Domowe sposoby na przeziębienie
Julia Krupińska

Domowe sposoby na przeziębienie

Przeziębienie jest najczęściej diagnozowaną dolegliwością w okresie jesienno–zimowym. Zmiany temperatur i niekorzystne czynniki atmosferyczne osłabiają nasz układ odpornościowy, który staje się bardziej podatny na działanie rinowirusów. Warto wówczas wzmocnić organizm, sięgając w pierwszej kolejności po naturalne środki czerpiące moc z przyrody.

Zioła w leczeniu objawów przeziębienia

Przeziębienie objawiające się bólem gardła, kaszlem, przekrwieniem nosa, ogólnym osłabieniem i bólami mięśni wywoływane jest przez rinowirusy. Dotychczas zidentyfikowano ponad 200 typów rinowirusów, a skuteczne leczenie ogranicza się do odpoczynku, spożywania dużej ilości ciepłych płynów i może być wspomagane przez środki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, napotne i wspierające działanie układu odpornościowego. Współczesna medycyna coraz częściej sięga również do ziołolecznictwa i produktów naturalnych.

W „Herbal Medicine”, dużym opracowaniu z 2000 r. autorstwa Rudolfa Weissa i Volkera Fintelmanna, możemy przeczytać, że w Europie wykorzystuje się liczne zioła w leczeniu górnych dróg oddechowych i przeziębień. Autorzy wymieniają na przykład kwiaty łąkowe i zioła, części nadziemne lub korzenie jeżówki purpurowej, dziką różę, czarną porzeczkę i owoce rokitnika, ale także sok z cytryny. Tymczasem we wschodniej Europie i Rosji w leczeniu przeziębień od wieków stosuje się czosnek, cebulę, maliny, żurawinę czy korę wierzby. Zasadność stosowania leków roślinnych w chorobach układu oddechowego wynika nie tylko z tradycji, ale w wielu przypadkach również z dobrze udokumentowanego ich działania. Drogi oddechowe mają stały kontakt ze środowiskiem zewnętrznym i dlatego są narażone na infekcje drobnoustrojami chorobotwórczymi mogącymi wywołać kaszel, ból gardła i podwyższoną temperaturę.

Szacuje się, że 25 proc. roślinnych produktów leczniczych w obrocie farmaceutycznym stanowią leki stosowane właśnie w chorobach dróg oddechowych. Mają one działanie osłonowe, wykrztuśne, przeciwwirusowe lub wykazują działanie rozkurczające na mięśnie gładkie oskrzeli.

Prawoślaz, babka i cebula

Prawoślaz lekarski o pięknych biało–różowych kwiatach można znaleźć przede wszystkim na wielkopolskich łąkach. Do celów leczniczych stosuje się zarówno wysuszone i pocięte liście, jak i rozdrobnione korzenie, które zawierają najwięcej substancji śluzowych. Macerat przygotowuje się z 2 g suszonych liści lub rozdrobnionych korzeni zalanych 150 ml zimnej wody. Tak powstały płyn podgrzewa się tuż przed podaniem i zażywa trzy razy dziennie. Badania wykazały, że macerat z prawoślazu hamuje stan zapalny i redukuje odruch kaszlu równie skutecznie co syntetyczny preparat o ośrodkowym działaniu przeciwkaszlowym. Substancje śluzowe zawarte w prawoślazie łagodzą podrażnione gardło i krtań, działają osłaniająco, jednocześnie niwelują kaszel napadowy i ułatwiają odkrztuszanie zalegającej wydzieliny. Prawoślaz można również stosować w formie gotowego syropu lub tabletek do ssania.

Niepozorna babka lancetowata i zwyczajna to byliny należące do rodziny babkowatych, różniące się wyglądem liści i kwiatostanu. To wszechobecne rośliny, które znajdziemy na łąkach, przydrożach, a nawet w rowach. Ekstrakty alkoholowe z ziela babki wykazują działanie przeciwzapalne, natomiast maceraty hamują rozwój groźnych dla zdrowia bakterii chorobotwórczych. Zarówno babka lancetowata, jak i zwyczajna mają działanie immunostymulujące, a surowce z tych roślin mogą być stosowane w stanach zapalnych jamy ustnej i błony śluzowej gardła oraz jako składniki łagodzące bóle w klatce piersiowej, również te spowodowane zapaleniem oskrzeli. Z babki można przygotować napar do stosowania wewnętrznego lub macerat do płukania gardła.

Już w VI w. w Indiach używano cebuli jako lekarstwa. Cebula była popularna wśród starożytnych Greków, Rzymian i Egipcjan do przyprawiania potraw i od wieków stosowana jest jako środek ziołowy w przeziębieniach, kaszlu, zapaleniu oskrzeli i grypie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) popiera stosowanie ekstraktów z cebuli w leczeniu kaszlu i przeziębienia oraz wspomagająco w astmie i zapaleniu oskrzeli.

Poza swoimi właściwościami przeciwkaszlowymi cebula jest również źródłem cennych składników takich jak: olejki lotne, kwas foliowy, witaminy: E, B1, B2, B6, C oraz składniki mineralne: sód, potas, wapń, mangan, żelazo, kobalt, miedź, cynk, fosfor, fluor, jod, karoten.

Tradycyjny sposób przygotowania syropu z cebuli bazuje na ugotowaniu wywaru z cebuli lub zasypaniu pokrojonej cebuli dużą ilością cukru. Tymczasem warto wycisnąć sok z cebuli lub przetrzeć ją przez sito, a powstały miąższ zalać miodem – tak przygotowany syrop będzie podwójnie skutecznym lekarstwem w walce z kaszlem i przeziębieniem. Tak samo zresztą można przygotować syrop z czosnku, który, jak powszechnie wiadomo i co zostało wielokrotnie udowodnione, wykazuje działanie antyseptyczne.

Polecane dla Ciebie

Szałwia, olejek z drzewa herbacianego

Szałwia lekarska rośnie w rejonie Morza Śródziemnego, ale z powodzeniem uprawiana jest również w Polsce. Ma charakterystyczne grudkowate liście i liliowe kwiaty na szczycie łodygi. Liście szałwii lekarskiej, bogate w liczne związki i olejek eteryczny, mają właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. Związki fenolowe liści szałwii wykazują aktywność przeciwko niektórym gatunkom wirusów i mają właściwości przeciwzapalne – redukują zapalenie nie tylko dziąseł, ale też jamy ustnej i błon śluzowych gardła. Na ból gardła podczas przeziębienia można stosować płukankę z naparu 3 g ziół i 150 ml wody.

Drzewo herbaciane nie występuje w Polsce. To krzew rosnący w Australii i uprawiany w krajach o podobnym klimacie. Z liści destylowany jest olejek eteryczny – w Polsce dostępne są gotowe preparaty. Olejek drzewa herbacianego działa silnie bakteriobójczo m.in. na bakterie Legionella pneumophila odpowiedzialne za infekcje dróg oddechowych. Efekt widoczny jest już przy niewielkim stężeniu olejku (0,5%).

Olejku z drzewa herbacianego nie wolno stosować doustnie oraz bezpośrednio na skórę, lecz jedynie w formie inhalacji – kilkanaście kropli olejku na szklankę letniej wody skutecznie pomoże w infekcjach bakteryjnych dróg oddechowych.

Kora wierzby, lipa i czarny bez

Kora wierzby zawiera związki fenolowe – przede wszystkim salicynę. Wykazuje więc działanie zbliżone do aspiryny. Badania kliniczne wykazały, że kora wierzby działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i obniża temperaturę ciała. Tak samo jak w przypadku aspiryny należy zachować ostrożność w stosowaniu kory wierzby. Jest ona przeciwwskazana u osób wrażliwych na salicylany i niesteroidowe leki przeciwzapalne, w astmie, w chorobie wrzodowej, jak również u kobiet w ciąży i karmiących i u dzieci poniżej 12 roku życia.

Lipa jest powszechnie występującym drzewem, a kwiatostany lipy są znanym od wieków środkiem napotnym stosowanym podczas przeziębień. Za właściwości napotne odpowiadają flawonoidy (rutyna, hiperozyd) i kwasy fenolowe występujące w kwiatach lipy. Napary z kwiatów lipy mogą być stosowane w podwyższonej temperaturze, katarze, w stanach nieżytowych górnych dróg oddechowych

W kwiatach i owocach czarnego bzu występują glikozydy flawonoidowe i kwasy fenolowe mające działanie napotne, obniżające gorączkę   i przeciwbólowe. Dodatkowo znajdziemy też garbniki, dużą zawartość witamin C i A oraz sole mineralne. Czarny bez jest skutecznym naturalnym lekarstwem łagodzącym objawy przeziębienia i infekcji górnych dróg oddechowych. Leczniczo stosuje się zarówno kwiaty w okresie kwitnienia drzewa, w pełni rozwinięte, jak i owoce, które można zbierać jesienią. Pozyskane surowce można wysuszyć bądź przetworzyć bezpośrednio po zbiorze. Z suszonych kwiatów czarnego bzu można przygotować herbatę, która wypita gorąca będzie miała działanie silnie napotne. Natomiast owoce czarnego bzu muszą być poddane obróbce termicznej – kilogram owoców należy gotować krótko w szklance wody, a następnie wycisnąć sok, który mieszamy z miodem w proporcji 1:2. Tak przygotowany sok można pić po jednej łyżce podczas przeziębienia.

Imbir i maliny

Świeże maliny i sok malinowy przyczyniają się do wydzielania potu, co uruchamia fizjologiczny mechanizm termoregulacji ciała, a podwyższona temperatura maleje. Ostatnie badania z wykorzystaniem chromatografii i spektrometrii mas wykazały, że kwercetyna zawarta w malinach wykazuje właściwości przeciwwirusowe, które przejawiają się w hamowaniu enzymów wirusów. Ponadto witamina C zawarta w malinach zwiększa wytwarzanie białek ochronnych przez komórki układu immunologicznego. Co ciekawe, działanie lecznicze wykazują nie tylko owoce malin, ale także liście, a nawet górne części łodyg.

Wątpliwości dotyczące malin pojawiają się w przypadku kobiet w ciąży. O ile sok z malin nie stanowi dla nich zagrożenia, o tyle napar z liści – tak.

Dr Marzena Jurczak-Czaplicka, ginekolog położnik z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, wyjaśnia, że zarówno jedzenie owoców, jak i picie herbat z dodatkiem owoców malin nie jest szkodliwe dla kobiet w ciąży. Jednak picie naparu z liści nie jest zalecane, ponieważ substancje zawarte w liściach mają dodatkowo działanie silnie rozkurczowe i mogą pobudzać pracę mięśni macicy, a w konsekwencji doprowadzić do poronienia lub przedwczesnego porodu.

Imbir znany jest jako niezwykle skuteczne lekarstwo w medycynie chińskiej. Korzeń imbiru zawiera wiele bioaktywnych składników, które wywierają szereg aktywności farmakologicznych i fizjologicznych. Imbir jest używany od tysięcy lat w leczeniu wielu dolegliwości takich jak przeziębienia, nudności, zapalenie stawów, migreny i nadciśnienie. Właściwości lecznicze, chemiczne i farmakologiczne imbiru zostały szczegółowo przeanalizowane w badaniach publikowanych od 1998 roku. Potwierdzają one znane od wieków i przekazywane początkowo jedynie ustnie informacje o właściwościach ekstraktu z korzenia imbiru jako panaceum m.in. na objawy grypy i przeziębienia. Imbir można dodać do herbaty, naparów z lipy, ciepłej wody z cytryną, albo wycisnąć sok z korzenia imbiru i zażywać niewielkie ilości same lub z cytryną i miodem.

  1. A. Raal, D. Volmer, R. Sõukand i in., Complementary Treatment of the Common Cold and Flu with Medicinal Plants – Results from Two Samples of Pharmacy Customers in Estonia, „PLoS One”, nr 8 (3) 2013.
  2. A. M. Bode, Z. Dong, The Amazing and Mighty Ginger, [w:] Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects, pod red. I. F. F. Benzie, S. Wachtel-Galor, 2011.
  3. A. Canaan, How to Use Onion as a Home Remedy for a Cough, „livestrong.com” [online], https://www.livestrong.com/article/287051-how-to-use-onion-as-a-home-remedy-for-a-cough/, [dostęp:] 09.09.2019.
  4. How effectively can onions be used in treating cough and flu?, „The New Times” [online], https://www.newtimes.co.rw/section/read/99812, [dostęp:] 09.09.2019.
  5. A. Portnov, Raspberries for cold: how useful, how to make tea and drink?, „iLive” [online], https://iliveok.com/health/raspberries-cold-how-useful-how-make-tea-and-drink_128922i16105.html, [dostęp:] 09.09.2019.
  6. M. Wódz, Czy jedzenie malin w ciąży może doprowadzić do poronienia?, „Mamotoja” [online], https://mamotoja.pl/czy-mozna-jesc-maliny-w-ciazy-pic-sok-wywar-z-lisci,czego-nie-wolno-w-ciazy-artykul,25445,r1p1.html, [dostęp:] 09.09.2019.
  7. J. M. Steckelberg, Honey: An effective cough remedy?, „Mayo Clinic” [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/common-cold/expert-answers/honey/faq-20058031, [dostęp:] 09.09.2019.
  8. G. Nowak, J. Nawrot, Surowce roślinne i związki naturalne stosowane w chorobach układu oddechowego, „Herba Polonica”, nr 4 (55) 2009.
  9. K. Kujac, Czarny bez na przeziębienie: herbata i sok z czarnego bzu, „poradnikzdrowie.pl” [online], https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/apteczka/czarny-bez-na-przeziebienie-herbata-i-sok-z-czarnego-bzu-aa-iyVP-w5G9-czKZ.html, [dostęp:] 09.09.2019.
  10. I. Orlicz, Prawoślaz: właściwości i zastosowanie, „poradnikzdrowie.pl” [online], https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/apteczka/prawoslaz-wlasciwosci-i-zastosowanie-aa-XSKe-rXt5-btz6.html, [dostęp:] 09.09.2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij