Czym są antydepresanty i kiedy je stosować? - portal DOZ.pl
Czym są antydepresanty i kiedy je stosować?
Krzysztof Słomiak

Czym są antydepresanty i kiedy je stosować?

Depresja to wciąż temat tabu, którego ludzie się wstydzą. Uważa się, że można ją ukryć, nikt jej nie zauważy i często minie z czasem oraz bez pomocy innych osób. Niestety, w większości przypadków tak nie jest. Depresja to choroba, która wymaga pomocy specjalistów oraz silnego wsparcia osób z najbliższego otoczenia. W leczeniu jej stosuje się m.in. antydepresanty oddziałujące na nastrój i sposób zachowania.

Nie ma żadnego zestawu cech, który wskazywałyby, że depresja u kogoś wystąpi lub nie. Choroba ta dotyczy zarówno ludzi młodych, jak i starszych, bogatych oraz biednych. To również przyczyna tragedii osobistych, która utrudnia wykonywanie nawet najprostszych codziennych czynności. Z pomocą przychodzą leki antydepresyjne, które wpływają na samopoczucie i zachowanie. Pozwalają one również normalnie funkcjonować na co dzień. Nie są to jednak leki powszechnie dostępne. 

Ze względu na silne działanie oraz dość skomplikowane dawkowanie przyjmowanie antydepresantów powinno zawsze wiązać się z wizytą lekarską. Pacjent, rozpoczynający leczenie lekami przeciwdepresyjnymi, otrzyma od specjalisty niezbędne informacje dotyczące dawki oraz działań niepożądanych antydepresantu.  

Rodzaje antydepresantów – podział leków przeciwdepresyjnych

Aby rozpocząć leczenie depresji, w pierwszej kolejności powinno się zrozumieć podłoże jej występowania. Zwykły smutek nią nie jest, ale przewlekle występujące stany pogorszonego nastroju – mogą już kwalifikować się do niej. Po rozpoznaniu depresji, specjalista zadecyduje o rodzaju leczenia, np. farmakoterapii przy pomocy leków przeciwdepresyjnych. 

Ze względu na mechanizm działania i budowę chemiczną wyróżnia się następujące grupy antydepresantów:

Inhibitory wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników − hamują wychwyt zwrotny m.in. serotoniny, noradrenaliny, dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, a dokładniej w szczelinach synaptycznych. Poprzez to zwiększa się stężenie tych związków, co powoduje poprawę stanu chorego. Należą do nich:

  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne − np. klomipramina, amitryptylina, imipramina, doksepina, opipramol,  
  • czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne – np. maprotylina,
  • inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny – np. wenlafaksyna, duloksetyna,
  • inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny – np. reboksetyna,
  • selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny − np. fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, sertralina, citalopram, escitalopram,
  • inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy – np. bupropion i amineptyna.

Leki o receptorowych mechanizmach działania:

  • antagonisty receptora α2 – np. mianseryna,
  • inhibitory wychwytu serotoniny, blokujące receptor serotoninowy 5HT2 – np. trazodon i nefazodon,
  • antagonisty receptorów adrenergicznych – np. mirtazapina.

Inhibitory monoaminooksydazy:

  • odwracalny inhibitor monoaminooksydazy typu A – np. moklobemid,
  • nieodwracalne inhibitory monoaminooksydazy – np. fenelzyna, tranylcypromina.

Leki o innych mechanizmach działania:

  • zwiększenie wychwytu zwrotnego serotoniny – np. tianeptyna,
  • agonista receptorów melatonergicznych oraz antagonista receptorów serotoninowych – np. agomelatyna,
  • prekursor acetylocholiny – np. deanol,
  • inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i częściowy agonista receptora serotoninowego – np. wilazodon,
  • inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i modulator receptorów serotoninowych – np. wortioksetyna.

Leki antydepresyjne i ich skuteczność

Dobrą praktyką badań naukowych jest konfrontowanie skuteczności działania leków z substancją kontrolną – często jest to lek referencyjny (inna substancja czynna o dobrze udokumentowanym i poznanym działaniu) lub neutralne placebo. Pozwala to również porównać efekt leczniczy i odnieść go do zamierzonego działania terapeutycznego. Wykazano, że wiele leków przeciwdepresyjnych ma skuteczność porównywalną lub nieznacznie większą niż placebo. Oznacza to, że samo pozytywne myślenie przynosi korzyść terapeutyczną w postaci poprawy stanu chorego. Dużą siłę działania, o wiele większą niż placebo, wykazano w stosunku do amitryptyliny, mirtazapiny, wenlafaksyny, paroksetyny, sertraliny, fluoksetyny, citalopramu czy reboksetyny – leki te faktycznie zmieniają procesy fizjologiczne. Pozytywnie wpływają na poziom hormonów odpowiedzialnych za powstawanie depresji, a poprzez to –  oddziałują na nastrój oraz funkcjonowanie mózgu.

Depresja może dotknąć każdego – nie zwlekaj z wizytą do specjalisty

Pomimo tego, że o depresji w przestrzeni publicznej nie mówi się dużo, to od kilkunastu lat sami chorzy oraz ich rodziny starają się złamać tabu i zapoznać społeczeństwo z zagadnieniem depresji. Występuje ona coraz częściej jako problem, którego chory stara się pokonać, niż coś co należy ukrywać. Ważnym warunkiem w wyeliminowaniu depresji z naszego życia jest chęć wyleczenia się. W tym celu potrzebna jest obserwacja samego siebie. Możemy zaprosić do pomocy kogoś bliskiego, aby uzyskać obiektywny ogląd sytuacji. Jeśli to nie przyniesie rezultatów, należy zgłosić się do lekarza – najpierw pierwszego kontaktu, który z dużym prawdopodobieństwem skieruje nas do specjalisty: psychologa lub psychiatry. Skuteczność leczenia depresji, przy właściwej diagnozie, odpowiednim dobraniu leków oraz przestrzeganiu zaleceń lekarskich wynosi od 50 do 70%.

Leki na depresję: tylko za zgodą i pod kontrolą lekarza

Depresja nie jest słabością. To choroba, którą da się kontrolować przy pomocy odpowiednich leków. Antydepresanty są jednym ze środków, które umożliwiają powrót do pełni zdrowia. Niestety, pacjenci często rezygnują z ich przyjmowania, ze względu na uciążliwe działania niepożądane (np. splątanie, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, zmniejszony apetyt) oraz jednoczesny brak efektów leczenia. Nie jest to jednak dobry sposób na walkę z chorobą. O czym warto pamiętać przy stosowaniu leków przeciwdepresyjnych? Przede wszystkim nie wolno przyjmować, ani odstawiać ich na własną rękę. Leki na depresję powinny być stosowane według ścisłych zaleceń lekarskich. Antydepresanty to nie magiczne pigułki, które po jednej dawce niwelują efekty choroby. Pierwsze rezultaty leczenia pojawiają się po czasie (zwykle po 10-28 dniach). 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak działają glikokortykosteroidy? Czy są bezpieczne?

    Kortykosteroidy są to hormony kory nadnerczy wytwarzane w sposób naturalny w naszym organizmie i warunkujące wiele procesów życiowych. Hormony te wykazują bardzo silne i różnorodne działania (np. przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, immunosupresyjne, regulujące przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów), które można z powodzeniem wykorzystywać w leczeniu rozmaitych chorób. Era kortykosteroidoterapii rozpoczęła się w 1951 roku, kiedy to amerykański biochemik i farmakolog Robert Burns Woodward zsyntetyzował hormon kory nadnerczy – kortyzon.

  • Łokieć tenisisty – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja zespołu nadkłykcia bocznego kości ramiennej

    Łokieć tenisisty, czyli zespół nadkłykcia bocznego kości ramiennej, to schorzenie charakteryzujące się występowaniem zmian przeciążeniowych w obrębie ścięgien mięśni prostowników nadgarstka. Łokieć tenisisty objawia się bólem w obrębie stawu łokciowego w momencie, w którym uruchomiony zostaje nadgarstek, np. podczas chwytania przedmiotów czy zaciskania pięści. Ponieważ przyczyną zespołu łokcia tenisisty są mikrourazy powstałe na skutek wykonywania powtarzalnych czynności, dotyka on często sportowców czy pracowników biurowych. Jak leczy się łokieć tenisisty?

  • Szczepionka przeciw COVID-19. Skąd wiemy, że nie będzie miała długoterminowych skutków ubocznych?

    Jednym z powodów, dla których niektóre osoby nie zaszczepiły się przeciw COVID-19, jest to, że obawiają się one niepożądanych skutków, które mogą pojawić się zaraz po iniekcji, ale też potencjalnych długoterminowych konsekwencji szczepienia. Nie ma dowodów naukowych sugerujących, że obecne szczepionki przeciwko COVID-19 spowodują trwające przez długi okres problemy w nadchodzących latach. Co na temat bezpieczeństwa szczepionek w dłuższej perspektywie mówią eksperci?

  • Jakie są objawy i sposoób leczenia raka piersi mężczyn?

    Chociaż rak piersi kojarzony jest głównie z chorobą, która dotyka kobiet, tak nie można zapominać, że gruczoł sutkowy występuje również u mężczyzn, którzy stanowią 1% wszystkich zdiagnozowanych przypadków raków sutka. Średnio ⅕ z nich nie wygrywa walki z chorobą, której objawy są często ignorowane albo niekojarzone z rakiem piersi, a np. urazem mięśnia piersiowego. Jak wygląda diagnostyka męskiego raka sutka, czy istnieją programy profilaktyczne raka piersi wśród mężczyzn oraz jak wygląda obecny system leczenia tej choroby w tej grupie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kurzajki (brodawki) – przyczyny i leczenie kurzajek na stopie

    Kurzajki, potocznie zwane brodawkami, są powszechnie występującym problemem skórnym, za który odpowiedzialny jest wirus brodawczaka ludzkiego. HPV, namnażając się powoduje powstanie bolesnych, swędzących oraz mało estetycznych zmian skórnych, dość często mylonych z odciskami. Ryzyko zakażenia brodawkami jest bardzo duże, zwłaszcza jeśli nasz układ odpornościowy jest osłabiony, zaś pozbycie się ich jest trudne i długotrwałe. Jak zatem radzić sobie z kurzajkami? Które sposoby walki z nimi są najskuteczniejsze? 

  • Dna moczanowa – przyczyny, objawy, leczenie, zalecenia

    Dna moczanowa, dawniej nazywana „chorobą królów” lub „chorobą bogaczy”, spowodowana jest odkładaniem się kryształków moczanu jednosodowego w tkankach okołostawowych, czego wynikiem jest zapalenie stawu. Ponieważ dna moczanowa (podagra) stanowi najczęstszą przyczynę zapalenia stawów u mężczyzn powyżej 40. roku życia, warto poznać jej objawy oraz możliwości leczenia i zapobiegania.

  • Zespół cieśni nadgarstka – przyczyny, objawy, leczenie, operacja, zapobieganie

    Zespół kanału cieśni nadgarstka zaliczany jest do tzw. neuropatii uciskowych, czyli do chorób nerwów obwodowych, w przebiegu których pojawia się ucisk na nerwy. Ból nadgarstka oraz drętwienie i mrowienie dłoni to jego podstawowe objawy. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny cieśni nadgarstka i jak wygląda leczenie oraz rehabilitacja. 

  • Naciągnięty mięsień – przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

    Naciągnięcie mięśnia to uraz, w przebiegu którego dochodzi do utraty mniej niż 5 proc. ciągłości włókien mięśniowych. Tego typu kontuzja nie jest groźna, ale brak działań mających na celu odciążenie nadmiernie rozciągniętych tkanek, może skutkować pogłębieniem się problemu i naderwaniem mięśnia. Jak poradzić sobie z dolegliwościami towarzyszącymi naciągnięciu mięśnia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij