Witamina B5 (kwas pantotenowy) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar - portal DOZ.pl
Witamina B5 (kwas pantotenowy) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar
Alicja Świątek

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – funkcja w organizmie, suplementacja, niedobór, nadmiar

Kwas pantotenowy to rozpuszczalna w wodzie, występująca zarówno w produktach zwierzęcych, jak i roślinnych witamina B5. Do jej syntezy częściowo dochodzi także we florze jelitowej. Jest niestabilna w wysokiej temperaturze i nieodporna na działanie promieniowania UV. Witamina B5 wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, bierze udział w wielu przemianach metabolicznych organizmu, a jej suplementacja zalecana jest osobom, które borykają się problemem uporczywego trądziku lub nadmiernie rogowaciejącego naskórka. Jaka jest optymalna dawka dzienna witaminy B5, które jej źródła są najlepsze i jak objawia się niedobór witaminy B5? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Kwas pantotenowy – rola witaminy B5 w organizmie

Witamina B5, a właściwie kwas pantotenowy, stosowany jest w suplementach diety w postaci kilku form chemicznych: pantetyny, deksapantenolu, D-pantotenianu sodu, D-pantotenianu wapnia. Najczęściej stosowaną w preparatach aptecznych postacią wit. B5 jest pantetyna, ponieważ uważana jest za najbardziej aktywną postać kwasu pantotenowego.  Witamina B5 uczestniczy w syntezie koenzymu A (CoA), który jest kofaktorem, a zatem związkiem potrzebnym enzymom do katalizowania licznych reakcji chemicznych. Dodatkowo pełni ważną funkcję w syntezie kwasu cytrynowego, kwasów tłuszczowych, acetylocholiny i cholesterolu. Kwas pantotenowy uczestniczy również w procesach regeneracyjnych skóry, błon śluzowych i pigmentacji włosów. Ponadto witamina B5 wpływa na zachowanie odpowiedniego stanu układu odporności, ponieważ bierze udział w wytwarzaniu przeciwciał.

Dawkowanie witaminy B5

Zalecane dzienne spożycie (RDA) witaminy B5 zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn wynosi 5 mg. W zależności od aktualnego stanu zdrowia, aktywności fizycznej i wieku, może się ono względnie zmieniać. Najczęściej witamina B5 w suplementach występuje w postaci kwasu pantotenowego lub pantotenianu wapnia. Zazwyczaj dobowe zapotrzebowanie na tę witaminę wynosi od 4 do 7 mg/ dobę. Preparaty z wit. B5 zaleca się podawać kilka razy dziennie w dawkach podzielonych. Według zasady, która mówi, że witaminy rozpuszczalne w tłuszczach najlepiej jest zażywać po posiłku a te rozpuszczalne w wodzie – przed posiłkiem, należy podkreślić, że witaminy z grupy B, w tym witamina B5 najlepiej się przyswoją, jeśli połkniemy je przed jedzeniem (są rozpuszczalne w wodzie).

Polecane dla Ciebie

Jakie są źródła witaminy B5?

Witamina B5, w postaci koenzymu, powszechnie występuje w wielu produktach spożywczych. Jest obecna zarówno w żywności pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego, rybach, a także w grzybach. W pokarmach bogatym jej źródłem są: żółtka jaj (aż 4 mg/100 g), drożdże, wątróbka, otręby pszenne, śledzie, łosoś, nasiona słonecznika, awokado, brokuły. Dodatkowo niektóre grupy żywności, jak płatki śniadaniowe oraz napoje energetyczne są wzbogacane w kwas pantotenowy.

Objawy i skutki niedoboru witaminy B5

Niedobory witaminy B5 występują niezwykle rzadko, ponieważ kwas pantotenowy jest powszechnym składnikiem żywności, którą spożywamy. Niekiedy awitaminoza witaminy B5 może się pojawić u osób nadużywających cukru i słodyczy oraz spożywających pewne produkty żywnościowe, jak: frytki, pizza, białe pieczywo i pszenny makaron. Najczęściej obniżony poziom kwasu pantotenowego objawia się:

  • uczuciem zmęczenia i osłabienia,
  • spadkiem masy ciała,
  • pieczeniem stóp,
  • bólem głowy i brzucha,
  • zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego,
  • stanami skurczowymi kończyn górnych i dolnych,
  • pogorszeniem wzroku.
Dodatkowo mogą pojawić się zaburzenia dermatologiczne, w postaci siwienia włosów, na skutek upośledzonej pigmentacji oraz uszkodzenia skóry w obrębie kącików oczu i ust, a także uporczywe rogowacenie i łuszczenie naskórka.

Objawy i skutki nadmiaru witaminy B5

Dotychczas nie stwierdzono, aby kwas pantotenowy wykazywał działanie toksyczne. W przeprowadzonych badaniach, w których zastosowano witaminę B5 w dawce do 2g/dzień nie odnotowano żadnych efektów ubocznych. Jedynie podczas stosowania bardzo wysokich dawek d-pantotenianu wapnia zaobserwowano objawy niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, w postaci biegunki, reakcje uczuleniowe, zaburzenia akcji serca oraz upośledzenie funkcjonowania mięśni szkieletowych.

Suplementy – którą witaminę B5 wybrać?

Najlepsze wchłanianie witaminy B5 uzyskuje się, stosując preparaty zawierające kompleks witamin z grupy B, a zwłaszcza wit. B6, B7, B9 (kwas foliowy), B10 (kwas paraaminobenzoesowy PABA) i B12. Dodatkowo na poprawę przyswajalności wpływają witamina C oraz siarka. Natomiast osłabienie wchłaniania powodują kawa, herbata, siarczan żelaza, a także niektóre leki, jak sulfonamidy, preparaty nasenne oraz estrogeny. Badania naukowe wskazują, że maksymalnie 12-miesięczna suplementacja doustnymi preparatami kwasu pantotenowego, w postaci pantetyny jest dobrze tolerowana i bezpieczna w większości przypadków. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce normami, dla pantetyny, czyli jednej z postaci kwasu pantotenowego, która zazwyczaj jest stosowana w suplementach diety, jako źródło witaminy B5 dawka maksymalna wynosi 10 mg/dzień. Dla pozostałych form ustalono, że ilość kwasu pantotenowego nie powinna przekraczać 200 mg/dzień.

Brak jest kompletnych informacji dotyczących suplementacji witaminy B5 w ciąży oraz okresie karmienia, dlatego o uzupełnieniu tego składnika powinien zadecydować lekarz ginekolog. Istnieją pewne doniesienia dotyczące wpływu pantetyny na proces krzepnięcia krwi. Dlatego osoby z zaburzeniami krzepnięcia krwi oraz stosujące leki przeciwzakrzepowe (np. aspirynę, heparynę, klopidogrel, warfarynę) powinny skonsultować z lekarzem dobór dawki oraz postaci przyjmowanego preparatu z witaminą B5.
  1. M. Maciąg in., Witaminy i inne substancje aktywne – przegląd i badania, „bc.wydawnictwo-tygiel.pl” [online], http://bc.wydawnictwo-tygiel.pl/public/assets/228/Witaminy%20i%20inne%20substancje%20aktywne%20%E2%80%93%20przegl%C4%85d%20i%20badania.pdf, [dostęp:] 21.01.2021 r.
  2. K. Stoś, Uchwała nr 11/2019 Zespołu ds. Suplementów Diety z dnia 25 października 2019 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej maksymalnej dawki kwasu pantotenowego w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety, „gis.gov.pl” [online], https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-diety, [dostęp:] 21.01.2021 r.
  3. Praca zbiorowa, Witaminy prawda i mity, „biotechnologia.wpt.uni.opole.pl” [online],  http://biotechnologia.wpt.uni.opole.pl/wp-content/uploads/WITAMINY-PRAWDA-I-MITY.pdf, [dostęp:] 21.01.2021 r.
  4. U. Strunz, Witaminy czy i dlaczego pomagają. Kiedy i jak bezpiecznie je stosować, „wydawnictwovital.pl” [online], https://wydawnictwovital.pl/wp-content/uploads/2018/01/Witaminy-czy-i-dlaczego-pomagaja-_sklad_edited.pdf, [dostęp:] 21.01.2021 r.
  5. N. Barnasz, A. Dobosz, Witaminy w pigułce. Witamina B5, „jagiellonskiecentruminnowacji.pl” [online], https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/wp-content/uploads/2019/01/witamina_b1.pdf, [dostęp:] 21.01.2021 r.
  6. Praca zbiorowa, Ćwiczenia laboratoryjne – teoria, „chemia.ug.edu.pl” [online], https://chemia.ug.edu.pl/sites/default/files/_nodes/strona-chemia/37048/files/nat3t.pdf, [dostęp:] 21.01.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak działają glikokortykosteroidy? Czy są bezpieczne?

    Kortykosteroidy są to hormony kory nadnerczy wytwarzane w sposób naturalny w naszym organizmie i warunkujące wiele procesów życiowych. Hormony te wykazują bardzo silne i różnorodne działania (np. przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, immunosupresyjne, regulujące przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów), które można z powodzeniem wykorzystywać w leczeniu rozmaitych chorób. Era kortykosteroidoterapii rozpoczęła się w 1951 roku, kiedy to amerykański biochemik i farmakolog Robert Burns Woodward zsyntetyzował hormon kory nadnerczy – kortyzon.

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy z krzemem i z krzemem oragnicznym – właściwości

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij