Tętniak aorty brzusznej - objawy, rokowania i leczenie
Michał Posmykiewicz

Tętniak aorty brzusznej - objawy, rokowania i leczenie

Tętniak aorty brzusznej jest jej lokalnym poszerzeniem o ponad 50% prawidłowej szerokości. Tętniaki aorty brzusznej są obecne u około 4,5 % populacji ludzi po 40 roku życia, 3-8 razy częściej zdarzają się one u mężczyzn niż u kobiet.

W jaki sposób można podzielić tętniaki aorty brzusznej?

Tętniaki aorty brzusznej można podzielić ze względu na etiologie ich powstawania oraz ze względu na ich kształt. Do tych pierwszych zalicza się zatem tętniaki miażdżycowe, zwyrodnieniowe, pozapalne, pourazowe oraz inne. Pod względem kształtu można natomiast podzielić tętniaki na workowate (ten rodzaj tętniaka jest bardziej typowy dla tętnicy podobojczykowej lewej oraz dolnej ściany łuku aorty) oraz zdecydowanie bardziej częste tętniaki wrzecionowate. Ponadto, tętniaki można też podzielić ze względu na budowę ich ściany. Wyróżnia się zatem tętniaki prawdziwe oraz rzekome. Ścianę tętniaków rzekomych tworzy przydanka z otaczającymi tkankami po przerwaniu błony wewnętrznej i środkowej, ten rodzaj tętniaka jest zwykle tętniakiem pourazowym. Ponadto, tętniaki można też podzielić ze względu na obraz kliniczny. Tętniaki dzielą się zatem na tętniaki bezobjawowe, objawowe i pęknięte. 

Jakie są najczęstsze przyczyny powstawania tętniaka aorty brzusznej?

Czynnikiem, który w bardzo dużej mierze zwiększa ryzyko powstania tętniaka aorty brzusznej, jest miażdżyca. Ponadto, dużą rolę odgrywa też prawdopodobnie predyspozycja genetyczna. Stwierdzono bowiem, że tętniak aorty brzusznej występuje aż 11 razy częściej u potomków osoby chorej. Czynnikami sprzyjającymi powstawaniu tętniaków mogą też być choroba Takayasu, czyli olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, jak również zapalenie tętnic w przebiegu różnego rodzaju chorób układowych. 

Czy istnieją czynniki ryzyka pęknięcia tętniaka aorty brzusznej?

Tak. Jednym z takich czynników jest przede wszystkim średnica tętniaka aorty brzusznej- im tętniak większy, tym ryzyko jego pęknięcia jest większe. Ponadto, pęknięciu tętniaka aorty brzusznej sprzyja też starszy wiek pacjenta, obecność u niego nadciśnienia tętniczego, jak również przewlekła obturacyjna choroba płuc i aktualne palenie tytoniu

Jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej?

Zazwyczaj u pacjentów z tętniakiem aorty brzusznej nie są obecne żadne objawy, a tętniak wykrywany jest przypadkowo w czasie wykonywania badani usg jamy brzusznej. Zdarza się jednak, że objawy są obecne. Najczęstszym objawem jest zatem stały, gniotący ból w śródbrzuszu lub też w okolicy lędźwiowej kręgosłupa. Ból ten przypomina ból korzeniowy, jednak ruch, tak jak w przypadku zespołów korzeniowych, nie wpływa na intensywność tego bólu. Ból może być też mniejszy w pozycji leżącej z nogami zgiętymi w stawach kolanowych. Zdarza się, że tętniaka aorty brzusznej lekarz jest w stanie stwierdzić w czasie badania palpacyjnego jamy brzusznej. Jest to możliwe w sytuacji, kiedy średnica tętniaka aorty brzusznej jest równa lub większa 5 centymetrów, wtedy w czasie badania brzucha lekarz może czasem stwierdzić pulsujący guz. Zdarza się też, że w czasie osłuchiwania jamy brzusznej lekarz usłyszy szmer nad aortą brzuszną, czasem tętniak w czasie badania może też być tkliwy ( zwłaszcza w sytuacji, kiedy szybko się powiększa). 

W jaki sposób rozpoznaje się tętniaka aorty brzusznej?

Tętniaka aorty brzusznej rozpoznaje się za pomocą różnego a rodzaju badań obrazowych. Podstawowym badaniem, dzięki któremu lekarz może stwierdzić tętniaka aorty brzusznej, często przypadkowo, bo badanie jest wykonywane z innego powodu, jest usg jamy brzusznej. Bardzo dokładnym badaniem jest też angio- CT, czyli tomografia komputerowa z uwidocznieniem naczyń krwionośnych. Dzięki temu badaniu można bardzo dokładnie ocenić wielkość tętniaka (z dokładnością nawet do 0,2 cm), jak również jego zasięg i zależności anatomiczne miedzy tętniakiem aorty brzusznej a poszczególnymi  narządami i naczyniami krwionośnymi. Jeszcze bardziej  dokładnym badaniem jest angio-MR, czyli rezonans magnetyczny również  z uwidocznieniem naczyń krwionośnych. 

Jak wygląda dalsze postępowanie  w sytuacji, kiedy dojdzie do rozpoznania tętniaka aorty brzusznej?

Pacjent z rozpoznanym tętniakiem aorty brzusznej wymaga badań kontrolnych usg jamy brzusznej, aby lekarz mógł oceniać czy tętniak powiększa swoje rozmiary. U pacjentów, u których stwierdzono tętniaka aorty brzusznej o wielkości 30-40 mm zaleca się, aby kontrolne badanie usg wykonywać co rok. W przypadku tętniaków o wymiarach 40-45 mm kontrolne badanie usg należy powtarzać raz na pół roku, zaś w przypadku tętniaków o średnicy powyżej 45 mm należy od razu skierować chorego do szpitala zajmującego się chorobami naczyń. 

W jaki sposób leczy się tętniaki aorty brzusznej?

Przede wszystkim po rozpoznaniu tętniaka aorty brzusznej należy wyeliminować czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, ze specjalnym uwzględnieniem zaprzestania palenia przez pacjenta tytoniu oraz normalizacji ciśnienia tętniczego krwi (zazwyczaj celem normalizacji ciśnienia tętniczego  pacjentom zaleca się przyjmowanie leków należących do grupy beta-blokerów, bowiem leki te zmniejszają tempo progresji  tętniaków aorty brzusznej  o średnicy powyżej 4 cm o 50%). Czasami jednak konieczne jest leczenie operacyjne tętniaka aorty brzusznej.

Jakie tętniaki są kwalifikowane do leczenia operacyjnego?

Przede wszystkim do operacji kwalifikuje się tętniaki aorty brzusznej o średnicy powyżej 55 mm lub też takie, które powiększyły się o 5 lub więcej milimetrów w przeciągu pół roku. Ponadto, na zabieg operacyjny kierowani są wszyscy pacjenci, u których doszło do pęknięcia tętniaka lub też tętniak cały czas daje objawy. 

Na czym polega operacja  tętniaka aorty brzusznej? 

Operacja polega na wszczepieniu protezy naczyniowej w miejscu, gdzie obecny jest tętniak. 

Czy możliwe są powikłania tętniaka aorty brzusznej? Jakie są rokowania? 

Tak. Powikłaniem obecności tętniaka aorty brzusznej jest jego pęknięcie. Tętniak aorty brzusznej najczęściej pęka do przestrzeni zaotrzewnowej oraz jamy brzusznej. Pacjent odczuwa wtedy bardzo silny, nagły ból w jamie brzusznej, dochodzi do rozwoju wstrząsu hipowolemicznego. Śmiertelność na skutek pęknięcia tętniaka aorty brzusznej i wynosi około 40-60 %.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie. Jak zapobiegać podwyższonemu ciśnieniu krwi?

    Nadciśnienie tętnicze jest chorobą bardzo rozpowszechnioną. Szacuje się, że w Polsce 30–45% dorosłych cierpi na tę chorobę. Czym dokładnie jest nadciśnienie i jak się objawia? Co może powodować wysokie ciśnienie krwi? Jak zapobiegać nadciśnieniu? Podpowiadamy.

  • Kwasy omega-3 chronią przed astmą dzieci ze specyficznym wariantem genów

    Astma to choroba układu oddechowego, która dotyka prawie 340 mln ludzi na całym świecie. Często rozwija się w dzieciństwie i może powodować ataki, w wyniku których dochodzi do zapalenia płuc i zwężenia dróg oddechowych, powodując trudności w oddychaniu i świszczący oddech. Zespół badaczy ze Szwecji i Wielkiej Brytanii udowodnił, że większe spożycie niektórych rodzajów kwasów tłuszczowych omega-3 może zmniejszyć ryzyko rozwoju astmy u dziecka w okresie dojrzewania. Leki naśladujące działanie kwasów tłuszczowych mogą okazać się przyszłością leczenia astmy.

  • Pistolet do masażu – jak działa i kto powinien z niego korzystać?

    Pistolet do masażu to niewielkich rozmiarów urządzenie generujące kilkadziesiąt uderzeń na sekundę, wyposażone w kilka wymiennych końcówek. Używanie masażera pistoletowego wpływa na poprawę funkcjonalności tkanek miękkich, znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości bólowych w różnego rodzaju urazach i kontuzjach, przyspiesza regenerację mięśniową u osób uprawiających sporty czy likwiduje nadmierne napięcie mięśni u osób pracujących wiele godzin w wymuszonej pozycji siedzącej. Jak używać masażer pneumatyczny? Jaka jest jego cena?

  • Semaglutyd – lek na cukrzycę spektakularnie wspomaga utratę wagi

    Najnowsze badania wskazują, że cotygodniowy zastrzyk semaglutydu, w połączeniu z wdrożeniem zasad zdrowego stylu życia, skutkuje znaczną i klinicznie istotną utratą masy ciała. Odkrycie może rozpocząć "nową erę" w leczeniu otyłości.

  • Morsowanie – czy lodowate kąpiele są korzystne dla zdrowia?

    Tej zimy morsowanie stało się wyjątkowo gorącym trendem. Dowiedz się, jakimi korzyściami zdrowotnymi mogą zaowocować regularne kąpiele w lodowatej wodzie. Jakie są przeciwwskazania do tej aktywności? Dlaczego niektórzy lepiej tolerują niskie temperatury?

  • Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?

    Eksperci twierdzą, że korzyści wynikające ze szczepienia przeciwko COVID-19 znacznie przewyższają związane z nimi ewentualne efekty uboczne, które są rzadkie i samoistnie ustępują w ciągu kilku dni. Dowiedz się, czego można się spodziewać po przyjęciu szczepionki? Jak złagodzić nieprzyjemne efekty poszczepienne?  

  • PTSD – przyczyny, objawy, leczenie zespołu stresu pourazowego

    PTSD (ang. posttraumatic stress disorder) większości osób kojarzy się z weteranami, nie wszyscy są świadomi, że jest to problem, który może dotknąć niemal każdego. Nawet do 25% osób po traumatycznym przeżyciu, takim jak napaść, wypadek, klęska żywiołowa, śmierć bliskiej osoby, może doznać zespołu stresu pourazowego. PTSD to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się występowaniem szeregu objawów, m.in. lęku, depresji, zaburzeń snu, agresji, nadmiernej reakcji na bodźce, prowadzących do upośledzenia funkcjonowania w życiu codziennym. 

  • Witamina K – funkcje w organizmie i skutki niedoboru u dzieci i dorosłych. Witamina K dla noworodka

    Witamina K to tak naprawdę grupa witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, metabolizmie kości i regulacji poziomu wapnia we krwi. Wyróżnia się witaminę K1 (filochinon), występującą w zielonych warzywach oraz witaminę K2 (menachinon), która jest syntezowana w układzie pokarmowym. Jakie są przyczyny i objawy niedoboru witaminy K? Dlaczego podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij