Witamina B6 (pirydoksyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar
Alicja Świątek

Witamina B6 (pirydoksyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Witamina B6 jest związkiem, który wzmaga przyswajalność magnezu w organizmie. Bierze udział w wielu procesach metabolicznych, reguluje pracę układu nerwowego, a jej optymalny poziom wpływa na pozytywny nastrój. Pirydoksyna przyczynia się także do powstawania przeciwciał chroniących organizm przed infekcjami. Witamina B6 jest składnikiem zarówno produktów zwierzęcych, jak i roślinnych. Którą suplement z wit. B6 wybrać, jaka jest jej optymalna dawka dobowa i jakie są skutki zaburzeń jej ilości w organizmie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Witamina B6 jest najczęściej kojarzona z preparatami magnezu. Bardzo często produkty z magnezem zawierają dodatek tego składnika, ponieważ pirydoksyna znacznie zwiększa wchłanianie tego pierwiastka. Jednakże witamina B6 pełni również wiele innych funkcji. Wpływa na metabolizm aminokwasów, białek i kwasów tłuszczowych. Jest kluczowa dla przemiany hemu do hemoglobiny, a zatem wpływa na prawidłowe rozprzestrzenianie tlenu do każdej komórki ciała. Pirydoksyna bierze udział w procesach immunologicznych, w tym warunkuje powstawanie przeciwciał, zwiększając tym samym odpowiedź układu odpornościowego.

Pirydoksyna – rola witaminy B6 w organizmie

Witamina B6 odgrywa ważną rolę w licznych reakcjach enzymatycznych. Uczestniczy w metabolizmie aminokwasów, lipidów i węglowodanów. Pirydoksyna wpływa korzystnie na układ nerwowy, a zwłaszcza na syntezę przekaźników nerwowych, takich jak serotonina i dopamina. Oddziałuje w ten sposób na stan psychiczny i dobre samopoczucie. Witamina B6 jest istotnym składnikiem w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego, ponieważ bierze udział w tworzeniu przeciwciał, limfocytów i innych komórek odpornościowych. Związek ten warunkuje właściwą syntezę hemoglobiny, która odpowiedzialna jest za przenoszenie tlenu do tkanek i komórek w całym organizmie. Pirydoksyna wykazuje także aktywność antyoksydacyjną. Dodatkowo odpowiedni poziom tego składnika ułatwia przyswajanie magnezu, żelaza i witaminy B12.

Dawkowanie witaminy B6

Pirydoksyna, podobnie jak inne witaminy z tej grupy, nie jest magazynowana w organizmie, dlatego należy ją systematycznie dostarczać wraz z pożywieniem lub w przypadku niewystarczającej podaży rozważyć jej suplementację. Zwiększone zapotrzebowanie na pirydoksynę występuje zwłaszcza u osób nadużywających alkoholu oraz palaczy. Dodatkowo stosowanie niektórych leków, takich jak: hydralazyna, L-DOPA, penicylamina, doustne środki hormonalne mogą sprzyjać występowaniu niedoboru witaminy B6.

Opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia normy dla witaminy B6, wskazują na zalecane dzienne zapotrzebowanie dla kobiet na poziomie 1,3 – 1,5 mg/dobę, zaś u mężczyzn 1,3 – 1,7 mg/dobę. Pirydoksynę przyjmuje się najczęściej w kilku dawkach, niezależnie od posiłku.

Powiązane produkty

Objawy i skutki niedoboru witaminy B6

Niedobór witaminy B6 występuje niezwykle rzadko. Zazwyczaj towarzyszy chorobom nerek, ponadto pojawia się u osób poddawanych dializom oraz pacjentom po przeszczepie nerki. Niewystarczający poziom obserwowany jest również w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, celiakii, chorobie Leśniowskiego-Crohna oraz innych chorób autoimmunologicznych. Obniżony poziom witaminy B6 manifestuje się egzemą, łojotokowym zapaleniem skóry, wysypką, swędzeniem skóry oraz innymi zaburzeniami dermatologicznymi. Może również wystąpić anemia, depresja  i inne zaburzenia neurologiczne. Dodatkowo następuje zmniejszenie procesu tworzenia przeciwciał, a to z kolei prowadzi do spadku odporności i zwiększonej podatności na infekcje.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B6

Eksperci z Wielkiej Brytanii ocenili, że spożywanie dużych dawek witaminy B6 – do 10 mg/dobę –  nie powoduje żadnych działań niepożądanych. Dopiero stosowanie znacznie większych ilości pirydoksyny  – powyżej 200 mg/dobę przez dłuższy czas – może prowadzić do wystąpienia objawów neurologicznych w postaci zaniku czucia i drętwienia ciała (zwłaszcza w obrębie ramion i nóg). Zaburzenia te ustępują zazwyczaj po zaprzestaniu stosowania witaminy B6.

Jakie są naturalne źródła witaminy B6?

Bogatym źródłem witaminy B6 są ryby, mięso i podroby mięsne, Przyswajalność pirydoksyny z pokarmów zwierzęcych jest bardzo duża i wynosi 75 – 100%. Witaminę B6 można również znaleźć w pokarmach roślinnych, takich jak: ziemniaki, warzywa liściaste, banany, awokado, produkty pełnoziarniste i jaja. Dostępność pirydoksyny z pokarmów roślinnych jest znacznie mniejsza, a dodatkowe przetwarzanie tych produktów podczas gotowania i smażenia powoduje jej nadmierną utratę.

Suplementy – którą witaminę B6 wybrać? Czy kompleks witaminy B6 z magnezem jest lepszy niż witamina B6 w formie jednoskładnikowej?

W przypadku niedostatecznej podaży witaminy B6 wraz z pożywieniem warto rozważyć jej suplementację. Na rynku dostępne są preparaty wieloskładnikowe oraz zawierające wyłącznie witaminę B6 (jednoskładnikowe). Maksymalna dopuszczalna zawartość witaminy B6 w suplementach diety wynosi 18 mg/dobę. Zarówno witamina B6 pochodząca z gotowych aptecznych preparatów, jak i ta znajdująca się w żywości, mają podobną przyswajalność oraz aktywność biologiczną. Witamina B6 bardzo często łączona jest z preparatami magnezowymi, ponieważ znacząco (ok. 20 – 40%) zwiększa ona wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego, a także ułatwia dystrybucję magnezu w organizmie i wpływa na utrzymanie właściwych zapasów tego składnika. Dlatego w przypadku niedoborów magnezu korzystniejsze wydaje się stosowanie preparatów z dodatkiem witaminy B6 niż tych pojedynczych.

Natomiast przy zdiagnozowanym nieodpowiednim poziomie witaminy B6 zaleca się stosowanie preparatów zawierających tylko ten składnik lub w połączeniu innych witamin z grupy B, które podawane łącznie wzajemnie zwiększają swoje wchłanianie.
  1. N. Barnasz i in., Witaminy w pigułce. Witamina B6, „jagiellonskiecentruminnowacji.pl” [online], https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/wp-content/uploads/2019/01/witamina_b6.pdf, [dostęp:] 31.01.2021 r.
  2. K. Stoś i in., Uchwała nr 18/2019 Zespołu ds. Suplementów Diety z dnia 13 grudnia 2019 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej maksymalnej dawki witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety, „gis.gov.pl” [online], https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2019/05/uchwa%C5%82a-18_2019-Witamina-B6.pdf, [dostęp:] 31.01.2021 r.
  3. Praca zbiorowa, Witaminy prawda i mity, „biotechnologia.wpt.uni.opole.pl” [online],  http://biotechnologia.wpt.uni.opole.pl/wp-content/uploads/WITAMINY-PRAWDA-I-MITY.pdf, [dostęp:] 31.01.2021 r.
  4. D. Różańska i in., Interakcje witamin z grupy B z wybranymi lekami Ośrodkowego Układu Nerwowego, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2016/Nr%203/BR%203_2016%20art%2095%20s%20706-710.pdf, [dostęp:] 31.01.2021
  5. Praca zbiorowa, Charakterystyka Produktu Leczniczego Magne B6, „sanofi.pl” [online],  https://www.sanofi.pl/-/media/Project/One-Sanofi-Web/Websites/Europe/Sanofi-PL/Home/Nasze-produkty/Leki-bez-recepty/Magne-B6/Magne-B6_ChPL_022016.pdf?la=pl, [dostęp:] 31.01.2021
  6. Praca zbiorowa, Ćwiczenia laboratoryjne – teoria, „chemia.ug.edu.pl” [online], https://chemia.ug.edu.pl/sites/default/files/_nodes/strona-chemia/37048/files/nat3t.pdf, [dostęp:]31.01.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować melatoninę na sen? Czy pomaga zasnąć?

    Melatonina to kluczowy hormon procesu zasypiania. Jej niedobory mogą niekorzystnie wpływać na zachowanie prawidłowego cyklu okołodobowego, a tym samym przyczyniać się do występowania zaburzeń wielu mechanizmów zachodzących w organizmie. Ilość wydzielanej melatoniny zmniejsza się wraz z wiekiem, przez co najbardziej narażone na jej niedobory są osoby starsze. Jakie inne funkcje spełnia hormon snu, jak należy go suplementować i czym objawiają się niedobory melatoniny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym jest i jak działa żeń-szeń? Zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się go stosować jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń może wpływać na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystnie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek czy kapsułek, jak i płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytrynian magnezu, zwykły magnez, a może magnez z witaminą B6 – który wybrać?

    W aptekach i sklepach z suplementami dostępnych jest kilka form magnezu. Jedne preparaty występują w postaci magnezu z witaminą B6, inne określane są mianem cytrynianu magnezu (także w wersji z pirydoksyną), a jeszcze inne oferowane są w formie samego magnezu. Magnez można kupić zarówno w formie tabletek, kapsułek, saszetek z proszkiem do rozpuszczania w wodzie, jak i w postaci płynu czy żelek. Czym różnią się poszczególne suplementy, które połączenie jest najskuteczniejsze i najlepiej przyswajalne oraz dlaczego magnezu nie wolno łączyć z preparatami zawierającymi żelazo i wapń? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Co to jest cholekalcyferol – czyli jak powstaje witamina D w kapsułkach?

    Cholekalcyferol jest formą witaminy D3, która jest niezbędna do utrzymania zdrowego układu kostnego i zdrowia skóry. Może być syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieni UVB lub przyjmowana w formie suplementów diety. Ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, umożliwiając m.in. prawidłowy rozwój kości i zębów.

  • Glicyna (Glicyne) w kosmetykach – właściwości, komedogenność. Dla kogo?

    Glicyna jest aminokwasem endogennym występującym naturalnie w organizmie człowieka. Fizjologicznie syntetyzowana jest z choliny, seryny, hydroksyproliny. Znajduje zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, ponieważ posiada szereg korzystnych właściwości na skórę. Wspomaga procesy naprawcze, spowalnia procesy starzenia, jest składnikiem budulcowym kolagenu oraz keratyny, dlatego świetnie sprawdzi się w produktach do regeneracji włosów i skóry. Glicyna wspiera wchłanianie wapnia, uczestniczy w produkcji erytrocytów i hemoglobiny oraz ogranicza rozpad białek uczestniczących w budowie tkanki mięśniowej. Ponadto glicyna wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu nerwowego i pracę mózgu.

  • Żele energetyczne – jak używać? Czy są tylko dla sportowców?

    Podczas długotrwałej, zwiększonej aktywności fizycznej, jak udział w maratonie, intensywny trening czy wyścig kolarski, organizm potrzebuje dużej ilości energii, którą czerpie z glukozy i glikogenu. W celu utrzymania wydolności na tym samym poziomie oraz niedopuszczenia do uczucia zmęczenia dobrym rozwiązaniem jest stosowanie żeli energetycznych, które w prosty sposób dostarczają łatwo przyswajalne węglowodany i pozwalają utrzymać cukier na odpowiednim poziomie.

  • Wyprawka dla noworodka z apteki – co kupić? O czym pamiętać?

    Zbliżający się poród niesie sporo emocji dla obojga rodziców. Przygotowując się na przyjście nowego członka rodziny, warto wcześniej zaopatrzyć się w niezbędne produkty, które będą potrzebne od pierwszych dni życia dziecka. Wcześniej przygotowana lista, a następnie zakupienie wyprawki dla noworodka przed jego narodzinami ograniczy zbędny stres po narodzinach dziecka oraz doda rodzicom pewności, że są w pełni przygotowani na przyjście dziecka.

  • Suplementy diety i witaminy wspomagające płodność  mężczyzn i kobiet

    Sposób odżywiania w znaczącym stopniu warunkuje płodność kobiet i mężczyzn w okresie reprodukcyjnym. Niekiedy jednak nawet właściwa dieta nie jest w stanie dostarczyć wszystkich niezbędnych składników. Wówczas pomocna okazuje się suplementacja. W przypadku kobiet zwykle rekomendowanymi podstawowymi składnikami, które warto włączyć do przyjmowania przed zajściem w ciąże są: kwas foliowy i witaminy z grupy B, witamina D3, kwas EPA, antyoksydanty, a w przypadku stwierdzonych niedoborów również żelazo. Mężczyznom zaleca się przyjmowanie antyoksydantów, witaminy D3, kwasu EPA omega-3, a także w przypadku zdiagnozowania obniżonego poziomu: magnezu, cynku i selenu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij