonuje się głównie podczas diagnostyki i monitorowania rdzeniastego nowotworu gruczołu tarczowego, czyli tarczycy. Prawidłowy (normatywny) wynik stężenia tego hormonu zależy od wielu czynników, w tym także od wieku i płci pacjenta. Diagnostycy i lekarze przyjmują, że kalcytonina jest swoistym markerem nowotworowym w przypadku podejrzenia chorób komórek tarczycy, gdyż te mają zdolność do wydzielania jej w dużej ilości. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu kalcytoniny, czy na badanie krwi należy stawić się na czczo i co należy zrobić, kiedy wynik badania stężenia CT we krwi jest za wysoki? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij