Echinacea – działanie, rodzaje i zastosowanie. Wpływ jeżówki na odporność i zwalczanie przeziębienia - portal DOZ.pl
Echinacea – działanie, rodzaje i zastosowanie. Wpływ jeżówki na odporność  i zwalczanie przeziębienia
Alicja Świątek

Echinacea – działanie, rodzaje i zastosowanie. Wpływ jeżówki na odporność i zwalczanie przeziębienia

Echinacea purpurea, czyli jeżówka purpurowa, stosowana jest najczęściej w zwalczaniu pierwszych objawów przeziębienia. Ma wielokierunkowe działanie na układ odpornościowy, zwiększając aktywność elementów będących częścią komórkowej odpowiedzi immunologicznej. Z jej właściwości mogą korzystać głównie osoby dorosłe i dzieci, ale dopiero po ukończeniu 12. roku życia. Zauważono, że preparaty z Echinacea korzystnie wpływają na leczenie powierzchniowych ran skórnych i trądziku. Jak dawkować Echinacea, czy kobiety w ciąży mogą suplementować jeżówkę purpurową i jakie są przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających wyciąg z tej rośliny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Co to jest Echinacea? Rodzaje jeżówki

Echinacea purpurea, czyli jeżówka purpurowa, jest jedną z częściej stosowanych roślin w zwalczaniu infekcji górnych dróg oddechowych. W celach terapeutycznych wykorzystuje się zarówno korzeń, jak i ziele jeżówki. Jej właściwości lecznicze zostały odkryte już dawno temu przez szamanów plemion indiańskich, a następnie zapoczątkowano jej stosowanie również w Europie. Pierwotnie jeżówka była stosowana jako remedium na wszystkie dolegliwości, w tym ukąszenia węży i owadów. Przeprowadzenie odpowiednich badań pozwoliło zweryfikować jej właściwości. Wykazano, że Echinacea posiada wielokierunkowe działanie na układ odpornościowy. Najkorzystniejsze działanie uzyskuje się, stosując soki i wyciągi z surowca, ponieważ synergizm działania wszystkich substancji czynnych występujących w roślinie daje znacznie lepszy efekt niż stosowanie pojedynczych, wyizolowanych składników aktywnych.

Właściwości Echinacea

Preparaty z jeżówki są zalecane do krótkotrwałego stosowania w profilaktyce przeziębień oraz w trakcie ich trwania. Potwierdzono, że stosowanie Echinacea w dużym stopniu obniża częstotliwość infekcji górnych dróg oddechowych oraz skraca czas trwania przeziębień. Ten naturalny suplement znajduje również zastosowanie w leczeniu drobnych ran. Substancje czynne zawarte w roślinie działają immunomodulująco. Wykazują również aktywność przeciwzapalną oraz hamują rozwój bakterii, wirusów i grzybów. Preparaty z jeżówki znajdują zastosowanie w leczeniu i profilaktyce problemów trawiennych, zapalenia w obrębie dziąseł, układu moczowego i rozrodczego. Ponadto jeżówka wykorzystywana jest w leczeniu odmrożeń, oparzeń oraz innych uszkodzeń skóry, ponieważ pobudza procesy regeneracyjne oraz przeciwzapalne.

Echinacea i jej wpływ na układ odpornościowy

W przeprowadzonych badaniach wykazano, że leki zawierające sok z ziela jeżówki purpurowej stosowane doustnie mogą zapobiegać wystąpieniu przeziębienia oraz łagodzić i skracać czas jego przebiegu. 

Co ciekawe najkorzystniejsze efekty uzyskuje się wówczas, kiedy jeżówkę stosuje się w niskich dawkach i przez krótki okres, który nie przekracza 10. dni.

Substancje czynne zawarte w roślinie, zwłaszcza polisacharydy oraz izobutyloamidy, stymulują komórki odpornościowe. Powodują nasilenie procesu eliminacji  drobnoustrojów przez makrofagi i granulocyty na drodze fagocytozy oraz zwiększenie poziomu leukocytów (białych krwinek). Dodatkowo związki aktywne występujące w jeżówce hamują powstawanie mediatorów prozapalnych, jak prostaglandyny i leukotrieny, dzięki czemu wykazują aktywność przeciwzapalną.

Polecane dla Ciebie

Przeciwwskazania do stosowanie Echinacea

Stosowanie preparatów doustnych z jeżówką może prowadzić do wystąpienia rekcji uczuleniowych, jak świąd, pokrzywka. Zwłaszcza u osób chorujących na atopowe zapalenie skóry (AZS) odnotowywano przypadki ciężkich odczynów alergicznych, w postaci astmy, zespołu Stevensa-Johnsona (SJS, czyli zmiany skórne o niejednorodnym charakterze, które objawiają się ostrym i gwałtownym przebiegiem), obrzęku naczynioruchowego czy wstrząsu anafilaktycznego. Również zewnętrze stosowanie produktów z Echinacea może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych, które zazwyczaj objawiają się wysypką. Przetworów z jeżówki nie zaleca się stosować u osób uczulonych na tę roślinę, którykolwiek jej składnik lub inne gatunki należące do rodziny botanicznej Asteraceae (Compositae), czyli astrowatych, jak np.  słonecznik zwyczajny, sałata, cykoria lub karczoch.

Ze względu na działanie stymulujące układ immunologiczny, wyrobów zawierających Echinacea nie należy stosować w przebiegu:

  • chorób układowych, jak sarkoidoza, gruźlica,
  • zaburzeń autoimmunologicznych w obrębie tkanki łącznej (stwardnienie rozsiane – SM),
  • nabytego niedoboru odporności (AIDS, zakażenie HIV),
  • obniżenia odpowiedzi odpornościowej organizmu (w trakcie chemioterapii, po przeszczepach),
  • schorzeń związanych z wytwarzaniem oraz funkcjonowaniem leukocytów (białaczka),
  • przewlekłej postaci infekcji wirusowych,
  • u dzieci poniżej 12. lat,
  • u osób chorujących na AZS należy zachować szczególną ostrożność oraz skonsultować z lekarzem wprowadzenie terapii preparatami z jeżówką.
W przypadku pogorszenia objawów przeziębienia lub wystąpienia gorączki w trakcie stosowanie produktów z Echinacea należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Czy Echinacea można stosować u dzieci, kobiet w ciąży i matek karmiących?

Nie należy stosować leków z Echinacea u ciężarnych oraz kobiet w okresie karmienia, ponieważ nie istnieją wystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tych produktów oraz ewentualnego wpływu jeżówki na zdrowie dziecka. Ze względu na silne działanie immunostymulujące preparatów zawierających jeżówkę nie zaleca się podawać dzieciom poniżej 12. roku życia, a zwłaszcza bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie u niemowląt poniżej 12. miesięcy, których układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty.

Który preparat z jeżówką wybrać? Jak stosować Echinacea?

W aptekach można znaleźć doustne produkty z jeżówki w postaci płynów i kapsułek oraz płyny lub maści do stosowania zewnętrznego na rany. Wybierając odpowiedni preparat, należy zwrócić uwagę na to, aby był on standaryzowany na zawartość soku z ziela jeżówki purpurowej. Echinacea w postaci leków jest przebadana pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności oraz wykazuje działanie terapeutyczne, dlatego jest bardziej polecana, niż ta w formie suplementów. Przetwory z jeżówki należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta umieszczonymi na ulotce, wyłącznie u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia. Zazwyczaj u dorosłych zalecane jest dawkowanie po 2,5 ml soku z Echinacea w 3.–4. porcjach na dobę, a w przypadku tabletek – 1 pastylkę dwa razy dziennie. Przyjmowanie suplementu należy rozpocząć w pierwszych dniach przeziębienia. Jeśli po 10. dniach terapii jeżówką nie nastąpi poprawa w leczeniu przeziębienia, wówczas zaleca się kontakt z lekarzem lub farmaceutą. Podczas stosowania zewnętrznego w przypadku braku poprawy w przeciągu tygodnia także należy skonsultować się ze specjalistą.

  1. E. Skopińska-Różewska, J. Bany, E. Sommer i in., Działanie biologiczne wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej (preparat Echinerba),  „centrumfitoterapii.pl” [online],https://www.centrumfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2018/10/panacea-7-dzialanie-biologiczne-wodnego-ekstraktu-ziela-jezowki-purpurowej-preparat-echinerba.pdf, [dostęp:] 25.05.2021.
  2. J. Baraniak, M. Kania, Surowce roślinne i inne wybrane składniki preparatów prozdrowotnych przeznaczone do stosowania u dzieci, „postepyfitoterapii.pl” [online], http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2014/11/pf_2014_048-053.pdf, [dostęp:] 25.05.2021.
  3. E. Chlebda-Sieragowska i in., Rola preparatów ziołowych w profilaktyce infekcji u sportowców, „pzss.org.pl” [online], https://www.pzss.org.pl/assets/files/biblioteka-trenera/2012/03_2012_chlebda-skrzypiec-szelag-rola-preparatow-ziolowych-w-profilaktyce-infekcji-u-sportowcow.pdf, [dostęp:] 25.05.2021.
  4. H. Różański, Naturalne metody kształtowania odporności, „espz.pl” [online], http://espz.pl/materialy/immunolog.pdf, [dostęp:] 25.05.2021.
  5. A. Łuczak, M. Nowak, E. Szałek, Bezpieczeństwo leków roślinnych w ciąży Safety of herbal medicines during pregnancy „akademiamedycyny.pl” [online], https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2018/01/5.pdf, [dostęp:] 25.05.2021.
  6. O. Goshain, A Review on Purple Cone Flower (Echinacea purpurea L. Moench), „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/303389059_A_Review_on_Purple_Cone_Flower_Echinacea_purpurea_L_Moench, [dostęp:] 25.05.2021.
  7. A. Manayi, M. Vazirian, S. Saeidnia, Echinacea purpurea: Pharmacology, phytochemistry and analysis methods,  „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/276060286_Echinacea_purpurea_Pharmacology_phytochemistry_and_analysis_methods, [dostęp:] 25.05.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak działają glikokortykosteroidy? Czy są bezpieczne?

    Kortykosteroidy są to hormony kory nadnerczy wytwarzane w sposób naturalny w naszym organizmie i warunkujące wiele procesów życiowych. Hormony te wykazują bardzo silne i różnorodne działania (np. przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, immunosupresyjne, regulujące przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów), które można z powodzeniem wykorzystywać w leczeniu rozmaitych chorób. Era kortykosteroidoterapii rozpoczęła się w 1951 roku, kiedy to amerykański biochemik i farmakolog Robert Burns Woodward zsyntetyzował hormon kory nadnerczy – kortyzon.

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy z krzemem i z krzemem oragnicznym – właściwości

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij