Jajka a cholesterol. Czego unikać w Święta Wielkanocne, aby sobie nie zaszkodzić?
Maria Brzegowy

Jajka a cholesterol. Czego unikać w Święta Wielkanocne, aby sobie nie zaszkodzić?

W kontekście zwiększonego ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, jajka to temat stale wypływający w sieci i mediach pisanych. Jednego roku są absolutnie złe i zakazane, kolejnego – za sprawą zwolenników alternatywnych diet – niezwykle potrzebne i odżywcze. Temat jaj to temat aktualny również i w okresie Świąt Wielkanocnych, kiedy to (prawdopodobnie) spożywamy ich najwięcej.

Jajka, a cholesterol – czy cholesterol w jajkach ma wpływ na jego stężenie we krwi?

Niestety tak i nie mówimy tu tylko o osobach cierpiących na przykładowo cukrzycę typu 2., u których ta zależność jest już potwierdzona, ale i o tych w 100% zdrowych. Dowód? W 2015 roku przeprowadzono badanie z udziałem ponad 23 tysięcy osób – zdrowych, bez epizodów chorób serca, z prawidłowym lipidogramem. Konsumenci o niskim spożyciu jaj zostali scharakteryzowani jako Ci, którzy sięgali po dwa jajka na tydzień. Ci o wysokim spożyciu – siedem tygodniowo. Efekt? Im więcej jaj zjadali uczestnicy badania, tym wyższy okazywał się stopień zwapnienia tętnic wieńcowych, co przekładało się na ryzyko chorób serca w przyszłości. Dodatkowy, silny negatywny efekt obserwowano u osób z nieprawidłową masą ciała oraz spożywających zbyt mało warzyw.

Nie ma wątpliwości na to, że jajka przekładają się na zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, również u osób całkowicie zdrowych. W istotny sposób podwyższają one stężenie cholesterolu całkowitego we krwi oraz obniżają stosunek HDL do LDL (czyli potocznie mówiąc: stosunek tzw. „dobrego cholesterolu” do „złego”).

Czego unikać przy wysokim cholesterolu?

Powyższy wniosek nie pozostawił niestety złudzeń – jaja niekorzystnie wpływają na nasz lipidogram. Wśród „winowajców” znajduje się jednak więcej produktów (i zachowań):

- mięso – zwłaszcza to czerwone i wysoko przetworzone, czyli wędliny, kiełbasy i konserwy. Za szkodliwe uznała je też Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Nie bez znaczenia jest również fakt, że wysokie jego spożycie sprzyja nadwadze/ otyłości, co również dodatnio koreluje z podwyższonym stężeniem cholesterolu;

- tłuste produkty mleczne – czyli tłuste, pełne mleko i jego przetwory, w tym ser żółty oraz masło. Ich wpływ na nasz organizm nie jest jednoznaczny, ale ze względu na badania potwierdzające ich związek z wyższym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, zaleca się wybór raczej odtłuszczonych produktów;

- wysoko-przetworzona żywność, desery, słodycze, fast-food – to źródło nasyconych kwasów tłuszczowych niekorzystnie wpływających na nasz organizm, a także „puste kalorie” zwiększające udział energii ogółem w naszej diecie (czyli znów ryzyko nadwagi / otyłości);

- siedzący tryb życia – to oczywiste, brak aktywności fizycznej sprzyja dodatkowym kilogramom – o tym wspominaliśmy już wcześniej.

Badania naukowe sugerują, że korzystne efekty w odniesieniu do profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, można uzyskać opierając się o założenia diety roślinnej. Dane epidemiologiczne sugerują, że weganie oraz wegetarianie rzadziej zapadają na te choroby.

Jajka w Święta Wielkanocne – czy naprawdę jest ich tak dużo?

Większość specjalistów dietetyki powie, że umiejętne, umiarkowane spożycie niekoniecznie najzdrowszych dla nas produktów, nie spowoduje niebezpiecznych zmian w naszym organizmie. Do takich sytuacji można zaliczyć m.in. święta Bożego Narodzenia czy Wielkanocy, kiedy to z niecierpliwością czekamy, aż będzie można usiąść do suto zastawionego stołu. W czasie wiosennych świąt, w polskiej tradycji przewiduje się sporą ilość dań opartą o rzeczone jaja – jajka do święcenia i często „ukradkiem” zjadane jako pierwsze w drodze powrotnej, jajka nadziewane, jajka w barszczu białym, sałatce jarzynowej i w majonezie do niej dodawanym. Do tego jajka w przeróżnych ciastach oraz w innych deserach. Stanowczo jest to więc ilość, która przekracza omawiany umiar. Co robić?

Jak przetrwać Święta Wielkanocne?

Trudno się dziwić, że tradycji nie chcemy zmieniać, zwłaszcza jeśli kultywuje się ją w naszej rodzinie bardzo mocno i na same święta przygotowuje mnóstwo dań z najlepszych składników. Trudno się też oprzeć Babci czy Mamie, która dokrawa kolejną porcję sernika czy serwuje ulubioną sałatkę z dzieciństwa. Jakkolwiek dietetyk zalecałby „chwilowy luz”, tak należy pamiętać, że niestety nie ma nic za darmo. Idąc do salonu samochodowego, oczekujemy, że za duże pieniądze, otrzymamy pełnowartościowy produkt. Tak samo jest i z naszym organizmem – jeśli chcemy od niego dostać wszystko to co najlepsze – musimy się postarać. Dodatkową uwagę stanowi fakt, że często na samych świętach nie poprzestajemy – kontynuujemy dojadanie również i w dni poświąteczne. To tylko potęguje problem. 

Dlatego spróbuj w tym roku:
- przygotowując tradycyjną sałatkę jarzynową z majonezem, zmniejszyć ilość krojonych w niej jaj o połowę. W przypadku majonezu – spróbuj jego część zastąpić naturalnym jogurtem;

- staraj się przygotowywać sałatki do których nie trzeba dodawać jajek, np. lekką grecką czy mix sałat z wiosennymi warzywami i delikatnym vinegretem na bazie świeżej oliwy, soku z cytryny i odrobiny miodu;

- poszukaj przepisów na ciasta pieczone z małą ilością jaj albo na samych białkach – np. na pieguska;

- jeśli na „zimnej płycie” planujesz nadziewane jajka, wykorzystaj same białka, bez żółtek. Nie dodawaj ich do farszu;

- barszcz biały / żurek serwowany o poranku / na obiad, niech czaruje raczej cudownie pachnącym, wiejskim chlebem – nie jajkami czy kiełbasą. Na talerz nałóż nie więcej jak połówkę małego jajka oraz kilka plasterków „wiejskiej” – wystarczy;

- to już prawie wiosna – ruszaj się jak najwięcej! Im mniej spędzisz przy stole – tym lepiej dla Twojego lipidogramu (i całego organizmu!).

Literatura:
Choi Y. i wsp., 2015, Egg consumption and coronary artery calcification in asymptomatic men and women, Atherosclerosis, 241, 2, 305–312, 
Parol D., Mamcarz A., 2015, Diety roślinne w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego, Folia Cardiologica, 10, 2,  92-99 
https://www.damianparol.com/jaja-i-miazdzyca/, dostęp 14.02.2018 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Substancje w suplementach diety na odchudzanie

    Nie ma lepszego sposobu na zrzucenie zbędnych kilogramów niż odpowiednio dobrana dieta połączona z aktywnością fizyczną. Mimo to na rynku dostępna jest szeroka oferta suplementów na odchudzanie. Czy te preparaty mogą wspomóc walkę z nadwagą? Na jakiej zasadzie działają substancje, które są w składzie suplementów na odchudzanie? Przyglądamy się kilku z nich.

  • Dieta na trądzik – jakie produkty jeść, a które wykluczyć?

    W walce z trądzikiem, obok właściwej pielęgnacji, będzie pomocna także dieta. Codzienny jadłospis osoby zmagającej się z trądzikiem na twarzy, plecach lub dekolcie powinien być bogaty w produkty, które zawierają m.in. cynk, błonnik, witaminy z grupy B czy beta-karoten. Co zatem należy jeść, a czego unikać, aby pozbyć się wyprysków? 

  • Dieta przy wymiotach u dzieci i dorosłych – co można jeść i pić?

    Wymioty często pojawiają się przy zatruciu pokarmowym czy tzw. jelitówce. Na czas wymiotów warto wprowadzić odpowiednią dietę, aby odciążyć zmęczony żołądek i przyśpieszyć powrót do zdrowia. Okazuje się, że niektóre produkty pomogą złagodzić nudności i wymioty, a właściwa podaż płynów zapobiegnie odwodnieniu organizmu. Co podawać do jedzenia dziecku lub dorosłemu w trakcie wymiotów?  W jaki sposób przyrządzać posiłki dla osób po wymiotach?  Podpowiadamy.

  • Dieta FODMAP – na czym polega i kiedy ją stosować?

    Problemy z wypróżnianiem, wzdęcia i bóle brzucha to częste dolegliwości, który pojawiają się zwłaszcza przy IBS oraz zespole SIBO. Symptomy tych schorzeń można złagodzić, stosując odpowiednią dietę FODMAP. Na czym dokładnie ona polega? Które produkty należy włączyć do menu, a z których zrezygnować? 

  • Dieta w biegunce u dzieci i dorosłych – co jeść przy rozwolnieniu?

    Podczas biegunki należy stosować dietę zapierającą (tzw. dietę BRAT). Jej podstawą są łatwostrawne produkty, które pomagają zagęszczać treść pokarmową. Kolejnym i równie ważnym elementem w żywieniu w czasie biegunki jest odpowiednia podaż wody. Jak powinna wyglądać dieta podczas rozwolnienia? Które produkty można jeść, a których unikać? 

  • Termogeneza – czym jest? Jaki ma wpływ na utratę masy ciała?

    Na wartość naszego całodobowego zapotrzebowania składa się podstawowa oraz ponadpodstawowa przemiana materii, w tym m.in. termogeneza, czyli najprościej definiując – wydzielanie ciepła przez nasz organizm. Jej wartość może zależeć od składu spożywanej przez nas diety! Czym jest termogeneza? Czy ma związek z naszą masą ciała, zwłaszcza gdy potrzebujemy ją zredukować? 

  • Dieta przy SIBO – co jeść, a czego unikać w zespole rozrostu bakteryjnego?

    Dotyczy coraz większej liczby osób. Powoduje dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności, często sprawia ból. Na szczęście istnieją metody żywieniowe, które pozwalają na złagodzenie, a nawet całkowite ustąpienie dolegliwości. SIBO – jaka dieta będzie najlepsza? Jakie produkty należy wyeliminować, a które nie będą szkodzić? 

  • Termogeniki – co to za produkty i jaki mają wpływ na spalanie tłuszczu?

    Nikogo już dziś nie dziwią coraz to nowsze diety czy specyfiki mające na celu bezproblemową redukcję nadmiernych kilogramów. Sformułowanie „termogeniki” jest jednak znane już od wielu lat, a co więcej – dalej chętnie stosowane m.in. w branży sportowej. Czym są termogeniki? Czy pomogą w odchudzaniu bez żmudnej diety i ćwiczeń? Co jest termogenikiem?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij