Rutyna a rutozyd – czy jest między nimi różnica? Właściwości, działanie, suplementy i naturalne źródła rutyny
Alicja Świątek

Rutyna a rutozyd – czy jest między nimi różnica? Właściwości, działanie, suplementy i naturalne źródła rutyny

Rutyna to popularna nazwa stosowana dla grupy flawonoidów, które prawidłowo określa się mianem rutozydu. Posiada wiele zastosowań zarówno w lecznictwie, jak i kosmetyce. Ma silne właściwości przeciwutleniające, neutralizuje reaktywne formy tlenu, uelastycznia naczynia krwionośne i chroni je przed uszkodzeniami. Jest stosowana jako jeden ze składników kompleksów multiwitaminowych, które wspierają odporność. Zwiększa przyswajalność żelaza, przez co przy dłuższej suplementacji może wywoływać wytrącanie się kryształków w moczu. Z którymi lekami i mikroelementami nie powinno się łączyć rutyny, która cera najwięcej zyska przy stosowaniu preparatów z rutozydem oraz jaka jest wskazana dawka dzienna tego suplementu diety? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Rutozyd, nazywany zazwyczaj rutyną, należy do flawonoidów, będących metabolitami roślinnymi o wielu cennych właściwościach. Związki te są szeroko rozpowszechnione w środowisku naturalnym. Rutyna jest przede wszystkim znana z silnych właściwości antyoksydacyjnych, które dodatkowo ulegają zwiększeniu w połączeniu z innymi surowcami o aktywności przeciwutleniającej. Dodatkowo rutozyd wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwwirusowe oraz wzmacniające na naczynia krwionośne.

Rutyna a rutozyd

Rutozyd, a właściwie kwercetyno-3 rutozyd, nazywany również rutyną należy do związków bioflawonoidowych. Po raz pierwszy związek ten został wyizolowany z liści Ruty zwyczajnej (łac. Ruta graveolens), od której pochodzi jego nazwa. Znaczne ilości tego związku występują również w innych roślinach, jak gryka lub perełkowiec japoński. W mniejszych ilościach występuje w licznych owocach i warzywach, m.in. w skórkach cytryn, pomarańczy i jabłek, brokułach oraz w większości roślin strączkowych.

Rutozyd – działanie lecznicze i kosmetyczne

Rutyna znana jest przede wszystkim z silnych właściwości przeciwutleniających. Ograniczając procesy oksydacyjne, działa ochronnie na lipidową błonę komórkową. Poprzez neutralizację reaktywnych form tlenu zwiększa elastyczność naczyń krwionośnych i zabezpiecza je przed uszkodzeniami. Przeciwdziała to pojawianiu się obrzęków i stanów zapalnych w obrębie żył, które mogłyby spowodować pojawienie się żylaków i doprowadzić do chorób zakrzepowych. Z tego względu stosowana jest we wspomaganiu leczenia zaburzeń obwodowego krążenia żylnego, w tym jako składnik wielu leków i suplementów na żylaki. Rutozyd kwercetyny w połączeniu z witaminą C działa protekcyjnie na kolagen i elastynę, które są składnikami budulcowymi naczyń krwionośnych. Rutozyd powoduje uszczelnienie naczyń włosowatych, dzięki czemu jest skuteczny w profilaktyce oraz łagodzeniu objawów przeziębienia i grypy. Związek powoduje obniżenie ciśnienia śródgałkowego oraz zabezpiecza siatkówkę oka przed niekorzystnymi procesami oksydacyjnymi. Hamuje wydzielanie hormonów – bradykininy i mediatora prozapalnego – histaminy, działając tym samym przeciwalergicznie. Wykazuje również aktywność przeciwzapalną i niewielką przeciwbólową. Wykazano, że rutozyd działa ochronnie na komórki nerwowe, które występują w stanach upośledzenia pamięci na skutek uszkodzeń neuronów, spowodowanych niedokrwieniem komórek mózgowych. Rutyna znajduje również zastosowanie w kosmetyce, ponieważ spowalnia procesy uszkodzeń skóry związane z wiekiem, łuszczenie naskórka, przyspiesza gojenie się siniaków, stłuczeń oraz ran. Jest częstym składnikiem kremów polecanych do cery naczyniowej, ponieważ działa uszczelniająco oraz wzmacniająco na naczynka, ograniczając widoczność i tendencję do tworzenia tzw. pajączków.

Czy rutyna z witaminą C jest bardziej skuteczna w działaniu?

Rutozyd tworzy stabilne związki kompleksowe z licznymi jonami metali, m.in. żelaza, wapnia i niklu. Łączy się również z kationami, dzięki czemu przeciwdziała szybkiemu rozpadowi w wyniku utleniania kwasu l-askorbinowego, czyli witaminy C. Ponadto rutyna jest silnym antyoksydantem i wykazuje zdolność zmiatania wolnych rodników, co również zwiększa jej trwałość oraz sprzyja wydłużeniu czasu aktywności witaminy C. Z tego względu dodatek rutyny jest wskazany w preparatach z kwasem askorbinowym (wit. C)

Polecane dla Ciebie

Czy długotrwałe profilaktyczne zażywanie rutyny może być szkodliwe?

Należy zachować szczególną ostrożność przy długotrwałym przyjmowaniu preparatów z rutyną, ponieważ może ona potęgować aktywność leków przeciwzakrzepowych, obniżać aktywność antydepresantów, a także zwiększać aktywność niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Rutyna zwiększa przyswajalność żelaza z przewodu pokarmowego, co w połączeniu z sulfamidami i witaminą C oraz przewlekłym czasem zażywania preparatu może powodować wytrącanie kryształków w moczu.

Ponadto kobiety w ciąży oraz mamy karmiące powinny przedyskutować suplementację witaminą C z lekarzem ginekologiem.

Dowiedz się więcej o żelazie i niedokrwistości.

Rutyna – dawkowanie tabletek dorosłym i dzieciom

Jak w przypadku większości preparatów dawkowanie zależy zazwyczaj od wieku, uwarunkowań genetycznych oraz ogólnego stanu zdrowia. Zazwyczaj u dorosłych oraz młodzieży zaleca się przyjmowanie od 25 do 100 mg  rutyny na dobę. Natomiast u dzieci przeważnie podaje się od 25 do 50 mg rutozydu. Jednocześnie warto stosować się do wskazań producenta zamieszczonych na opakowaniu produktu. W przypadku wątpliwości można skonsultować dawkę z lekarzem lub farmaceutą. Substancja występuje naturalnie w pożywieniu. Dotychczas nie odnotowano przypadków jej przedawkowania. Dodatkowo suplementację rutyną zaleca się pacjentom, u których występują częste krwotoki z nosa, siniaki i pękające naczynka. Może być również traktowana jako profilaktyka retinopatii cukrzycowej i zaburzeń krążenia.

Który suplement z rutyną wybrać? Jakie są naturalne źródła rutozydu?

Rutozyd powszechnie występuje w wielu warzywach i owocach. Na skalę światową pozyskuje się ten związek z kwiatów perełkowca japońskiego (łac. Sophora japonica) oraz ziela gryki (łac. Fagopyrum esculentum), które są najbogatszymi jej źródłami. Dodatkowo można ją znaleźć w rucie, owocach aronii, pomidorach, cytrusach, jagodach. Rutyna i jej pochodne znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym i są składnikiem licznych preparatów aptecznych, zwłaszcza kompleksów multiwitaminowych. W dostępnych produktach występuje w postaci  tabletek, kapsułek, granulatu, proszków, kropli do oczu, żeli do stosowania zewnętrznego oraz czopków.

  1. K. Karłowicz-Bodalska i in., Leki naturalne o działaniu ochraniającym ściany naczyń krwionośnych, „czytelniamedyczna.pl” [online] http://www.czytelniamedyczna.pl/2385,leki-naturalne-o-dziaaniu-ochraniajcym-ciany-naczy-krwiononych.html, [dostęp:] 28.05.2021 r.
  2. B. Kupcewicz i in., Ocena zawartości witaminy c i rutyny w wybranych suplementach diety, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2011/1/br%201_2011%20s.%20072-075.pdf, [dostęp:] 28.05.2021 r.
  3. J. Samaszko-Fiertek, Rutyna – budowa, właściwości, „yadda.icm.edu.pl” [online], http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.baztech-433ed886-5b08-41bd-a785-41e097496418, [dostęp:] 28.05.2021 r.
  4. A.Starzec, Characteristics, therapeutic and health-promoting potential of Cistus × incanus L., „researchgate.net” [online],  https://www.researchgate.net/publication/348255795_Characteristics_therapeutic_and_health-promoting_potential_of_Cistus_incanus_L, [dostęp:] 28.05.2021 r.
  5. A. Adamska-Szewczyk, Polifenole roślinne w kosmetykach, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/343970405_Polifenole_roslinne_w_kosmetyce_Ogolnopolska_konferencja_naukowa_Chemia_dla_urody, [dostęp:] 28.05.2021 r.
  6. H.Ekiert i in., Nowości dotyczące roślinnych surowców leczniczych w polskich i europejskich monografiach farmakopealnych 2009–2013. Część I, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/Farmacja%20Polska/2014/___FP%2001_2014.pdf [dostęp:] 28.05.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Selen – właściwości, niedobór. Suplementacja selenem a zdrowa tarczyca

    Selen jest mikroelementem, którego niewielka dawka jest niezbędna dla zachowania dobrego zdrowia. Zbyt niski poziom selenu może przyczyniać się do niepłodności, wypadania włosów, osłabienia koncentracji oraz nieprawidłowego funkcjonowania mięśni i układu odpornościowego. Specjaliści wskazują, że optymalny poziom selenu jest bardzo niski i łatwo go przekroczyć. Z tego powodu nie zaleca się rozpoczęcia suplementacji selenu bez wcześniejszego badania poziomu tego pierwiastka w organizmie.

  • Maślan sodu – właściwości i wskazania do suplementacji. Czy pomaga schudnąć?

    Maślan sodu jest substancją wytwarzaną naturalnie w jelitach w wyniku przebiegającego w okrężnicy procesu fermentacji bakteryjnej niestrawianych węglowodanów, np. błonnika. Suplementacja maślanu sodu wskazana jest przede wszystkim w chorobach przewodu pokarmowego. Uzupełnienie niedoborów maślanu sodu jest polecane m.in. w przypadku: zespołu jelita nadwrażliwego, zaburzeń mikrobioty jelitowej czy choroby wrzodowej żołądka.

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij