Klasterowy ból głowy - leczenie i przyczyny

Ból głowy jest niespecyficznym, bardzo subiektywnym objawem, każdy z nas może bowiem odczuwać go w różny sposób. Jedni z nas czują ból głowy "bardziej na jej powierzchni", inni czują ból "w głębi" głowy. Dla jednych z nas nawet niezbyt mocno nasilony ból głowy jest trudny do zniesienia, inni zaś mają wyższy próg bólu i nawet silne bóle głowy są w stanie znieść dość dobrze. Należy pamiętać o tym, że tak naprawdę każdy ból głowy może być inny.

Wyróżnia się bowiem kilka rodzajów bólów głowy. Można wiec do nich zaliczyć migrenę, napięciowe bóle głowy, wtórne bóle głowy, które są następstwem zupełnie innej choroby oraz klasterowy ból głowy. Każdy z tych bólów jest inny, ma inny charakter, inne natężenie, pojawia się w zupełnie innych okolicznościach i wywołuje u pacjenta zupełnie różne samopoczucie. Stosunkowo rzadkim, ale uporczywym bólem głowy, jest klasterowy ból głowy. 

Czym zatem jest klasterowy ból głowy?

Klasterowy ból głowy jest jednym z rodzajów pierwotnych bóli głowy. Inaczej bywa on czasami nazywany zespołem Hortona. Występuje on zdecydowanie rzadziej niż napięciowe bóle głowy czy nawet migrena, która również nie zdarza się zbyt często. Jednak jeśli już klasterowy ból głowy się pojawi, to z całą pewnością można wtedy stwierdzić, że jest to najbardziej uciążliwy i najcięższy ból głowy ze wszystkich. 

Kto najczęściej cierpi z powodu klasterowego bólu głowy?

Z powodu klasterowego bólu głowy cierpią zwykle mężczyźni (ocenia się, że mężczyźni chorują na niego dziewięć razy częściej niż kobiety) w odróżnieniu od migreny, który jest zdecydowanie bardziej typowym bólem głowy dla kobiet. Zazwyczaj dolegliwości związane z klasterowym bólem głowy rozpoczynają się około dwudziestego-trzydziestego roku życia pacjenta, co nie znaczy, że czasami nie cierpią z jego powodu również dzieci czy ludzie w zdecydowanie starszym wieku. Czasami zdarza się też, że zapadają na niego kobiety, jednak zazwyczaj u nich pierwsze dolegliwości zaczynają być obecne dopiero po czterdziestym roku życia. 

Jakie są przyczyny klasterowego bólu głowy?

Jak do tej pory nie stwierdzono, co tak naprawdę jest przyczyną klasterowego bólu głowy. Bierze się pod uwagę podłoże genetyczne choroby, kilkukrotnie zaobserwowano bowiem, że klasterowy ból głowy częściej pojawiał się u osób, u których w rodzinie ktoś wcześniej cierpiał z jego powodu, jednak jak dotąd nie udowodniono nadal, że klasterowy ból głowy ma związek z genetyką. 

Jakie są objawy klasterowego bólu głowy?

Klasterowy ból głowy charakteryzuje się tym, że pacjent odczuwa bardzo silne ataki bólu głowy, które zlokalizowane są tylko po jednej stronie głowy, jest to zatem ból jednostronny i obejmuje on tylko połowę głowy. Ból, poza głową, dotyczy też policzka i oczodołu, może on również promieniować do okolicy ucha i potylicy. Klasterowy ból głowy pojawia się nagle, bardzo szybko zaczyna on też narastać. Typowe dla klasterowego bólu głowy jest również to, że poza bólem głowy u pacjenta obecne jest też łzawienie oka, zaczerwienienie spojówki, zwężenie się źrenicy czy opadnięcie powieki. Ponadto, dodatkowo często jest obecny obrzęk lub zaczerwienienie połowy twarzy, pocenie się czoła oraz zatkanie przewodu nosowego po stronie bólu. Należy pamiętać, że dolegliwości te zawsze występują po tej samej stronie głowy, co dolegliwości bólowe. Zdarza się, w przypadku bardzo nasilonego klasterowego bólu głowy, że pacjent zaczyna też wymiotować, kręci mu sie w głowie, a po ustaniu ataku czuje się bardzo zmęczony i wyczerpany. Klasterowy ból głowy może też występować w kilku "odmianach". Zwykle najczęściej obserwuje się tzw. epizodyczny (napadowy) klasterowy ból głowy, który charakteryzuje się nawracającymi bólami głowy, które są obecne kilka razy dziennie (zwykle jest to od jednego do ośmiu napadów dziennie). Bóle te mogą trwać od kilkunastu minut do kilku godzin. Ból osiąga swoje największe natężenie po około dziesięciu minutach od początku napadu. W tej odmianie klasterowego bólu głowy objawy są obecne zazwyczaj każdego dnia przez kilka tygodni, mówi się wtedy o tzw. klasterze, a następnie napady ustępują na okres minimum miesiąca. Czasami obserwuje się też sezonowy przebieg choroby, w którym objawy nasilają lub zmniejszają się w zależności od pory roku. Kolejną formą klasterowego bólu głowy jest jego postać przewlekła, w której napady mogą powracać prawie codziennie przez ponad rok, bez typowych dla postaci epizodycznej okresów, w których pacjent nie cierpi z powodu bólu głowy. 

Jak rozpoznaje się klasterowy ból głowy?

Klasterowy ból głowy jest rozpoznawany przez lekarza neurologa na podstawie bardzo szczegółowego wywiadu dotyczącego objawów i przebiegu choroby, jak również występowania podobnych dolegliwości w rodzinie. Kolejnym krokiem do postawienia właściwej diagnozy jest badanie neurologiczne oraz zlecenie badań dodatkowych, takich jak przede wszystkim tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny głowy. Badania te są zlecane głównie po to, aby wykluczyć organiczne przyczyny mogące dawać podobne objawy, a po ich wykluczeniu lekarz może już postawić pewne rozpoznanie. 

Jak leczy się klasterowy ból głowy?

W przypadku wytępienia napadu klasterowego bólu głowy, pacjent doraźnie stosuje leki należące do grupy tryptanów, często mają one postać iniekcji lub aerozolu donosowego, bowiem leki podawane w formie doustnej działają zbyt wolno (zdarza się, że zaczynają one działać dopiero po ustaniu napadu bólowego). Dodatkowo, w przypadku wystąpienia napadu, często skuteczne okazują się również inhalacje stuprocentowym tlenem. Należy pamiętać też o tym, że pacjent, u którego zdiagnozowany został klasterowy ból głowy, powinien również stosować leki, które zapobiegają występowaniu napadów. Zalicza się do nich przede wszystkim glikokortykosteroidy, węglan litu oraz blokery kanału wapniowego. Należy pamiętać, że są to silnie działające leki i zawsze ich właściwy dobór należy pozostawić lekarzowi prowadzącemu, który będzie dobierał kuracje indywidualnie do potrzeb każdego pacjenta. 


Podziel się: