Kalendarz Szczepień na 2027 rok. Co zmieni się dla dzieci i dorosłych?
Opublikowano Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok, który określa zasady i harmonogram szczepień obowiązkowych oraz zalecanych w Polsce. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) nie zostało objęte obowiązkiem od przyszłego roku i nadal pozostaje szczepieniem zalecanym. Zmiany dotyczą przede wszystkim bardziej przejrzystego przedstawienia zaleceń dla poszczególnych grup dzieci i dorosłych oraz doprecyzowania zasad profilaktyki RSV.
- Które szczepienia będą obowiązkowe w 2027 roku?
- Szczepienie przeciw HPV nie będzie obowiązkowe od 2027 roku
- RSV – ważne zalecenia na 2027 rok dotyczące niemowląt i kobiet w ciąży
- Szczepienie kobiet w ciąży w 2027 roku – czy coś się zmieni?
- Szczepienia zalecane dla dorosłych – na co zwrócono uwagę?
- Kalendarz szczepień na 2027 rok – najczęściej zadawane pytania
Z tego artykułu dowiesz się:
- czy szczepienie przeciw HPV będzie obowiązkowe od 2027 roku i jakie zasady jego realizacji przewidziano dla dzieci i młodzieży;
- które szczepienia są obowiązkowe dla dzieci i młodzieży w Programie Szczepień Ochronnych na 2027 rok;
- co zmieniło się w zaleceniach dotyczących szczepienia na RSV;
- które szczepienia rekomenduje się kobietom w ciąży i innym osobom dorosłym;
- co zrobić, jeśli w naszym kalendarzu szczepień brakuje danej pozycji.
Dzięki temu artykułowi poznasz najważniejsze zapisy Programu Szczepień Ochronnych na 2027 rok oraz dowiesz się, w którym tygodniu ciąży najlepiej przyjąć szczepienie na RSV.
Które szczepienia będą obowiązkowe w 2027 roku?
Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok utrzymuje dotychczasowy zakres obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. Obejmuje on ochronę przed chorobami, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, trwałego uszczerbku na zdrowiu, a nawet śmierci.
W kalendarzu uwzględniono szczepienia przeciwko:
- gruźlicy,
- wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B),
- rotawirusom,
- błonicy, tężcowi i krztuścowi (Tdap),
- poliomyelitis (polio),
- inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b (Hib),
- inwazyjnym zakażeniom pneumokokowym,
- odrze, śwince i różyczce (MMR).
Podobnie jak w poprzednich latach szczepienie przeciw ospie wietrznej również figuruje w części dotyczącej szczepień obowiązkowych, ale nie dotyczy wszystkich dzieci. Obowiązek szczepienia obejmuje określone grupy najmłodszych, m.in. dzieci:
- z wybranymi zaburzeniami odporności;
- przed planowanym leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią, a także dzieci z ich otoczenia;
- przebywające w określonych placówkach opiekuńczych, w tym żłobkach i klubach dziecięcych.
Pierwsze szczepienia rozpoczynają się już w okresie noworodkowym. Szczepienie przeciw gruźlicy należy wykonać w pierwszej doby życia lub najpóźniej przed wypisaniem dziecka ze szpitala. Tak samo sytuacja wygląda w przypadku pierwszego szczepienia przeciw WZW B. Kolejne dawki są podawane zgodnie z harmonogramem uwzględniającym wiek dziecka i rodzaj zastosowanej szczepionki.
W drugim miesiącu życia rozpoczyna się m.in. szczepienie przeciw rotawirusom, a także kontynuuje kolejne etapy uodparniania przeciw WZW B. Ponadto dziecko otrzymuje szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, Hib i pneumokokom. W następnych miesiącach realizowane są kolejne dawki, a w drugim roku życia dziecko otrzymuje m.in. szczepienie przeciw odrze, śwince i różyczce.
Warto zwrócić uwagę na możliwość zastosowania tzw. szczepionek wysokoskojarzonych 5w1 i 6w1. Pozwalają one uodpornić dziecko jednocześnie przeciw kilku chorobom, a tym samym ograniczyć liczbę wykonywanych wkłuć. Program na 2027 rok uwzględnia odrębne warianty harmonogramu dla obu rodzajów preparatów.
Szczepienie przeciw HPV nie będzie obowiązkowe od 2027 roku
Jedną z najgłośniej zapowiadanych zmian w polskim kalendarzu szczepień miało być wprowadzenie obowiązku szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV). Wcześniejsze zapowiedzi wskazywały, że nowe przepisy mogą wejść w życie już w 2027 roku. Opublikowany przez Głównego Inspektora Sanitarnego Program Szczepień Ochronnych nie zawiera jednak zmiany dotyczącej szczepionki na HPV, która wciąż znajduje się na liście szczepień zalecanych, a nie obowiązkowych. Oznacza to, że rodzice i opiekunowie nie mają prawnego obowiązku zaszczepienia dziecka przeciw temu wirusowi na zasadach przewidzianych dla szczepień obowiązkowych.
Program na 2027 rok utrzymuje zalecenia dotyczące szczepienia dzieci i młodzieży przeciwko HPV. W skróconym kalendarzu szczepień zalecanych uwzględniono:
- dwie dawki szczepionki przeciwko wirusowi HPV – jeśli są podawane w wieku 9–14 lat;
- trzy dawki szczepionki przeciwko wirusowi HPV – jeśli są podawane u osób w wieku 15–18 lat.
Schemat powinien być realizowany zgodnie z zaleceniami dla konkretnego preparatu i jego charakterystyką produktu leczniczego.
Warto pamiętać, że brak obowiązku szczepienia nie oznacza braku możliwości skorzystania z profilaktyki. Szczepienia przeciw HPV są dostępne w ramach programu powszechnych szczepień dla dzieci i młodzieży. Szczegółowe zasady uczestnictwa i finansowania należy sprawdzać w aktualnych informacjach Ministerstwa Zdrowia.
RSV – ważne zalecenia na 2027 rok dotyczące niemowląt i kobiet w ciąży
Jednym z istotnych obszarów programu szczepień na 2027 rok jest profilaktyka zakażeń wywoływanych przez syncytialny wirus oddechowy, czyli RSV. Wirus ten jest częstą przyczyną zakażeń układu oddechowego, szczególnie u najmłodszych dzieci. U niemowląt może prowadzić m.in. do zapalenia oskrzelików i zapalenia płuc, a w cięższych przypadkach może wymagać hospitalizacji.
PSO na 2027 rok uwzględnia możliwość uodpornienia biernego noworodków i niemowląt przeciw RSV. Zalecane jest podawanie przeciwciał monoklonalnych dzieciom w pierwszym sezonie zwiększonej zachorowalności na RSV, a także dzieciom do ukończenia drugiego roku życia, u których występują szczególne czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia.
Szczepienie kobiet w ciąży w 2027 roku – czy coś się zmieni?
Drugim istotnym elementem profilaktyki jest szczepienie kobiet w ciąży. Zgodnie z PSO można je przeprowadzić między 24. a 36. tygodniem ciąży, przy czym za optymalny uznano okres od 32. do 36. tygodnia. Przeciwciała wytworzone przez matkę przenikają przez łożysko do organizmu dziecka, dzięki czemu zapewniają mu bierną ochronę przed ciężkim przebiegiem zakażenia RSV w pierwszych sześciu miesiącach życia, kiedy ryzyko poważnych powikłań jest szczególnie wysokie. W Programie Szczepień Ochronnych wskazano, że skuteczność tej strategii jest największa, gdy poród przypada na okres od września do kwietnia, czyli czas zwiększonej aktywności wirusa.
Szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi najlepiej wykonać między 27. a 36. tygodniem ciąży. W przypadku zwiększonego ryzyka porodu przedwczesnego można rozważyć wcześniejsze szczepienie, po ukończeniu 20. tygodnia ciąży. Warto podkreślić, że w PSO nie określono zasad podawania kolejnych dawek szczepionki przeciw RSV w następnych ciążach. Wynika to z braku wystarczających danych pozwalających na sformułowanie takich zaleceń.
|
|
|
Szczepienia zalecane dla dorosłych – na co zwrócono uwagę?
PSO na 2027 rok zawiera również zalecenia dotyczące szczepień innych grup osób dorosłych, nie tylko kobiet w ciąży. Szczepienia mają przede wszystkim ograniczać ryzyko zachorowania, hospitalizacji i powikłań, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi i obniżoną odpornością.
Wśród szczepień zalecanych dorosłym wymieniono m.in. szczepienia przeciw:
- grypie,
- COVID-19, RSV,
- pneumokokom,
- meningokokom,
- wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B,
- ospie wietrznej,
- półpaścowi,
- kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM),
- błonicy,
- tężcowi,
- krztuścowi,
- HPV.
Szczególną uwagę zwrócono na profilaktykę RSV. W dokumencie szczepienie przeciw temu wirusowi rekomendowane jest osobom po ukończeniu 50. roku życia, a także młodszym dorosłym z chorobami zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia (takimi jak POChP czy niewydolność serca). Wskazano jednodawkowy schemat szczepienia. Nie określono natomiast zasad podawania dawek przypominających.
Kalendarz szczepień na 2027 rok – najczęściej zadawane pytania
Czy szczepienie przeciw HPV będzie obowiązkowe od 2027 roku?
Nie. W Programie Szczepień Ochronnych na 2027 rok szczepienie przeciw HPV pozostaje zalecane. Wcześniejsze zapowiedzi dotyczące wprowadzenia obowiązku szczepienia od 2027 roku nie znalazły potwierdzenia w opublikowanym dokumencie.
Czy szczepienia zalecane są bezpłatne?
Nie zawsze. Umieszczenie szczepienia w Programie Szczepień Ochronnych jako zalecanego nie oznacza automatycznie, że jest ono finansowane ze środków publicznych. Zasady refundacji i dostępności należy sprawdzać osobno, ponieważ mogą zależeć od wieku pacjenta, wskazań medycznych i obowiązujących programów.
Czy dziecko, które nie otrzymało szczepienia w terminie, musi zaczynać cały cykl od początku?
Nie. Program przewiduje szczepienia wyrównawcze, realizowane według indywidualnego kalendarza szczepień (IKSz). Jeżeli wcześniejsze dawki zostały udokumentowane, lekarz może zaplanować kontynuację szczepienia z uwzględnieniem dotychczas podanych preparatów. Nie istnieje także ogólna zasada nakazująca rozpoczynanie całego cyklu od początku wyłącznie z powodu dłuższej przerwy. Jeżeli jednak nie ma dokumentacji potwierdzającej wykonanie wcześniejszych szczepień, należy przeprowadzić szczepienie podstawowe. Plan ustala lekarz, biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia i charakterystykę zastosowanych preparatów.
Czy zmiany w PSO na 2027 rok oznaczają, że wszystkie szczepienia są finansowane przez państwo?
Nie. Program określa zarówno szczepienia obowiązkowe, jak i zalecane, ale sam wpis w dokumencie nie przesądza o finansowaniu każdego preparatu. Szczepienia obowiązkowe w populacji ogólnej są realizowane z preparatów zakupionych ze środków publicznych. W przypadku szczepień zalecanych zasady finansowania trzeba weryfikować odrębnie dla każdego preparatu.



