Ból karku – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia
Mateusz Burak

Ból karku – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia

Ból karku to dość częsty problem, który przeważnie jest spowodowany nadmiernym napięciem mięśni szyi. Napięcie mięśni karku wzmagają: siedzący tryb życia, przewlekły stres czy niewłaściwa pozycja ciała podczas snu. Bóle karku mogą być jednak spowodowane także zmianami zwyrodnieniowymi odcinka szyjnego kręgosłupa, dlatego w przypadku dolegliwości w okolicy kręgów szyjnych zawsze warto skonsultować się z lekarzem bądź fizjoterapeutą. Jak wygląda diagnostyka i leczenie w przypadku bólu karku? Jakie ćwiczenia na ból karku można wykonać w domu?

Ból karku – przyczyny 

Przyczyny bólu karku (bólu szyi i karku, bólu karku i głowy, bólu odcinka szyjnego kręgosłupa) mogą być różne, a bolący kark jest dolegliwością, która z różną częstotliwością dotyka większości ludzi. Często silny  ból pojawia się rano, tuż po przebudzeniu i towarzyszy mu promieniowanie do głowy, szyi, barku, pleców, ramion czy ucha. Można wówczas podejrzewać, że przyczyną jest najprawdopodobniej dyskopatia szyjna lub zmiany zwyrodnieniowe (degeneracyjne) struktur kostno–stawowych. W zależności od stopnia jej zaawansowania, ból karku może się nasilać i obejmować swoim zasięgiem coraz większy obszar.

Wśród najczęstszych czynników wywołujących ból szyi i karku należy wymienić też przewlekłe działanie czynników stresowych, nerwicę, niewłaściwą pozycję podczas snu oraz nieergonomiczne stanowisko pracy (często równoznaczne ze spędzaniem olbrzymiej ilości czasu w niewygodnej pozycji). Doprowadza to do napięcia mięśni karku i jednocześnie prowokuje bolesne ograniczenie zakresu ruchomości kręgosłupa szyjnego oraz aktywację bolesnych punktów spustowych. Ból karku może to być także oznaką problemów stomatologicznych i laryngologicznych. Istnieje prawdopodobieństwo, że podrażnienie korzeni nerwowych przez zimne powietrze (np. wtedy, kiedy podczas podróży mamy odsuniętą szybę lub znajdujemy się w przeciągu) spowoduje spięcie karku, taki stan po przewianiu określa się potocznie zawianym karkiem. 

U dzieci ból karku może towarzyszyć schorzeniu, jakim jest kręcz karku – dystonia objawiająca się bólem i sztywnością karku oraz odchyleniem głowy w jedną stronę. Dolegliwości mięśni karku u dzieci mogą także być związane z podłożem psychicznym - przyczyn bólu mięśni karku można dopatrywać się w zaburzeniach nerwicowych (bólowi karku towarzyszą wtedy często ból głowy i mdłości).

Jak widać, przyczyny bólu karku mogą być rozmaite, od niegroźnych dolegliwości spowodowanych dużym napięciem mięśni karku po poważne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego. Jeśli ból i sztywność karku   nawracają, a leki przeciwbólowe pomagają na krótko, jeżeli towarzyszy mu ból głowy bądź ucha należy skonsultować się z lekarzem, który poszuka przyczyny dolegliwości.

Warto również zasięgnąć porady fizjoterapeuty, który pokaże ćwiczenia wzmacniające mięśnie kręgosłupa szyjnego i zleci odpowiednie zabiegi.

Ból karku – diagnostyka 

Pierwszy krok we właściwej diagnostyce to udanie się do specjalisty. W zależności od wyniku wywiadu, badania palpacyjnego i testów, terapeuta może postawić właściwe rozpoznanie i rozpocząć fizjoterapię lub też zadecydować o konieczności rozszerzonej diagnostyki – w przypadku podejrzenia poważniejszego podłoża bólu. Wówczas niezbędne mogą okazać się badania obrazowe: rentgenogram, ultrasonografia, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Zmiany zwyrodnieniowo–wytwórcze często dyktują wykonanie badań laboratoryjnych: morfologii, poziomu białka ostrej fazy – CRP, czy odczynu Biernackiego – OB, które są wskaźnikami stanu zapalnego utrzymującego się w organizmie.  

Ból karku – rehabilitacja

Ból mięśni karku powinien być przesłanką do rozluźnienia mięśni podpotylicznych. Ich napięcie często generuje nieprzyjemne dolegliwości, jak ból kręgosłupa szyjnego – ból szyi z lewej strony czy ból szyi z prawej strony, napięcie mięśni karku, ból głowy.

Rehabilitacja odcinka szyjnego kręgosłupa w wypadku bólu karku to wykorzystywanie metod i technik o działaniu rozluźniającym. Ulgę przynoszą również zabiegi wzmacniające mięśnie – zabiegi masażu, technik manualnych, manipulacji powięziowych, igłoterapii suchej oraz pinopresury. 

Ze względu na możliwe powiązania etiologii bólu ze sferą psychiczną, efektywna może okazać się terapia cranio–sakralna (czaszkowo–krzyżowa). Systematyczne praktykowanie jogi oraz innych ćwiczeń wzmacniających mięśnie karku również może okazać się dobrym sposobem na trwałe zwalczenie dolegliwości okolicy kręgów szyjnych czy pozbywanie się bólu promieniującego do łopatki i kręgosłupa. Zabiegi z zakresu fizykoterapii także mogą pomóc w zwalczaniu bólu karku, światłolecznictwo, np.: laseroterapia, lampy sollux czy bioptron działają bowiem relaksująco. Dolegliwości związane ze zmianami zwyrodnieniowymi mogą zostać złagodzone natomiast wskutek ekspozycji na pole magnetyczne lub poprzez miejscowe schładzanie parami ciekłego azotu (krioterapia). Kąpiele lecznicze, masaże natryskowe, bicze wodne czy zabiegi wykorzystujące borowinę także stanowią odpowiedź na pytanie jak pozbyć się bólów karku, podobnie jak wykorzystywanie maści rozgrzewających. 

Ból karku – leczenie

Zawsze w przypadku bólu karku o charakterze ostrym należy skonsultować się z lekarzem. Lekarz poszuka przyczyn bólu, może zaordynować leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, a w stanach przewlekłych, słabo reagujących na zabiegi rehabilitacyjne, długotrwałe kuracje farmakologiczne i witaminowe. 

Bóle karku i głowy, kręgów szyjnych, mięśni szyi mogą wymagać zastosowania farmaceutyków, takich jak leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w formie zastrzyków, leczenie może również obejmować miejscowe  iniekcje z bogatopłytkowego osocza. Rzadko ból karku będzie wymagać operacji. 

Ból karku – ćwiczenia w domu 

Ćwiczeniami pozwalającymi złagodzić i pozbyć się objawów bolącego karku są strategie przywracające właściwe napięcie oraz zakres ruchomości. Przykładem może być automasaż karku wykonywany z użyciem piłeczki tenisowej. Powolny, zdecydowany ucisk piłki jest skutecznym sposobem w walce z bólem. Zażywanie gorących kąpieli z dodatkiem kojących olejków eterycznych oraz ciepłe okłady to także sprawdzone, domowe sposoby na zwalczanie takich dolegliwości.

Ćwiczenia na bolący kark to też leżenie w pozycji na plecach, następnie obrót głowy tak, aby spoczywała ona na boku. Ruch polega na uniesieniu głowy w tej pozycji delikatnie nad podłoże. Głowę należy utrzymać w ten sposób przez 10–30 sekund, po czym następuje 3–4 sekundowa przerwa. Zaleca się wykonanie 3–5 powtórzeń, ćwiczenie powtarzamy obustronnie. Wykorzystuje ono zjawisko miorelaksacji po wcześniejszym skurczu.

Kolejny przykład to siedzenie na krześle, ręce umieszczone po obydwu stronach głowy w okolicy skroniowo–potylicznej. Ruch polega na wykonaniu niewielkiego wyprostu głowy i szyi, który jest oporowany przez ręce. Taką pozycję należy utrzymać 10–30 sekund z jednoczesnym skierowaniem w górę gałek ocznych. Potem 3–4 sekundy przerwy. Powtarzamy 3–5 razy. Po takim rozluźnieniu warto wykonać kilka ruchów zgodnie z ich fizjologicznym przebiegiem: zgięcie, wyprost, skłony boczne i rotacja w obie strony. Pozwoli to na stopniowe odtwarzanie prawidłowego zakresu ruchomości oraz pomoże odzyskać jego swobodę podczas codziennych aktywności. 

Ból karku – profilaktyka

Fizjoterapia to również działania profilaktyczne. Zmiana nawyków, wyeliminowanie spania w niewygodnej pozycji i zwiększenie aktywności fizycznej są gwarantem utrzymania dobrego stanu zdrowia – bez bólu karku i szyi.

Profilaktyka bólu karku obejmuje właściwie wyprofilowaną poduszkę do snu (zapewniającą fizjologiczne, odciążające ułożenie głowy i szyi), systematyczne podejmowanie aktywności fizycznej, odpowiednie rozmieszczenie mebli i przyrządów (ich rozmiar, kształt, określane jako ergonomia stanowiska pracy), co ma szczególne znaczenie u osób pracujących przed ekranem komputera.

Warto bowiem podkreślić, że przebywanie w niewygodnej pozycji, prowokuje sztywność karku będącą często przyczyną bólu odcinka szyjnego. Chroniczne napięcie mięśni w odległej perspektywie jest zaliczane do jednej z najczęstszych przyczyn bólu i może sprzyjać powstawaniu takich schorzeń, jak zmiany zwyrodnieniowe szyjnego kręgosłupa. 

  1. M. Salavati, B. Akhbari, I. E. Takamjani i in., Effect of spinal stabilization exercise on dynamic postural control and visual dependency in subjects with chronic non-specific low back pain, "Journal of Bodywork and Movement Therapies" 2016, nr 20(2), s. 441–8. 
  2. J. A. Parraca, P. R. Olivares, A. Carbonell-Baeza i in., Test-retest reliability of biodex balance SD on physically active old people, "Journal of Human Sport and Exercise" 2011, nr 6(2), s. 444–51. 
  3. J. A. Cleland, J. M. Fritz, J. M. Whitman, J. A. Palmer, The reliability and construct validity of the Neck Disability Index and patient specific functional scale in patients with cervical radiculopathy, "Spine" 2006, nr 31, s. 598–602. 
  4. E.–D. Jeong, C.–Y. Kim, S.–M. Kim i in., Short-term effects of the suboccipital muscle inhibition technique and cranio-cervical flexion exercise on hamstring flexibility, cranio-vertebral angle, and range of motion of the cervical spine in subjects with neck pain: a randomized controlled trial, "Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation" 2018, nr 31(6), s. 1025–34. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij