pozycje wertykalne podczas porodu, poród w pozycji pionowej, kobieta ćwicząca na piłce przed porodem
Aleksandra Przekwas-Bąk

Pozycje wertykalne podczas porodu – jak wpływają na samopoczucie kobiety i przebieg rozwiązania?

Pozycje wertykalne przyjmowane podczas porodu mogą korzystnie wpływać nie tylko na jego przebieg, ale również na doświadczenia i poczucie sprawczości kobiet. Możliwość swobodnego wyboru oraz zmiany pozycji pozwala rodzącej aktywniej uczestniczyć w procesie porodu siłami natury. Różnorodność pozycji wertykalnych pozwala na wybór tej, która w danym momencie najlepiej odpowiada jej potrzebom.

Chcesz częściej widzieć treści DOZ.pl w Google?
Dodaj nas do ulubionych źródeł
  1. Czym są pozycje wertykalne podczas porodu i jak wpływają na jego przebieg?
  2. Pozycje wertykalne w porodzie – przykłady i zastosowanie
  3. Wpływ pozycji wertykalnych na samopoczucie i ból porodowy
  4. Jak przygotować się do porodu w pozycji wertykalnej?
  5. Pozycje wertykalne podczas porodu – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

  • czym są pozycje wertykalne i czy mogą być jedną z metod łagodzenia bólu porodowego,
  • jakie są przykładowe pozycje wertykalne,
  • jakie są korzyści z pozycji wertykalnych podczas porodu.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz wpływ pozycji wertykalnych na przebieg porodu, samopoczucie oraz ból porodowy.

Czym są pozycje wertykalne podczas porodu i jak wpływają na jego przebieg?

Pozycje wertykalne stanowią istotny element aktywnego uczestnictwa kobiety w porodzie. Wśród możliwości, jakie obejmują pozycje wertykalne do porodu, znajdują się między innymi stanie, chodzenie, klęczenie, kucanie oraz różnego rodzaju pozycje podparte. Ich charakterystyczną cechą jest utrzymanie ciała w pozycjach, które sprzyjają swobodnemu poruszaniu się i pozwalają kobiecie na bieżąco dostosowywać ułożenie ciała do swoich potrzeb i odczuć. W miarę postępu porodu zmieniają się również potrzeby i odczucia kobiety, dlatego możliwość swobodnej zmiany pozycji pozwala jej dostosować ułożenie ciała do aktualnej sytuacji i przebiegu porodu. W przeciwieństwie do pozycji leżącej, która utrzymywana przez dłuższy czas, w znacznym stopniu ogranicza możliwość swobodnego ruchu i zmiany ułożenia ciała. 

Korzyści z pozycji wertykalnych

Pozycje pionowe, określane również jako pozycje wertykalne, mogą sprzyjać sprawniejszemu przebiegowi porodu naturalnego.

W badaniach wykazano, że u kobiet przyjmowanie pozycji wertykalnych przy porodzie wiązało się ze skróceniem pierwszego okresu porodu średnio o 82 minuty oraz drugiego okresu o 6 minut, a także ze zmniejszeniem częstości porodów zabiegowych z zastosowaniem kleszczy lub próżniociągu.

Pozycje te mogą być przyjmowane na różnych etapach porodu. Dzięki temu rodząca może pozostać aktywna i swobodnie reagować na zmieniającą się sytuację podczas porodu. 

Wpływ grawitacji na wstawianie się główki dziecka i postęp rozwarcia

Pozycje wertykalne podczas porodu pozwalają na naturalne wykorzystanie siły grawitacji, która może wspierać zstępowanie główki dziecka oraz jej wstawianie się w kanał rodny. Utrzymywanie ciała w pozycji pionowej sprzyja również swobodniejszemu ruchowi miednicy i zmianom jej ułożenia, co może zwiększać dostępną przestrzeń w obrębie miednicy i ułatwiać dostosowanie się główki dziecka do jej wymiarów. Dzięki temu poród w pozycji wertykalnej może przebiec sprawniej.

Powiązane produkty

Pozycje wertykalne w porodzie – przykłady i zastosowanie

Poród w pozycji wertykalnej nie oznacza konieczności pozostawania w jednej pozycji przez cały czas. Pozycje wertykalne w porodzie mogą być dowolnie łączone i zmieniane w zależności od etapu porodu, jego dynamiki oraz odczuć kobiety.  
 
Do najczęściej wykorzystywanych pozycji porodowych wertykalnych należą: 

  • pozycja stojąca – pozwala na swobodne poruszanie ciałem i wykorzystywanie siły grawitacji,
  • pozycja siedząca – może być przyjmowana między innymi na piłce lub stołku porodowym, zapewniając podparcie i możliwość wykonywania ruchów miednicą, 
  • pozycja kuczna do porodu – umożliwia aktywne wykorzystanie ciężaru ciała oraz zmianę ułożenia miednicy, 
  • pozycja klęcząca – daje możliwość odciążenia części ciała i swobodnego wykonywania ruchów miednicą, 
  • pozycja kolankowo-łokciowa do porodu – pozwala na zmianę ustawienia miednicy i może być szczególnie komfortowa w sytuacjach, gdy kobieta potrzebuje odciążyć odcinek lędźwiowy, 
  • pozycja na czworakach – umożliwia aktywną pracę miednicy i zmianę jej ustawienia w zależności od potrzeb.

Pozycja kuczna do porodu oraz klęk ze wsparciem

Pozycja kuczna w porodzie zwiększa zakres ruchomości miednicy i pozwala wykorzystać ciężar ciała podczas zstępowania dziecka. Z kolei klęk ze wsparciem zapewnia kobiecie stabilność, jednocześnie pozostawiając możliwość wykonywania swobodnych ruchów miednicą. Obie pozycje mogą być modyfikowane w zależności od potrzeb rodzącej, a dodatkowe podparcie może zwiększać poczucie komfortu i bezpieczeństwa. Ich zastosowanie pozwala również na odciążenie części ciała, które podczas porodu mogą być szczególnie obciążone. 

Pozycja kolankowo-łokciowa do porodu, pozycja stojąca oraz chód

Pozycja kolankowo-łokciowa do porodu, pozycja stojąca oraz chodzenie pozwalają kobiecie zachować większą aktywność podczas porodu. W trakcie porodu miednica intensywnie pracuje, dostosowując swoje ułożenie do kolejnych etapów zstępowania główki dziecka, dlatego możliwość wykonywania swobodnych ruchów może mieć istotne znaczenie dla jego przebiegu. Ułożenie kolankowo-łokciowe może przynosić ulgę w okolicy krzyżowo-lędźwiowej i umożliwiać swobodne poruszanie miednicą. Z kolei pozycja stojąca oraz chód pozwalają na wykorzystanie siły grawitacji i ułatwiają proces wstawiania się główki dziecka w kanał rodny.

Wpływ pozycji wertykalnych na samopoczucie i ból porodowy

Wertykalne pozycje do porodu mogą wpływać nie tylko na to, jak poród przebiega, ale również na komfort kobiety i sposób odczuwania przez nią bólu porodowego. Ruch i częste zmiany pozycji wertykalnych podczas porodu pozwalają przyszłej mamie na bieżąco reagować na sygnały płynące z ciała i skuteczniej łagodzić ból. Aktywna praca miednicy naturalnie wspiera ten proces.

PIŁKI DO ĆWICZEŃ

WITAMINY DLA KOBIET CIĘŻARNYCH

BIELIZNA POPORODOWA

Niefarmakologiczne łagodzenie bólu i lepsze dotlenienie macicy

Aktywność fizyczna podczas porodu, w tym przyjmowanie i zmiana pozycji wertykalnych, może sprzyjać lepszemu krążeniu krwi oraz prawidłowemu ukrwieniu pracujących tkanek. Ruch angażuje mięśnie i wspomaga przepływ krwi, a możliwość pozostawania w pozycji pionowej pozwala kobiecie aktywnie pracować całym ciałem. W odniesieniu do porodu ma to znaczenie również dla pracy macicy, która podczas skurczów wymaga odpowiedniego zaopatrzenia w tlen i substancje odżywcze. 

Zmniejszenie ryzyka pęknięcia lub nacięcia krocza w II okresie porodu

Wpływ pozycji wertykalnych na stan krocza jest złożony. Badacze wykazali, że stosowane przez kobiety pozycje wertykalne wiązały się z mniejszą częstością wykonywania epizjotomii (nacinanie krocza podczas porodu) oraz ciężkich urazów krocza. Można przypuszczać, że jednym z mechanizmów sprzyjających ograniczeniu urazów krocza jest bardziej równomierne i stopniowe napieranie zstępującej główki rodzącego się dziecka na tkanki krocza.

Jak przygotować się do porodu w pozycji wertykalnej?

Przygotowanie do stosowania pozycji wertykalnych warto rozpocząć jeszcze przed porodem. Dobrym rozwiązaniem jest ćwiczenie różnych pozycji w domu, szczególnie podczas zajęć szkoły rodzenia lub pod okiem położnej. Pozwala to kobiecie poznać możliwości własnego ciała, sprawdzić, które ułożenia są dla niej komfortowe, oraz nauczyć się bezpiecznego korzystania z piłki, stołka porodowego czy innych form podparcia.

Badania wskazują, że odpowiednio prowadzona edukacja w temacie pozycji wertykalnych może zwiększać wiedzę kobiet oraz poczucie ich własnej skuteczności w korzystaniu z różnych metod podczas porodu.  

Rola szkoły rodzenia, planu porodu i wyboru odpowiedniej placówki

Edukacja przedporodowa jest ważnym elementem przygotowania kobiety do świadomego i aktywnego uczestnictwa w porodzie. Obejmuje między innymi naukę technik oddechowych, sposobów radzenia sobie z bólem, aktywności ruchowej oraz pozycji wertykalnych, które warto również przećwiczyć w domu jeszcze przed porodem. Zgodnie z nowym Standardem organizacyjnym opieki okołoporodowej, obowiązującym od 7 maja 2026 roku, edukacja przedporodowa może rozpocząć się już po potwierdzeniu ciąży i obejmuje przygotowanie do ciąży, porodu i połogu oraz opieki nad dzieckiem. Jest ona realizowana w ramach świadczeń finansowanych przez NFZ, dzięki czemu jest bezpłatna dla każdej kobiety rodzącej objętej ubezpieczeniem zdrowotnym.

Istotną częścią przygotowania do porodu jest również stworzenie planu porodu. Położna środowiskowa może pomóc kobiecie w jego opracowaniu, omówić dostępne możliwości oraz wyjaśnić, jakie rozwiązania dotyczące pozycji i aktywności podczas porodu oferuje wybrana placówka. Dzięki temu plan porodu nie jest jedynie zapisem preferencji kobiety, ale może stanowić narzędzie wspierające świadome podejmowanie decyzji oraz komunikację z personelem medycznym.

Pozycje wertykalne podczas porodu – najczęściej zadawane pytania

Czy po podaniu znieczulenia zewnątrzoponowego można nadal przyjmować pozycje wertykalne?

Zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego nie oznacza konieczności rezygnacji z przyjmowania różnych, komfortowych pozycji podczas porodu. Jeśli rodząca zachowuje czucie i kontrolę w nogach, może korzystać również z pozycji wertykalnych. Ograniczeniem może być natomiast zastosowanie tak dużej dawki znieczulenia, która powoduje zniesienie czucia i znacząco ogranicza możliwość swobodnego poruszania się.

W jakich sytuacjach medycznych położna może nakazać przejście do pozycji leżącej?

W przypadku wystąpienia spadków tętna dziecka lub nieprawidłowego jego ułożenia względem kanału rodnego. Najczęściej rekomenduje się wówczas odejście od pozycji, w której kobieta leży na plecach na rzecz pozycji bocznej, odpowiednio zabezpieczonej i wspomaganej przez położną.

Który etap porodu boli najbardziej?

Dolegliwości bólowe podczas porodu mają charakter indywidualny i zależą od wielu czynników, dlatego trudno jednoznacznie wskazać fazę porodu, która dla każdej kobiety będzie najbardziej obciążająca. Dla części rodzących największym wyzwaniem jest I okres porodu, związany z rozwieraniem szyjki macicy, podczas gdy inne kobiety jako bardziej intensywny mogą odbierać drugi okres porodu, obejmujący fazę parcia.  

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani rekomendacji dotyczącej leczenia. Nie może zastępować konsultacji z lekarzem, farmaceutą lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku problemów zdrowotnych lub wątpliwości dotyczących stosowania produktów leczniczych należy skonsultować się ze specjalistą.

  1. Kibuka M, Price A, Onakpoya I, Tierney S, Clarke M. Evaluating the effects of maternal positions in childbirth: An overview of Cochrane Systematic Reviews. European Journal of Midwifery. 2021;5 (December):57,  [online] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35005482/ [dostęp: 10.11.2026]
  2. Tinker R, Catling C, Pigott K, Vroome M, Rogers K, Elliott R. Upright positions during the second stage of labour and birth outcomes: A prospective observational study. Women Birth. 2026 Apr;39(2):102184, [online] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41762541/  [dostęp: 10.11.2026]
  3. Zang Y, Lu H, Zhang H, Huang J, Zhao Y, Ren L. Benefits and risks of upright positions during the second stage of labour: An overview of systematic reviews. Int J Nurs Stud. 2021 Feb;114:103812,  [online]  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33217662/  [dostęp: 10.11.2026]

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl