Kwasy tłuszczowe omega-9 –  właściwości, rola w organizmie, najlepsze źródła NNKT
Alicja Świątek

Kwasy tłuszczowe omega-9 – właściwości, rola w organizmie, najlepsze źródła NNKT

Kwasy omega-9 i ich główny przedstawiciel, czyli kwas oleinowy to substancje, które warunkowo zaliczono do rodziny kwasów omega, ponieważ organizm jest w stanie sam syntezować ten związek (niemniej w małych ilościach). Nie ulega wątpliwości, że omega-9 to zdrowe kwasy tłuszczowe, które m.in. regulują ciśnienie tętnicze krwi, działają protekcyjne na serce i oczy, dodatkowo chronią układ nerwowy, poprawiają odporność i wspierają proces leczenia i regeneracji skóry (zaleca się ich stosowanie w leczeniu chorób, takich jak AZS). Jakie inne właściwości mają kwasy omega-9, co jest ich najlepszy źródłem oraz jak należy je suplementować? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Kwasy tłuszczowe Omega-9 nazywane są często niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT). Niemniej są w tej grupie jedynie warunkowo, ponieważ organizm potrafi samodzielnie je wytworzyć z kwasów omega-3 i omega-6, które należy dostarczać egzogennie, czyli wraz z dietą. Kwasy Ω-9 wpływają korzystnie na serce i układ krążenia, powodują obniżenie „złego” cholesterolu LDL oraz mają potencjał przeciwnowotworowy. Najczęściej w aptekach występują w postaci preparatów łączonych z innymi NNKT, które nazywane są Omega 3-6-9.

Czym są (warunkowe) niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT)?

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), w literaturze anglojęzycznej określane jako EFA (ang. Essential Fatty Acids) są egzogennymi kwasami tłuszczowymi. Oznacza to, że organizm nie jest w stanie sam ich wyprodukować i muszą być dostarczane z zewnątrz wraz z pożywieniem. W tej grupie związków wyróżnia się jednonienasycone kwasy tłuszczowe (zawierające jedno wiązanie podwójne pomiędzy atomami węgla) oraz wielonienasycone (posiadające co najmniej dwa wiązania podwójne węgiel-węgiel w łańcuchu węglowodorowym reszty kwasowej).

W zależności od umiejscowienia ostatniego wiązania podwójnego w cząsteczce NNKT wyróżniono:

  • kwasy omega-3 (wiązanie nienasycone występuje przy 3 od końca atomie węgla),
  • kwasy omega-6 (przy 6),
  • kwasy omega-9 (przy 9).

Kwasy omgea-3 występują jako:

  • kwas  α-linolenowy (ALA),
  • kwas eikozapentaenowy (EPA),
  • kwas dokozaheksaenowy (DHA).

Kwasy omgea-6 występują jako:

  • kwas linolowy (LA),
  • kwas γ-linolenowy (GLA),
  • kwas arachidonowy (AA).

Kwasy omgea-9 występują jako:

  • kwas oleinowy.
Kwasy tłuszczowe omega-9 zaliczane są warunkowo do grupy NNKT, ponieważ organizm jest w stanie sam zsyntetyzować te związki, jeśli posiada wystarczającą ilość kwasów omega-3 i omega-6.

Kwasy omega-9 – jaka jest ich rola w organizmie?

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe pełnią bardzo istotne funkcje w organizmie. Są to związki konieczne do utrzymania dobrego stanu zdrowia. Kwasy tłuszczowe omega-9 mogą być wytwarzane fizjologicznie przez organizm, przy odpowiedniej podaży kwasów omega 3 i omega 6. Warunkowe NNKT omega-9 powodują obniżenie poziomu trójglicerydów oraz całkowitego poziomu cholesterolu, w tym niekorzystnej frakcji tzw. złego cholesterolu LDL. Wpływają w ten sposób ochronnie na serce i układ krążenia oraz zmniejszają ryzyko zachorowania na miażdżycę. Przypuszcza się, że kwasy omega-9 chronią również przed nowotworami. Kwas oleinowy, będący przedstawicielem tej grupy związków jest kluczowym elementem błony neuronalnej i gromadzi się w mózgu podczas rozwoju płodu. Dodatkowo działa ochronnie na skórę, ograniczając utratę wody, a poprzez działanie przeciwutleniające spowalnia procesy starzenia.

Źródła niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT)

W zależności od rodzaju niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych można wyróżnić różne ich źródła. Kwasy omega-3 występują w dużych ilościach w tłustych rybach morskich, takich jak: makrela, śledź, łosoś, sardynki i sardele. Znajdują się również w olejach: rzepakowym i lnianym oraz migdałach i orzechach włoskich.

Źródłem kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 są rośliny, takie jak awokado, pestki dyni, ziarna słonecznika, sezam, oleje roślinne: kokosowy, arachidowy, kukurydziany, sojowy, z nasion ogórecznika lekarskiego, wiesiołka.

Bogatym źródłem kwasów omega-9 jest oliwa z oliwek oraz tran, czyli olej otrzymywany z wątroby ryb dorszowatych. Dodatkowo w mniejszych ilościach występują w siemieniu lnianym, oleju słonecznikowym i rzepakowym, awokado, migdałach i orzechach ziemnych.

Jak suplementować kwasy omega-9? Cena, zalecana dawka dzienna dla dzieci, dorosłych i kobiet w ciąży

Najczęściej suplementy z kwasami omega-9 występują w postaci preparatów złożonych zawierających również kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, które nazywane są w skrócie preparatami omega-3-6-9. Tego typu suplementy diety dostępne są w aptekach w cenach od około 10 do 90 zł. W zależności od zawartości substancji czynnych w jednej kapsułce różne jest ich dawkowanie. Jednak zawsze na opakowaniu lub ulotce producent umieszcza informację o tym, jak należy przyjmować dany preparat, aby był skuteczny i bezpieczny.

Kwasy omega 3-6-9 zaleca się stosować ok. 15–30 minut przed posiłkiem. Ponadto suplementując „omegę", warto ograniczyć spożycie innych źródeł tłuszczów (masło, tłuste mięsa, oleje) podawanych wraz z codzienną dietą. W przypadku kobiet w ciąży należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym przed rozpoczęciem przyjmowania kwasów omega-9, ponieważ o ile NNKT kwasy omega-3, a zwłaszcza DHA (kwas dokozaheksaenowy) to rekomendowane suplementy w okresie ciąży, o tyle nie ma takich wskazówek dla kwasów omega-9. Na półkach aptecznych można znaleźć suplementy z kwasami omega 3-6-9 przeznaczone również dla dzieci, których stosowanie wskazane jest powyżej 3. roku życia.

Kosmetolodzy rekomendują również stosowanie kwasów omega nie tylko dojelitowo, ale także powierzchniowo – np. na skórę twarzy. Osoby, które chciałby poprawić stan swojej cery, mogą zawartość olejowej kapsułki, w której zamknięte są kwasy tłuszczowe, wsmarować w skórę podczas wieczornej rutyny pielęgnacyjnej. Takie zabieg jest wskazany szczególnie wówczas, kiedy np. wracamy z wakacji, nasza skóra jest przesuszona i wymaga odżywienia.

  1. E. Kępczyńska i in., Kwasy tłuszczowe, „farmacja.cm.uj.edu.pl” [online], https://farmacja.cm.uj.edu.pl/cm/uploads/2019/12/Kwasy-t%C5%82uszczowe.pdf, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  2. Matos Medeiros-de-Moraes I., Omega-9 Oleic Acid, the Main Compound of Olive Oil, Mitigates Inflammation during Experimental Sepsis, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/328935466_Omega-9_Oleic_Acid_the_Main_Compound_of_Olive_Oil_Mitigates_Inflammation_during_Experimental_Sepsis, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  3. Hoseinzadeh Z., THE EFFECT OF (OLEIC ACID) OMEGA 9 ON SPATIAL LEARNING IN ADULTS MALE RATS, „researchgate.net” [online],  https://www.researchgate.net/publication/329701847_THE_EFFECT_OF_OLEIC_ACID_OMEGA_9_ON_SPATIAL_LEARNING_IN_ADULTS_MALE_RATS, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  4. Salama Z, Increasing omega 6, omega 9 fatty acids and oil contents in black sesame seed by biofertilizer and micronutrients application, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/281962124_Increasing_omega_6_omega_9_fatty_acids_and_oil_contents_in_black_sesame_seed_by_biofertilizer_and_micronutrients_application,  [dostęp:] 24.06.2021 r.
  5. Elbossaty W. F., Clinical Influence of Triple Omega Fatty Acids (Omega-3, 6, 9), „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/329122034_Clinical_Influence_of_Triple_Omega_Fatty_Acids_Omega-3_6_9, [dostęp:] 24.06.2021 r.
  6. G. Gultekin, Impact of Omega-3 and Omega-9 fatty acids enriched total parenteral nutrition on blood chemistry and inflammatory markers in septic patients, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/261923080_Impact_of_Omega-3_and_Omega-9_fatty_acids_enriched_total_parenteral_nutrition_on_blood_chemistry_and_inflammatory_markers_in_septic_patients,  [dostęp:] 24.06.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Świecowanie uszu – czy jest bezpieczne? Czym jest? Gdzie kupić świece do uszu?

    Świecowanie uszu to najlepiej znane alternatywne podejście do usuwania zalegającej woskowiny usznej. Zabieg polega na umieszczeniu w uchu pustej, pokrytej woskiem świecy, która ma oczyścić kanał słuchowy. Nazywa się go również konchowaniem uszu lub zabiegiem woskowania (nie mylić z depilacją woskiem). Zwolennicy tej metody twierdzą, że jest ona szybka i bezpieczna oraz że zapalenie świecy powoduje zasysanie rozpuszczonej ciepłem woskowiny, które wyciągana jest w ten sposób z ucha. Jak jest naprawdę i na czym polega ten zabieg? 

  • Kwas hialuronowy – charakterystyka, właściwości i zastosowanie

    Kwas hialuronowy to jedna z bardziej znanych makrocząsteczek na świecie. Występuje on nie tylko w ustroju człowieka, ale również w innych organizmach zwierzęcych, a takie rozpowszechnienie przekłada się na jego szerokie zastosowanie w medycynie i farmacji. Z czego wynika ta popularność? Jakie właściwości ma hialuronian? Oto garść informacji na jego temat. 

  • Zabiegi kosmetyczne na jesień i zimę – które wybrać?

    Okres jesienno-zimowy to znakomity czas na to, aby wykonać niektóre zabiegi na twarz i ciało, ponieważ części zabiegów kosmetycznych nie powinno się wykonywać wiosną i latem – nie jest wskazana ekspozycja na silne promienie słoneczne po ich wykonaniu, co jak wiadomo wiosną i latem byłoby to nieuniknione. Poza tym część zabiegów kosmetycznych lepiej jest wykonywać jesienią i zimą – w znakomity sposób przygotują one naszą twarz i ciało do nowego letniego sezonu, w którym dzięki nim od razu będziemy mogły zabłysnąć.

  • Co to znaczy, że produkt jest hipoalergiczny?

    Kosmetyki, które nie podrażniają, nie posiadają w swoim składzie związków mogących wywoływać reakcje alergiczne to kosmetyki hipoalergiczne. Powinny być one pozbawione barwników, substancji zapachowych, konserwantów, alkoholu, alergenów pochodzenia naturalnego, np. olejów mineralnych i innych związków. Niestety do chwili obecnej nie został uregulowany prawny status tych produktów, dlatego zawsze należy się upewnić, że informacja na etykiecie jest spójna ze składem kosmetyku, którą producent deklaruje z drugiej strony opakowania.

  • Ceramidy – czym są? Jakie mają właściwości? Dla kogo kosmetyki z ceramidami?

    Ceramidy to naturalnie występujące w naskórku substancje budulcowe, które dzięki swej budowie i właściwościom mają szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. W artykule odpowiemy na pytania o to, czym są ceramidy, jakie jest ich znaczenie w skórze oraz jak je stosować w codziennej pielęgnacji. 

  • Kannabidiol (CBD) – jakie ma właściwości? Jak stosować olejek konopny?

    Ze względu na status nowości wokół CBD i olejku z CBD narasta wiele pytań. Na co pomaga? Do czego służy? Jak stosować, jak zażywać? Jakie stężenie jest odpowiednie? Jak wybrać dobry produkt? Czy jest legalny? Jak długo prowadzić suplementację? Czy można CBD łączyć z lekami? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w poniższym tekście. 

  • Kwasy AHA a skóra – jakie właściwości mają kwasy owocowe?

    Kwasy owocowe to związki pochodzenia naturalnego powszechnie używane w kosmetyce, w kosmetologii, ale także w zaciszu domowym. Jak jednak stosować je prawidłowo? Jak dobrać właściwy kwas do swojej cery i jej problemów? Źle dobrany może bowiem kosztować nas więcej szkody niż pożytku! Kwasy AHA – poznajmy je bliżej. 

  • Nadpotliwość stóp – co warto stosować na nadmiernie pocące się stopy?

    Nadmiernie pocące się nastręczają wielu trudności. Jak można pozbyć się tego problemu? Co robić, gdy cierpimy na nadpotliwość stóp? Jakie preparaty stosować i jak ich używać? Czy nieleczona hiperhydroza stóp może być groźna? Podpowiadamy. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij