Kryl antarktyczny – dlaczego warto stosować olej z kryla?
Olej z kryla (krill oil) jest mniej znanym źródłem kwasów omega-3 niż popularny tran, jednak w ostatnich latach coraz częściej pojawia się w ofercie suplementów diety. Sam kryl antarktyczny może kojarzyć się z niewielkimi krewetkami – rzeczywiście jest drobnym skorupiakiem morskim, który stanowi ważny element łańcucha pokarmowego Oceanu Południowego. Pozyskiwany z niego olej wyróżnia się specyficznym składem i charakterystycznym czerwono-pomarańczowym kolorem związanym z obecnością astaksantyny.
- Czym jest kryl antarktyczny?
- Olej z kryla antarktycznego – właściwości i wpływ na zdrowie
- Przeciwwskazania i dawkowanie oleju z kryla
- Na co zwrócić uwagę przed zakupem?
- Czym jest olej z kryla – najczęściej zadawane pytania
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym jest kryl antarktyczny,
- jakie właściwości ma olej z kryla i w jaki sposób może wpływać na zdrowie,
- czy olej z kryla zawiera astaksantynę i jest źródłem omega 3 (DHA i EPA),
- kiedy stosowanie oleju z krylu skonsultować z lekarzem.
Czytając ten artykuł zapoznasz się z aktualnymi informacjami na temat oleju z kryla. Dowiesz się kiedy warto go suplementować, a w jakich sytuacjach lepiej tego unikać. Poznasz najważniejsze składniki oleju oraz dowiesz się, czym różni się od popularnego oleju rybiego. Zdobędziesz informacje na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu i jak bezpiecznie go stosować.
Czym jest kryl antarktyczny?
Kryl antarktyczny to niewielki morski skorupiak, który występuje w zimnych wodach Oceanu Antarktycznego. Jego nazwa łacińska to Euphausia superba. Kryl jest jednym z najliczniejszych organizmów Oceanu Południowego. Pod względem budowy przypomina niewielką krewetkę. Jego ciało jest wydłużone i pokryte przezroczystym, chitynowym pancerzem. Charakterystyczną cechą skorupiaka są duże, czarne oczy oraz liczne odnóża służące do poruszania się i pobierania pokarmu. Dorosłe osobniki osiągają zwykle kilka centymetrów długości.
Jedną z najbardziej interesujących właściwości kryla jest zdolność do bioluminescencji, czyli wytwarzania światła. Służą do tego specjalne narządy świetlne znajdujące się m.in. w okolicy oczu i na powierzchni ciała skorupiaka. Kryl żywi się przede wszystkim fitoplanktonem, czyli mikroskopijnymi organizmami roślinnymi unoszącymi się w wodzie. W ten sposób kryl przekształca materię wytwarzaną przez fitoplankton w pokarm dostępny dla zwierząt.
Jego ogromne skupiska mogą liczyć miliony osobników. Ma to duże znaczenie dla funkcjonowania antarktycznego ekosystemu – kryl stanowi ważne ogniwo pomiędzy planktonem a większymi organizmami morskimi. Jest podstawowym źródłem pożywienia dla m.in. wielorybów, fok, pingwinów i ryb.
Olej z kryla antarktycznego – właściwości i wpływ na zdrowie
Olej z kryla antarktycznego jest cennym źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, przede wszystkim kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA).
Fosfolipidy są naturalnymi składnikami błon komórkowych, dlatego sposób związania kwasów omega w oleju z kryla wzbudza zainteresowanie w kontekście ich przyswajania i wykorzystania przez organizm. Badania dotyczące biodostępności nie dają jednak jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że olej z kryla jest pod tym względem zawsze lepszy od oleju rybiego.
Same fosfolipidy (w tym fosfatydylocholina) pełnią ważne funkcje strukturalne w organizmie, ponieważ są podstawowym składnikiem błon komórkowych. Fosfatydylocholina jest również źródłem choliny, która uczestniczy m.in. w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i wątroby oraz metabolizmie lipidów.
Oprócz kwasów omega-3 i fosfolipidów olej z kryla zawiera również bioaktywne, dobrze przyswajalne składniki drugorzędne takie jak:
- astaksantyna (naturalny karotenoid o właściwościach antyoksydacyjnych),
- sterole,
- tokoferole,
- witamina A,
- flawonoidy,
- minerały.
Dzięki obecności różnorodnych składników aktywnych olej z kryla jest przedmiotem badań dotyczących jego potencjalnego wpływu na zdrowie, w tym na stan zapalny, układ sercowo-naczyniowy, gospodarkę lipidową oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Szczególne znaczenie przypisuje się EPA i DHA które uczestniczą w prawidłowym funkcjonowaniu serca i mózgu.
Działanie na układ krążenia i obniżenie poziomu cholesterolu
Kwasy tłuszczowe EPA i DHA odgrywają ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego. Badania wskazują, że ich suplementacja może przyczyniać się m.in. do obniżenia stężenia trójglicerydów we krwi. Utrzymywanie prawidłowego profilu lipidowego ma istotne znaczenie w profilaktyce miażdżycy.
Zbadano, że wysoki poziom lipidów osocza – głównie cholesterolu LDL należy do najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka rozwoju tej choroby. Odpowiednia podaż kwasów omega-3 może więc stanowić element wspierający prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, choć nie zastępuje leczenia zaburzeń lipidowych ani innych metod profilaktyki miażdżycy takich jak odpowiednia dieta i poziom ruchu.
Kwasy EPA i DHA mogą również wpływać na ciśnienie tętnicze. Dane dotyczące samego oleju z kryla są jednak mniej przekonujące – w najnowszej metaanalizie badań klinicznych nie wykazano istotnego wpływu jego suplementacji na ciśnienie krwi. Olej z kryla można traktować więc jako źródło kwasów omega-3 wspierających prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia, ale nie jako zamiennik leczenia zaburzeń lipidowych czy nadciśnienia tętniczego.
Wsparcie układu nerwowego, nastroju oraz pracy mózgu
DHA jest jednym z ważnych składników budujących komórki nerwowe, dlatego jego odpowiednia ilość w diecie ma znaczenie dla prawidłowej pracy mózgu i układu nerwowego. Fosfatydylocholina obecna w oleju z kryla również stanowi istotny element błon komórkowych neuronów. Z tego względu połączenie fosfolipidów z kwasami omega-3 jest przedmiotem badań dotyczących potencjalnego wpływu oleju z kryla na funkcje układu nerwowego.
Niektóre badania sugerują, że suplementacja kwasami omega-3 może korzystnie wpływać na zdolności poznawcze, pamięć i funkcjonowanie mózgu, jednak wyniki badań klinicznych nie są jednoznaczne. W jednym z doświadczeń z udziałem zdrowych osób starszych suplementacja olejem z kryla wiązała się z wyraźnymi korzystnymi zmianami parametrów związanych z aktywnością mózgu podczas zadań wymagających pamięci roboczej.
Badanie było jednak niewielkie i potrzebne są jednak dalsze doświadczenia, aby potwierdzić, czy regularne stosowanie oleju z kryla rzeczywiście przekłada się na poprawę pamięci, funkcji poznawczych lub stabilizację nastroju. Ponadto wiadomo, że DHA (zawarte również w oleju z kryla) wspomaga utrzymanie prawidłowego widzenia.
Przeciwwskazania i dawkowanie oleju z kryla
Olej z kryla jest ogólnie dobrze tolerowany, jednak przed rozpoczęciem suplementacji warto wziąć pod uwagę kilka aspektów. Wybierając preparat należy kierować się przede wszystkim zawartością EPA i DHA w porcji, a nie tylko całkowitą ilością oleju z kryla. Poszczególne suplementy mogą bowiem dostarczać różne ilości tych kwasów.
W przypadku preparatów wysokiej jakości można również zwrócić uwagę na informacje dotyczące stopnia utlenienia oleju – wartość TOTOX (wskaźnik stopnia utlenienia oleju). W przypadku oleju z kryla nie należy kierować się jednak wyłącznie wartością TOTOX, ponieważ ze względu na obecność astaksantyny i specyficzny skład oleju klasyczne oznaczenie tego parametru może nie być miarodajne.
Rekomendowane dawkowanie
Nie ma jednej uniwersalnej dawki oleju z kryla odpowiedniej dla każdego. Ilość preparatu należy ustalać na podstawie zawartości EPA i DHA w dziennej porcji suplementu. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) odpowiednie spożycie kwasów EPA i DHA z diety jak i z ewentualnych suplementów, dla zdrowych osób dorosłych wynosi 250 mg dziennie.
W przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią zaleca się dodatkowo 100-200 mg DHA dziennie, a dla niemowląt powyżej 6. miesiąca życia i dzieci do 2. roku życia odpowiednie spożycie DHA to 100 mg na dobę. Wartości te dotyczą całkowitego spożycia DHA z diety i ewentualnej suplementacji, a nie stanowią bezpośredniego zalecenia stosowania oleju z kryla. Informacje te należy uwzględnić w razie suplementacji oleju z kryla. Ważne, aby nie należy przekraczać zalecanej przez producenta porcji dziennej bez konsultacji ze specjalistą.
|
|
|
Przeciwwskazania – alergie na skorupiaki, leki przeciwzakrzepowe i zabiegi
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku:
- alergii na skorupiaki – osoby z rozpoznaną alergią na skorupiaki powinny unikać suplementów zawierających olej z kryla, ponieważ preparaty mogą zawierać śladowe ilości białek alergennych;
- zaburzeń krzepnięcia krwi – kwasy omega-3 mogą wpływać na funkcję płytek krwi. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania wysokich dawek kwasów omega-3 oraz u osób z rozpoznanymi zaburzeniami krzepnięcia;
- planowanego zabiegu chirurgicznego – należy poinformować lekarza o stosowaniu oleju z kryla. Decyzję o kontynuowaniu lub czasowym przerwaniu suplementacji podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny ryzyka;
- stosowania innych suplementów lub preparatów dostarczających duże ilości kwasów omega-3 – w takiej sytuacji warto uwzględnić ich łączną dzienną ilość.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem?
Oferta preparatów z olejem z kryla jest dość szeroka, dlatego przed zakupem warto porównać nie tylko cenę, ale również sposób pozyskiwania surowca, jakość produktu i jego składniki dodatkowe.
Pomocne może być zwrócenie uwagi na kilka informacji znajdujących się na opakowaniu:
- pochodzenie surowca – warto wybierać preparaty, w przypadku których producenci jasno informują z jakiego gatunku kryla pozyskiwany jest olej i skąd pochodzi surowiec;
- sposób pozyskiwania – transparentna informacja o metodzie ekstrakcji może świadczyć o większej kontroli nad jakością produktu;
- certyfikaty zrównoważonego pozyskiwania – w przypadku oleju z kryla ma to szczególne znaczenie ze względu na ochronę ekosystemu Oceanu Południowego; warto szukać oznaczeń potwierdzających zgodność połowów z zasadami odpowiedzialnego rybołówstwa;
- czystość składu – preparat powinien mieć przejrzystą etykietę, umożliwiającą łatwe sprawdzenie wszystkich składników kapsułki czy płynu;
- forma preparatu – olej z kryla jest najczęściej dostępny w kapsułkach miękkich, co ogranicza jego kontakt z powietrzem i ułatwia przechowywanie oraz stosowanie; dla niektórych wygodniejsze może być jednak zażywanie płynu;
- jakość producenta – warto wybierać preparaty pochodzące od producentów, którzy udostępniają informacje dotyczące kontroli jakości, pochodzenia surowca i badań wykonywanych dla gotowego produktu;
- termin przydatności i sposób przechowywania – przed zakupem należy sprawdzić datę minimalnej trwałości oraz zalecenia dotyczące przechowywania (lodówka, temperatura pokojowa).
Czym jest olej z kryla – najczęściej zadawane pytania
Czym różni się olej z kryla od tradycyjnego tranu z wątroby dorsza?
Olej z kryla i tran z wątroby dorsza są źródłem kwasów omega-3, jednak występują one w nieco innej formie – w oleju z kryla EPA i DHA są w dużej części związane z fosfolipidami, natomiast w tranie występują głównie w postaci trójglicerydów.
Jakie skutki uboczne mogą wystąpić po przyjęciu oleju z kryla?
Podczas przyjmowania oleju z kryla skutki uboczne najczęściej są łagodne i dotyczą przewodu pokarmowego: może wystąpić odbijanie, niestrawność, nudności, ból brzucha lub luźniejsze stolce. U osób uczulonych na skorupiaki olej z kryla może wywołać reakcję alergiczną.
Kiedy najlepiej suplementować olej?
Olej z kryla najlepiej przyjmować podczas posiłku zawierającego tłuszcz, co sprzyja lepszemu wchłanianiu jego składników. Nie ma jednak konieczności stosowania go o konkretnej porze dnia – najważniejsza jest regularność suplementacji.



