Dieta seniora - zdrowe odżywianie osób starszych

Dużo się mówi o zdrowym odżywianiu dzieci, młodzieży, ludzi młodych i aktywnych. Jednak również ludzie starsi osiągają duże korzyści z prawidłowej diety, niestety napotykają szereg trudności w wypełnieniu tego zadania. Jeżeli jesteś osobą starszą, lub masz seniora pod opieką dowiedz się więcej co możesz poprawić w tej kwestii.

Na fizjologiczne starzenie się, związane z upływem lat, nie mamy wpływu. Jednak właściwym odżywianiem, stylem życia oraz dbaniem o siebie od najmłodszych lat, można ten nieodwracalny proces opóźnić i sprawić, by przebiegał w sposób harmonijny.

Główne zasady żywienia osób starszych:

Zalecenia żywieniowe odnoszą się do ogółu tych osób, oczywiście mogą podlegać indywidualnym modyfikacjom :

  • Zaleca się, aby kobiety i mężczyźni po 60. roku życia zwiększały dzienne spożycie wapnia - należy jeść 4 porcje produktów mlecznych
  • Należy również pamiętać o witaminach antyoksydacyjnych – C, E i ß – karotenie – zawartych w warzywach i owocach
  • Posiłki urozmaicone i atrakcyjnie podane mają istotne znaczenie w pobudzaniu osłabionego apetytu
  • Wskazane jest unikanie potraw ciężko strawnych, które długo zalegają w żołądku – potraw tłustych, smażonych, wzdymających warzyw
  • W codziennym jadłospisie powinny się znaleźć produkty mleczne, pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa, owoce oraz chude mięsa i przetwory mięsne
  • Ograniczyć cukier i słodycze
  • Ograniczać spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego
  • Unikać spożywania większej ilości soli i ostrych przypraw
  • Spożywać regularnie posiłki o mniejszej objętości, ale częściej (4 – 5 razy dziennie)
  • Unikać przejadania się i nie dopuszczać do nadwagi
  • Prowadzić aktywny fizycznie i umysłowo tryb życia
  • Ograniczać spożywanie alkoholu
  • W razie niemożliwości dostarczenia odpowiedniej ilości witamin i minerałów w pokarmach należy zastosować suplementy
  • Bardzo ważną rolę w żywieniu osób starszych odgrywa odpowiednia ilość płynów, ponieważ mają oni tendencję do wypijania zbyt małej ich ilości, co może prowadzić do odwodnienia organizmu.

Wydłużenie i poprawa jakości życia

W wielu krajach, szczególnie w Europie Zachodniej obserwuje się znaczący wzrost odsetka osób w wieku starszym – w Polsce osób po 60 r.ż. jest około 13%, w Szwecji i Finlandii 17%, szacuje się że w 2020 r w Europie może być ich nawet 25%.

Wpływ na jakość i wydłużenie życia człowieka ma trwający od dziesięcioleci postęp cywilizacyjny, który determinuje poprawę warunków życia, łatwy dostęp do służby zdrowia oraz poprawę higieny życia.

Zmiany zachodzące w ciele w procensie starzenia się

Starzenie się prowadzi do zmniejszania się wydolności narządów i zaburzenia równowagi ogólnoustrojowej, zmniejsza się odporność organizmu na choroby, obniża się sprawność układu nerwowego, tkanki ulegają odwodnieniu, są mniej elastyczne.

Czynniki przyspieszające proces starzenia się to choroby, nieprawidłowe odżywianie, stres, nałogi, brak aktywności fizycznej, zanieczyszczenie środowiska.

Istotną rolę odgrywają także wolne rodniki powstające w komórkach w procesach metabolicznych.

W wyniku ich działania dochodzi do uszkodzenia kodu genetycznego komórek, powstawania nowotworów, zaburzeń czynności układu krążenia, mózgu i innych narządów.

Potrzebna modyfikacja diety

Układ pokarmowy odgrywa fundamentalną rolę w żywieniu człowieka, niestety w wieku starszym dochodzi do zmian w jego funkcjonowaniu.

Zaburzenia w odczuwaniu smaku i zapachu prowadzą do utraty apetytu, choroby zębów i dziąseł – ograniczenie żucia i rozdrabniania pokarmów.

Następuje zmniejszenie wydzielania śliny, zmiany zanikowe błon śluzowych jelit i żołądka. Powoduje to zmniejszenie przyswajania składników pokarmowych.

Zwolnienie perystaltyki jelit doprowadza do zalegania mas kałowych i zaparć. Osłabienie wydzielania żółci i soku trzustkowego powodują zaburzenia trawienia.

Ponadto pogarsza się sprawność pracy nerek, ukrwienie i utlenienie tkanek, następuje „ucieczka” wapnia.

Uczucie pragnienia jest osłabione. Następuje odwodnienie tkanek, zaburzeniu ulega wiele funkcji regulowanych przez hormony.

Inne czynniki ograniczające przyjmowanie pokarmów to postępujące osłabienie fizyczne, ograniczające zakup wysokiej jakości żywności, zburzenia pamięci, demencja, nadmierne w stosunku do potrzeb przyjmowanie niektórych leków np.: przeczyszczających lub moczopędnych, antybiotyków.

Problemem jest długotrwałe stosowanie diet leczniczych. Brak pieniędzy na zakup żywności może również prowadzić do kupna produktów najtańszych, o wątpliwej jakości odżywczej.

Proces starzenia się ma wpływ na szereg czynników dotyczących przemiany materii, która ulega zwolnieniu. Wpływ na to ma spadek beztłuszczowej masy ciała (15% między 3 i 8 dekadą życia), spadek masy mięśni szkieletowych, wzrost zawartości tkanki tłuszczowej. Największy jednak wpływ na zmniejszenie wydatku energetycznego ma zmniejszenie aktywności fizycznej.

Dieta, zależna od potrzeb

Problemu żywieniowe osób starszych mogą obejmować:

  • Niedobór energii – niedożywienie
  • Nadmiar energii – otyłość
  • Niedobory składników pokarmowych – np. białka, witamin, minerałów

Grupa starszych ludzi jest bardzo niejednorodna, znajdują się tu osoby niedożywione, jak i z otyłością.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus