Terapia śmiechem w pokonywaniu bólu
Zbigniew Kocik

Terapia śmiechem w pokonywaniu bólu

Korzyści stosowania terapii śmiechem jest wiele. Śmiech usprawnia proces uczenia się, koncentrowania uwagi i zapamiętywania, łagodzi bóle zębów, stany zapalne gardła i krtani, zaburzenia menstruacyjne czy problemy z bezsennością. Śmiech skraca czas powrotu do zdrowia w rehabilitacji i rekonwalescencji, gdy odczuwane dolegliwości są jeszcze uciążliwe…

Niezwykła geloterapia

Gelotologia to nauka o śmiechu, jego właściwościach i wpływie na zdrowie. Z pojęciem tym związana jest geloterapia, czyli terapia śmiechem.

Wykorzystanie tak taniego i prostego w stosowaniu środka terapeutycznego, jakim jest śmiech, do przywracania nadziei na powrót do zdrowia, ograniczania dolegliwości choroby, a niejednokrotnie również pobudzania chęci do walki o własne życie pacjenta zawdzięczamy Hunterowi „Patch” Adamsowi. Powołany przez niego „wesoły szpital” w Arlington zmienił relację pacjenta z lekarzem. Duża dawka humoru, okazywane chorym ciepło i serdeczność nawet jeśli wprost nie skutkowały powrotem do zdrowia, to przyspieszały proces leczenia. Świadczący o cierpieniu wyraz twarzy i grymas bólu zamieniały się w „tchnienie radości” (tak N. Bevin nazwał pierwszy stopień w śmiechoterapii, w którym pogodny wyraz twarzy pełni już funkcję terapeutyczną).

Budowy trwałych podstaw geloterapii dopełnił Madan Kataria z Bombaju, który dobrał odpowiednie ćwiczenia fizyczne i techniki medytacji, aby wzmocnić system odpornościowy osób uczestniczących w organizowanych przez niego zajęciach plenerowych. Zadziwiająca skuteczność w walce z bólem i chorobą, a także dostępność tej terapii, opartej przecież na uśmiechu, śmiechu, ruchu i pozytywnym nastawieniu, pobudziły liczne badania naukowe i spopularyzowały gelotologię. Drogi dojścia do zdrowia są rozmaite, dlaczego więc nie korzystać z tych, które dodatkowo sprzyjają komunikowaniu się i zjednują sympatię. Fundacja dr. Clowna, kluby śmiechu, towarzystwa humoru terapeutycznego, joga śmiechu, działalność wielu lekarzy, terapeutów (takich jak Aleksander Łamek - prekursor terapii śmiechem w Polsce), nauczycieli, trenerów i doradców rozwoju osobistego – wszyscy oni bardziej lub mniej świadomie przyjmują całościowe rozumienie człowieka za podstawę okazywania pomocy i leczenia. Etiologia (przyczyna tej czy innej choroby lub zaburzenia) nie daje się sprowadzić wyłącznie do symptomów. Leczenie objawów likwiduje lokalne źródło choroby - leki uspokajające mogą powstrzymać słyszalne, nieprzyjemne doznania bólu (płacz, krzyk, jęki), co nie znaczy, że doprowadzą do odzyskania zdrowia. Psychika jest podłożem większości chorób, na które cierpimy (psychosomatyka). Ich przebieg i proces zdrowienia w dużym stopniu zależą od naszego nastawienia. Ideałem w gelotologii jest homo ridens (człowiek śmiejący się), który w przeciwieństwie do człowieka cierpiącego rozumie potrzebę przeżywania i wyrażania codziennej radości, także wobec doświadczanych życiowych dramatów czy spotęgowanego przez chorobę bólu. Sentencja, którą wypowiedział sir Henry Ogilve - angielski lekarz chirurg – „Zadowoleni ludzie na ogół wcale nie chorują” jest wyjątkowo prostą receptą geloterapii na zdrowe i szczęśliwsze życie.

Jak śmiech leczy ból?

Mocna salwa śmiechu „leczniczego” (spontanicznego śmiechu wyrażanego dźwiękami: ha, ha, ha) pobudza pracę kilkunastu mięśni twarzy i ponad stu mięśni ludzkiego ciała. Wzbogacone dodatkową ilością tlenu płuca powodują szybszy przepływ krwi w arteriach, rozszerzają się naczynia krwionośne obiegu tętniczego, usprawnia się wymiana gazów oddechowych, zwiększa się ukrwienie mózgu, a spowalnia się ukrwienie śledziony. Na zrównoważonej w ten sposób gospodarce hormonalnej oraz mineralnej i witaminowej zyskuje przemiana materii (ożywione ruchy robaczkowe jelit), funkcjonowanie wątroby i nerek. Szybciej opróżnia się pęcherzyk żółciowy, łatwiej regenerują się komórki. Ból żołądka, ryzyko stanów zapalnych i wrzodów występują rzadziej, ponieważ rozładowaniu ulega napięcie mięśni żołądka i znacząco zmniejsza się wydzielanie soków żołądkowych. Zwielokrotniona ilość tlenu w płucach zwiększa ich pojemność, a zmniejsza możliwość wystąpienia zapalenia płuc i infekcji, a także stanów zapalnych stawów, ścięgien i kręgów.

Śmiech serdeczny:

  • działa profilaktycznie,
  • redukuje skupiska bólu,
  • tłumi dolegliwość cierpienia,
  • pobudza wydolność układu krwionośnego,
  • korzystnie wpływa na cały system nerwowy,
  • wzmacnia system odpornościowy.

Płynący z przepony naturalny śmiech, wzbogacony wyrazem uśmiechu na twarzy, wzbudza w nas odwagę przezwyciężania trudnych sytuacji. Codzienne wyrażanie śmiechem radości zmniejsza poziom stresu, ogranicza zmęczenie i przeciążenie psychiczne, działa tonizująco na organizm i wzmaga radość życia.

Szczególne znaczenie w blokowaniu odczuwania bólu mają naturalnie występujące w mózgu człowieka opiaty, takie jak endorfina, dynorfina i enkefalina. Endorfina, zwana hormonem szczęścia (działa głównie beta-endorfina) jest pobudzana przez wstrząsający całym ciałem śmiech, dzięki czemu do krwi przedostają się jej zwiększone ilości, a przy okazji obniża się ciśnienie (badania prof. Lee Berka i Stanleya Tama). Dodatkowo hamowane jest wydzielanie hormonów stresu, głównie kortyzolu i adrenaliny. Przyspiesza się produkcja histamin i wydzielanie acetylocholiny. Ważną funkcję w układzie odpornościowym pełnią aktywizowane - dzięki intensywnej dawce śmiechu - limfocyty z grupy B, które mobilizują przeciwciała i immunoglobuliny (głównie A) oraz limfocyt T, który wspiera produkcję przeciwciał w limfocytach B. Obronne działanie limfocytów polega na tym, że walczą one nawet z komórkami rakowymi, tępią drobnoustroje i przyspieszają gojenie się ran. Dzięki nim organy naszego ciała w sposób naturalny zwiększają swoją odporność, a doświadczanie bólu jest znacznie rzadsze, czego dowiódł prof. William F. Fry w badaniach nad wpływem humoru na zdrowie fizyczne.

Poza znaczeniem śmiechu w usuwaniu infekcji chorobotwórczych, wnioski z wielu innych badań w tym zakresie potwierdzają, że geloterapia może być stosowana uzupełniająco w leczeniu chirurgicznym i farmakologicznym (głównie u dzieci), okazuje się pomocna w leczeniu depresji. Może wspomagać chorych na nowotwory, cukrzycę (zwłaszcza typu II), AIDS. Ułatwia przebieg porodu ograniczając ból (wzmaga pracę mięśni brzucha i działanie przepony), a dzięki redukcji poziomu białek reaktywnych C ogranicza podatność na infekcje.

Kiedy cierpi psychika…

Śmiech eliminuje chroniczne syndromy stresu, zwłaszcza strach; sprzyja sprawnej komunikacji, dzięki której unikniemy bólu niezrozumienia. W grupie co prawda „bywa zaraźliwy, ale jest to najprzyjemniejsza odmiana choroby zakaźnej” (B. Johnson), skraca dystans i służy zjednywaniu sympatii. Jest najtańszą formą terapii, a zarazem, w połączeniu z uśmiechem, jest prezentem od losu, który może wrócić do nas i wesprzeć w trudnych momentach naszego życia. Korzystna samoocena, optymizm, poczucie wolności i odwaga osobista wyrażone śmiechem serdecznym, pobudzają także ludzi z naszego otoczenia do budowania podobnych wartości. Odblokowanie emocji, regeneracja naszego organizmu, ograniczenie doznawanego bólu są możliwe z wykorzystaniem ćwiczeń śmiechoterapii. Przeciwwskazań do prowadzenia geloterapii jest niewiele.

Zagrożeniem mogą być:

  • otwarte rany,
  • blizny pooperacyjne,
  • epilepsja,
  • choroba Wilsona,
  • silne zaburzenia osobowości.

Syndromem choroby może być również tzw. śmiech pusty, nieumotywowany, sardoniczny itp.

Sesję terapii śmiechem można rozpocząć od najprostszych ćwiczeń oddechowych. Ważny jest zwłaszcza ruch narządów wewnętrznych, wprowadzanie i wypompowywanie powietrza z płuc, zwiększenie ilości tlenu w obiegu krwi. Całościowy proces oddychania skutecznie redukuje poziom stresu, osłabia psychosomatyczne podłoże chorób, ogranicza odczuwanie bólu, sprzyja relaksacji. Korzystne jest również proste ćwiczenie pobudzania śmiechu. Prowadzimy je w parach - uczestnicy stoją naprzeciw siebie, z wyrazem lekkiego uśmiechu obserwują ciało i twarz drugiej osoby. Dochodzą do siebie wzmacniając siłę głosu przy wypowiadaniu „ha”, przy czym dźwięk wydobywają z przepony. Narastające brzmienie „ha” buduje formę dialogu pary uczestników, zbliża poprzez uśmiech, jednoczy w radości. Rytmizują się skurcze przepony, wzmacnia radosny wyraz twarzy, a swobodne śmiechy finalizują ćwiczenie.

Sztuka śmiechu to systematyczny trening, a homo ridens odnajduje siebie w słonecznych stronach życia, na których warto się koncentrować, aby zyskać zdrowie, radość i szczęście. Kiedy jednak w przeżywanym cierpieniu zabraknie nadziei na lepsze jutro pamiętajmy, że warto wykrzesać z siebie choć odrobinę radości, gdyż - jak słusznie pisał A. Cronin - „Uśmiech kosztuje mniej od elektryczności i daje więcej światła”

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Olej z czarnuszki – na odporność, alergie, astmę, skórę. Poznaj właściwości i zastosowanie czarnuszki siewnej

    Olej z czarnuszki w ok. 85 proc. składa się z nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), zawiera witaminę E, witaminę A oraz mikroelementy. Posiada wiele właściwości zdrowotnych, ma także zastosowanie w kosmetyce. Sprawdź, jak działa olej z czarnuszki siewnej, jakie ma właściwości lecznicze oraz w jaki sposób go stosować.

  • Żel antybakteryjny do rąk i płyn dezynfekcyjny – jak zrobić w domu?

    Higiena rąk należy do głównych środków ochronnych podczas epidemii wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Dokładne i systematyczne mycie dłoni pomaga w ograniczeniu rozprzestrzeniania się koronawirusa z Wuhan, a także zmniejsza szanse na jego wniknięcie do organizmu. Jak przygotować samodzielnie w domu żel antybakteryjny lub płyn do dezynfekcji? Podpowiadamy. 

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Jak się przygotować do badania?

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych, takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów, doprowadzając do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczenia stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Molnupiravir – przełomowy lek na COVID-19 dostępny w Polsce już w grudniu

    Molnupiravir to lek, który powstrzymuje namnażanie się koronawirusa SARS-CoV-2 w organizmie, według producenta koncernu – Merck i Ridgeback Biotherapeutics. Tabletka ma znaczny potencjał kliniczny i obniża prawdopodobieństwo hospitalizacji oraz śmierci z powodu COVID-19, nawet o 50%. Już niebawem farmaceutyk będzie dostępny w naszym kraju.

  • Jak kawa wpływa na zdrowie nerek? Najnowsze wyniki badań

    Najnowsze wyniki badań dotyczące wpływu kawy na funkcję nerek potwierdzają, że przejście od 1 do 1,5 filiżanki kawy dziennie  zmniejsza ryzyko kamieni nerkowych o 40%. Naukowcy przypisuję tę właściwość zawartej w kawie kofeinie, która odpowiada za zwiększenie przepływ moczu, co stanowi ważny czynnik  chroniący przed rozwojem kamieni nerkowych.

  • Nowe antybiotyki – powstaną poprzez edycję genów

    Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze odkryli nową drogę do produkcji złożonych antybiotyków wykorzystujących edycję genów do manipulacji kluczowymi enzymami bakteryjnymi, a tym samym ścieżek prowadzących do powstawania leków. Odkrycie może utorować drogę nowej generacji antybiotyków, które będą skuteczne w walce z lekoopornymi patogenami.

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij