Witamina B6 (pirydoksyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar
Alicja Świątek

Witamina B6 (pirydoksyna) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Witamina B6 jest związkiem, który wzmaga przyswajalność magnezu w organizmie. Bierze udział w wielu procesach metabolicznych, reguluje pracę układu nerwowego, a jej optymalny poziom wpływa na pozytywny nastrój. Pirydoksyna przyczynia się także do powstawania przeciwciał chroniących organizm przed infekcjami. Witamina B6 jest składnikiem zarówno produktów zwierzęcych, jak i roślinnych. Którą suplement z wit. B6 wybrać, jaka jest jej optymalna dawka dobowa i jakie są skutki zaburzeń jej ilości w organizmie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Witamina B6 jest najczęściej kojarzona z preparatami magnezu. Bardzo często produkty z magnezem zawierają dodatek tego składnika, ponieważ pirydoksyna znacznie zwiększa wchłanianie tego pierwiastka. Jednakże witamina B6 pełni również wiele innych funkcji. Wpływa na metabolizm aminokwasów, białek i kwasów tłuszczowych. Jest kluczowa dla przemiany hemu do hemoglobiny, a zatem wpływa na prawidłowe rozprzestrzenianie tlenu do każdej komórki ciała. Pirydoksyna bierze udział w procesach immunologicznych, w tym warunkuje powstawanie przeciwciał, zwiększając tym samym odpowiedź układu odpornościowego.

Pirydoksyna – rola witaminy B6 w organizmie

Witamina B6 odgrywa ważną rolę w licznych reakcjach enzymatycznych. Uczestniczy w metabolizmie aminokwasów, lipidów i węglowodanów. Pirydoksyna wpływa korzystnie na układ nerwowy, a zwłaszcza na syntezę przekaźników nerwowych, takich jak serotonina i dopamina. Oddziałuje w ten sposób na stan psychiczny i dobre samopoczucie. Witamina B6 jest istotnym składnikiem w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego, ponieważ bierze udział w tworzeniu przeciwciał, limfocytów i innych komórek odpornościowych. Związek ten warunkuje właściwą syntezę hemoglobiny, która odpowiedzialna jest za przenoszenie tlenu do tkanek i komórek w całym organizmie. Pirydoksyna wykazuje także aktywność antyoksydacyjną. Dodatkowo odpowiedni poziom tego składnika ułatwia przyswajanie magnezu, żelaza i witaminy B12.

Dawkowanie witaminy B6

Pirydoksyna, podobnie jak inne witaminy z tej grupy, nie jest magazynowana w organizmie, dlatego należy ją systematycznie dostarczać wraz z pożywieniem lub w przypadku niewystarczającej podaży rozważyć jej suplementację. Zwiększone zapotrzebowanie na pirydoksynę występuje zwłaszcza u osób nadużywających alkoholu oraz palaczy. Dodatkowo stosowanie niektórych leków, takich jak: hydralazyna, L-DOPA, penicylamina, doustne środki hormonalne mogą sprzyjać występowaniu niedoboru witaminy B6.

Opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia normy dla witaminy B6, wskazują na zalecane dzienne zapotrzebowanie dla kobiet na poziomie 1,3 – 1,5 mg/dobę, zaś u mężczyzn 1,3 – 1,7 mg/dobę. Pirydoksynę przyjmuje się najczęściej w kilku dawkach, niezależnie od posiłku.

Objawy i skutki niedoboru witaminy B6

Niedobór witaminy B6 występuje niezwykle rzadko. Zazwyczaj towarzyszy chorobom nerek, ponadto pojawia się u osób poddawanych dializom oraz pacjentom po przeszczepie nerki. Niewystarczający poziom obserwowany jest również w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, celiakii, chorobie Leśniowskiego-Crohna oraz innych chorób autoimmunologicznych. Obniżony poziom witaminy B6 manifestuje się egzemą, łojotokowym zapaleniem skóry, wysypką, swędzeniem skóry oraz innymi zaburzeniami dermatologicznymi. Może również wystąpić anemia, depresja  i inne zaburzenia neurologiczne. Dodatkowo następuje zmniejszenie procesu tworzenia przeciwciał, a to z kolei prowadzi do spadku odporności i zwiększonej podatności na infekcje.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B6

Eksperci z Wielkiej Brytanii ocenili, że spożywanie dużych dawek witaminy B6 – do 10 mg/dobę –  nie powoduje żadnych działań niepożądanych. Dopiero stosowanie znacznie większych ilości pirydoksyny  – powyżej 200 mg/dobę przez dłuższy czas – może prowadzić do wystąpienia objawów neurologicznych w postaci zaniku czucia i drętwienia ciała (zwłaszcza w obrębie ramion i nóg). Zaburzenia te ustępują zazwyczaj po zaprzestaniu stosowania witaminy B6.

Jakie są naturalne źródła witaminy B6?

Bogatym źródłem witaminy B6 są ryby, mięso i podroby mięsne, Przyswajalność pirydoksyny z pokarmów zwierzęcych jest bardzo duża i wynosi 75 – 100%. Witaminę B6 można również znaleźć w pokarmach roślinnych, takich jak: ziemniaki, warzywa liściaste, banany, awokado, produkty pełnoziarniste i jaja. Dostępność pirydoksyny z pokarmów roślinnych jest znacznie mniejsza, a dodatkowe przetwarzanie tych produktów podczas gotowania i smażenia powoduje jej nadmierną utratę.

Suplementy – którą witaminę B6 wybrać? Czy kompleks witaminy B6 z magnezem jest lepszy niż witamina B6 w formie jednoskładnikowej?

W przypadku niedostatecznej podaży witaminy B6 wraz z pożywieniem warto rozważyć jej suplementację. Na rynku dostępne są preparaty wieloskładnikowe oraz zawierające wyłącznie witaminę B6 (jednoskładnikowe). Maksymalna dopuszczalna zawartość witaminy B6 w suplementach diety wynosi 18 mg/dobę. Zarówno witamina B6 pochodząca z gotowych aptecznych preparatów, jak i ta znajdująca się w żywości, mają podobną przyswajalność oraz aktywność biologiczną. Witamina B6 bardzo często łączona jest z preparatami magnezowymi, ponieważ znacząco (ok. 20 – 40%) zwiększa ona wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego, a także ułatwia dystrybucję magnezu w organizmie i wpływa na utrzymanie właściwych zapasów tego składnika. Dlatego w przypadku niedoborów magnezu korzystniejsze wydaje się stosowanie preparatów z dodatkiem witaminy B6 niż tych pojedynczych.

Natomiast przy zdiagnozowanym nieodpowiednim poziomie witaminy B6 zaleca się stosowanie preparatów zawierających tylko ten składnik lub w połączeniu innych witamin z grupy B, które podawane łącznie wzajemnie zwiększają swoje wchłanianie.
  1. N. Barnasz i in., Witaminy w pigułce. Witamina B6, „jagiellonskiecentruminnowacji.pl” [online], https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/wp-content/uploads/2019/01/witamina_b6.pdf, [dostęp:] 31.01.2021 r.
  2. K. Stoś i in., Uchwała nr 18/2019 Zespołu ds. Suplementów Diety z dnia 13 grudnia 2019 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej maksymalnej dawki witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety, „gis.gov.pl” [online], https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2019/05/uchwa%C5%82a-18_2019-Witamina-B6.pdf, [dostęp:] 31.01.2021 r.
  3. Praca zbiorowa, Witaminy prawda i mity, „biotechnologia.wpt.uni.opole.pl” [online],  http://biotechnologia.wpt.uni.opole.pl/wp-content/uploads/WITAMINY-PRAWDA-I-MITY.pdf, [dostęp:] 31.01.2021 r.
  4. D. Różańska i in., Interakcje witamin z grupy B z wybranymi lekami Ośrodkowego Układu Nerwowego, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2016/Nr%203/BR%203_2016%20art%2095%20s%20706-710.pdf, [dostęp:] 31.01.2021
  5. Praca zbiorowa, Charakterystyka Produktu Leczniczego Magne B6, „sanofi.pl” [online],  https://www.sanofi.pl/-/media/Project/One-Sanofi-Web/Websites/Europe/Sanofi-PL/Home/Nasze-produkty/Leki-bez-recepty/Magne-B6/Magne-B6_ChPL_022016.pdf?la=pl, [dostęp:] 31.01.2021
  6. Praca zbiorowa, Ćwiczenia laboratoryjne – teoria, „chemia.ug.edu.pl” [online], https://chemia.ug.edu.pl/sites/default/files/_nodes/strona-chemia/37048/files/nat3t.pdf, [dostęp:]31.01.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tłuszcze – charakterystyka, rola w organizmie, zapotrzebowanie i źródła

    Jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników diety. Przez lata albo nadto demonizowany i eliminowany z codziennego żywienia, albo włączany w ilościach ponad granice norm (diety wysokotłuszczowe). Tłuszcze – ile powinno być ich w naszej diecie? Które będą lepsze, zdrowe, a które niekoniecznie? Co, gdy jest ich w jadłospisie za mało?  

  • Węglowodany – rola, rodzaje, źródła, zapotrzebowanie. Jak wpływają na organizm?

    Stanowią podstawowe źródło energii. Pozwalają na podejmowanie codziennych czynności życiowych, udział w aktywności fizycznej oraz wpływają na nasze samopoczucie. Węglowodany – jaka jest ich rola w żywieniu człowieka? Czy diety niskowęglowodanowe są zdrowe? Czy unikając węglowodanów, można skutecznie i trwale schudnąć? 

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij