Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?
Justyna Piekara

Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?

Eksperci twierdzą, że korzyści wynikające ze szczepienia przeciwko COVID-19 znacznie przewyższają związane z nimi ewentualne efekty uboczne, które są rzadkie i samoistnie ustępują w ciągu kilku dni. Dowiedz się, czego można się spodziewać po przyjęciu szczepionki? Jak złagodzić nieprzyjemne efekty poszczepienne?  

Jakich efektów ubocznych można spodziewać się po zaszczepieniu na COVID-19?

Szczepionki przeciwko COVID-19, które zostały zatwierdzone przez Europejska Agencję Leków (EMA), Amerykańska Agencje ds. Żywności i Leków (FDA) oraz Światową Organizację Zdrowia (WHO) są bezpieczne. W dużych badaniach klinicznych wykazano, że poważne skutki uboczne pojawiające się po zaszczepieniu są rzadkie. Kiedy pojawiają pewne niegroźne działania niepożądane wiadomo, że układ immunologiczny działa, a organizm buduje ochronę przed wirusem.

Po otrzymaniu szczepionki przeciw COVID-19 pacjenci są monitorowani, na wypadek, gdyby została wywołana natychmiastowa reakcja organizmu. Większość działań niepożądanych występuje w ciągu pierwszych trzech dni po szczepieniu i zwykle trwa tylko jeden do dwóch dni.

Statystyki dowodzą, że osoby w wieku 50 lat i starsze doświadczają mniej skutków ubocznych szczepionki niż młodsi biorcy. Prawdopodobnie związane z osłabieniem odpowiedzi immunologicznej, która pojawia się wraz z wiekiem. Osoby młode mają silniejszy układ odpornościowy, dlatego reakcja odpornościowa jest u nich bardziej intensywna. Badania pokazują również, że większość ludzi doświadcza poważniejszych skutków ubocznych po drugiej dawce.

Typowe skutki uboczne, które mogą wystąpić po podaniu zatwierdzonych szczepionek przeciwko COVID-19 obejmują:

  • ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania, 
  • powiększone węzły chłonne,
  • ból głowy,
  • bóle mięśni lub stawów,
  • zmęczenie,
  • nudności i wymioty,
  • gorączkę,
  • dreszcze.

Ciężkie reakcje alergiczne

Reakcje anafilaktyczne, czyli przypadki, gdy odpowiedź układu odpornościowego organizmu jest nadmierna, są rzadkie, ale istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich objawów po podaniu szczepionki (każdej, nie tylko tej przeciwko COVID-19), szczególnie u osób, które w przeszłości doświadczyły już ciężkich reakcji na szczepienia. Według aktualnych danych występują one średnio raz na 1-1,3 mln podanych dawek szczepionki. 

W wyniku reakcji alergicznej, która pojawi się wkrótce po iniekcji niektórzy pacjenci mogą mieć trudności z oddychaniem z powodu wystąpienia obrzęku twarzy lub gardła, czasami towarzyszy temu wysypka. Dlatego po przyjęciu zastrzyku należy pozostać pod obserwacją przez co najmniej 15 minut, jeśli to konieczne, podaje się wówczas adrenalinę.

Jak radzić sobie ze skutkami ubocznymi po zaszczepieniu na COVID-19?

Skutki uboczne, choć zazwyczaj krótkotrwałe, mogą wpływać na zdolność wykonywania codziennych czynności, więc w miarę możliwości, zaplanuj czas na odpoczynek po otrzymaniu każdej z dawek szczepionki. Obrzęk węzłów chłonnych, który może przybrać postać guzka pod pachą lub nad obojczykiem, może utrzymywać się przez kilka tygodni, zanim samoistnie zniknie.

Okłady z lodu powinny pomóc zmniejszyć zaczerwienienie, bolesność oraz obrzęk w miejscu wstrzyknięcia. Jeśli odczuwasz ból lub dyskomfort, zażyj dostępny bez recepty lek przeciwbólowy, np. paracetamol lub niesteroidowy lek przeciwzapalny.

Jeśli wystąpi łagodna, opóźniona reakcja alergiczna w miejscu wstrzyknięcia, która objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem lub wysypką, zastosuj doustny lek przeciwhistaminowy lub steroid o miejscowym działaniu. Gdy wystąpi gorączka, staraj się nawadniać organizm. To powinno złagodzić dyskomfort związany z podwyższona temperatura ciała.

Czy szczepionki przeciwko COVID-19 mają długoterminowe skutki uboczne?

Ponieważ testy kliniczne szczepionek wciąż trwają, nie jest jeszcze jasne czy zatwierdzone szczepionki przeciwko COVID-19 będą miały długoterminowe skutki uboczne. W przypadku innych szczepionek, jest to bardzo rzadkie zjawisko.

W USA dane dotyczące bezpieczeństwa szczepionek COVID-19 zostaną zgłoszone do krajowego programu o nazwie Vaccine Adverse Event Reporting System i będą publicznie dostępne. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) stworzyło aplikację na smartfony – „v-safe”, która umożliwia użytkownikom zgłaszanie skutków ubocznych szczepionki COVID-19. Australia dysponuje także solidnym systemem do bieżącego monitorowania danych o szczepieniach. Informacje dotyczące szczepień przeciwko COVID-19 zebrane w tych systemach nadzoru będą co tydzień aktualizowane na stronie internetowej Therapeutic Goods Administration (TGA).

  1. J. Ries, Here are the CDC guidelines for allergic reactions to COVID-19 vaccines, “healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health-news/here-are-the-cdc-guidelines-for-allergic-reactions-to-covid-19-vaccines, [dostęp:] 01.03.2021. 
  2. R. H. Shmerling, COVID-19 vaccines: safety, side effects – and coincidence, “health.harvard.edu” [online], https://www.health.harvard.edu/blog/covid-19-vaccines-safety-side-effects-and-coincidence-2021020821906, [dostęp:] 01.03.2021. 
  3. COVID-19 vaccines: get the facts, “mayoclinic.org” [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/coronavirus/in-depth/coronavirus-vaccine/art-20484859, [dostęp:] 01.03.2021. 
  4. M. Crouch, R. Nania, What are the side effects of COVID-19 vaccines?, “aarp.org” [online], https://www.aarp.org/health/conditions-treatments/info-2020/coronavirus-vaccine-side-effects.html, [dostęp:] 01.03.2021. 
  5. COVID-19, Vaccine side effects, “yalehealth.yale.edu” [online], https://yalehealth.yale.edu/yale-covid-19-vaccine-program/covid-19-vaccine-side-effects, [dostęp:] 01.03.2021. 
  6. What happens when you get the COVID-19 vaccine?, “health.clevelandclinic.org” [online], https://health.clevelandclinic.org/what-happens-when-you-get-the-covid-19-vaccine, [dostęp:] 01.03.2021. 
  7. S. Carlson, C. Blyth, L. Deng, How do we know the COVID vaccine won’t have long-term side-effects?, “theconversation” [online], https://theconversation.com/how-do-we-know-the-covid-vaccine-wont-have-long-term-side-effects-155714, [dostęp:] 01.03.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

  • Choroby nerek – przyczyny, (nie)typowe objawy, leczenie

    Choroby nerek to jedne z bardziej niejednoznacznych chorób. Dając niespecyficzne objawy, utrudniają przypisanie im właśnie do dysfunkcji nerek. Bo dlaczego ból w okolicy lędźwiowej w połączeniu z osłabieniem należy łączyć z dysfunkcją nerek? Jakie są przyczyny i objawy chorych nerek, które badania należy wykonać, aby sprawdzić, czy nerki dobrze funkcjonują i dlaczego można normalnie funkcjonować, mając tylko jedną nerkę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij