Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?
Justyna Piekara

Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?

Eksperci twierdzą, że korzyści wynikające ze szczepienia przeciwko COVID-19 znacznie przewyższają związane z nimi ewentualne efekty uboczne, które są rzadkie i samoistnie ustępują w ciągu kilku dni. Dowiedz się, czego można się spodziewać po przyjęciu szczepionki? Jak złagodzić nieprzyjemne efekty poszczepienne?  

Jakich efektów ubocznych można spodziewać się po zaszczepieniu na COVID-19?

Szczepionki przeciwko COVID-19, które zostały zatwierdzone przez Europejska Agencję Leków (EMA), Amerykańska Agencje ds. Żywności i Leków (FDA) oraz Światową Organizację Zdrowia (WHO) są bezpieczne. W dużych badaniach klinicznych wykazano, że poważne skutki uboczne pojawiające się po zaszczepieniu są rzadkie. Kiedy pojawiają pewne niegroźne działania niepożądane wiadomo, że układ immunologiczny działa, a organizm buduje ochronę przed wirusem.

Po otrzymaniu szczepionki przeciw COVID-19 pacjenci są monitorowani, na wypadek, gdyby została wywołana natychmiastowa reakcja organizmu. Większość działań niepożądanych występuje w ciągu pierwszych trzech dni po szczepieniu i zwykle trwa tylko jeden do dwóch dni.

Statystyki dowodzą, że osoby w wieku 50 lat i starsze doświadczają mniej skutków ubocznych szczepionki niż młodsi biorcy. Prawdopodobnie związane z osłabieniem odpowiedzi immunologicznej, która pojawia się wraz z wiekiem. Osoby młode mają silniejszy układ odpornościowy, dlatego reakcja odpornościowa jest u nich bardziej intensywna. Badania pokazują również, że większość ludzi doświadcza poważniejszych skutków ubocznych po drugiej dawce.

Typowe skutki uboczne, które mogą wystąpić po podaniu zatwierdzonych szczepionek przeciwko COVID-19 obejmują:

  • ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania, 
  • powiększone węzły chłonne,
  • ból głowy,
  • bóle mięśni lub stawów,
  • zmęczenie,
  • nudności i wymioty,
  • gorączkę,
  • dreszcze.

Ciężkie reakcje alergiczne

Reakcje anafilaktyczne, czyli przypadki, gdy odpowiedź układu odpornościowego organizmu jest nadmierna, są rzadkie, ale istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich objawów po podaniu szczepionki (każdej, nie tylko tej przeciwko COVID-19), szczególnie u osób, które w przeszłości doświadczyły już ciężkich reakcji na szczepienia. Według aktualnych danych występują one średnio raz na 1-1,3 mln podanych dawek szczepionki. 

W wyniku reakcji alergicznej, która pojawi się wkrótce po iniekcji niektórzy pacjenci mogą mieć trudności z oddychaniem z powodu wystąpienia obrzęku twarzy lub gardła, czasami towarzyszy temu wysypka. Dlatego po przyjęciu zastrzyku należy pozostać pod obserwacją przez co najmniej 15 minut, jeśli to konieczne, podaje się wówczas adrenalinę.

Jak radzić sobie ze skutkami ubocznymi po zaszczepieniu na COVID-19?

Skutki uboczne, choć zazwyczaj krótkotrwałe, mogą wpływać na zdolność wykonywania codziennych czynności, więc w miarę możliwości, zaplanuj czas na odpoczynek po otrzymaniu każdej z dawek szczepionki. Obrzęk węzłów chłonnych, który może przybrać postać guzka pod pachą lub nad obojczykiem, może utrzymywać się przez kilka tygodni, zanim samoistnie zniknie.

Okłady z lodu powinny pomóc zmniejszyć zaczerwienienie, bolesność oraz obrzęk w miejscu wstrzyknięcia. Jeśli odczuwasz ból lub dyskomfort, zażyj dostępny bez recepty lek przeciwbólowy, np. paracetamol lub niesteroidowy lek przeciwzapalny.

Jeśli wystąpi łagodna, opóźniona reakcja alergiczna w miejscu wstrzyknięcia, która objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem lub wysypką, zastosuj doustny lek przeciwhistaminowy lub steroid o miejscowym działaniu. Gdy wystąpi gorączka, staraj się nawadniać organizm. To powinno złagodzić dyskomfort związany z podwyższona temperatura ciała.

Czy szczepionki przeciwko COVID-19 mają długoterminowe skutki uboczne?

Ponieważ testy kliniczne szczepionek wciąż trwają, nie jest jeszcze jasne czy zatwierdzone szczepionki przeciwko COVID-19 będą miały długoterminowe skutki uboczne. W przypadku innych szczepionek, jest to bardzo rzadkie zjawisko.

W USA dane dotyczące bezpieczeństwa szczepionek COVID-19 zostaną zgłoszone do krajowego programu o nazwie Vaccine Adverse Event Reporting System i będą publicznie dostępne. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) stworzyło aplikację na smartfony – „v-safe”, która umożliwia użytkownikom zgłaszanie skutków ubocznych szczepionki COVID-19. Australia dysponuje także solidnym systemem do bieżącego monitorowania danych o szczepieniach. Informacje dotyczące szczepień przeciwko COVID-19 zebrane w tych systemach nadzoru będą co tydzień aktualizowane na stronie internetowej Therapeutic Goods Administration (TGA).

  1. J. Ries, Here are the CDC guidelines for allergic reactions to COVID-19 vaccines, “healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health-news/here-are-the-cdc-guidelines-for-allergic-reactions-to-covid-19-vaccines, [dostęp:] 01.03.2021. 
  2. R. H. Shmerling, COVID-19 vaccines: safety, side effects – and coincidence, “health.harvard.edu” [online], https://www.health.harvard.edu/blog/covid-19-vaccines-safety-side-effects-and-coincidence-2021020821906, [dostęp:] 01.03.2021. 
  3. COVID-19 vaccines: get the facts, “mayoclinic.org” [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/coronavirus/in-depth/coronavirus-vaccine/art-20484859, [dostęp:] 01.03.2021. 
  4. M. Crouch, R. Nania, What are the side effects of COVID-19 vaccines?, “aarp.org” [online], https://www.aarp.org/health/conditions-treatments/info-2020/coronavirus-vaccine-side-effects.html, [dostęp:] 01.03.2021. 
  5. COVID-19, Vaccine side effects, “yalehealth.yale.edu” [online], https://yalehealth.yale.edu/yale-covid-19-vaccine-program/covid-19-vaccine-side-effects, [dostęp:] 01.03.2021. 
  6. What happens when you get the COVID-19 vaccine?, “health.clevelandclinic.org” [online], https://health.clevelandclinic.org/what-happens-when-you-get-the-covid-19-vaccine, [dostęp:] 01.03.2021. 
  7. S. Carlson, C. Blyth, L. Deng, How do we know the COVID vaccine won’t have long-term side-effects?, “theconversation” [online], https://theconversation.com/how-do-we-know-the-covid-vaccine-wont-have-long-term-side-effects-155714, [dostęp:] 01.03.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij