Czym są antydepresanty i kiedy je stosować?
Krzysztof Słomiak

Czym są antydepresanty i kiedy je stosować?

Depresja to wciąż temat tabu, którego ludzie się wstydzą. Uważa się, że można ją ukryć, nikt jej nie zauważy i często minie z czasem oraz bez pomocy innych osób. Niestety, w większości przypadków tak nie jest. Depresja to choroba, która wymaga pomocy specjalistów oraz silnego wsparcia osób z najbliższego otoczenia. W leczeniu jej stosuje się m.in. antydepresanty oddziałujące na nastrój i sposób zachowania.

Nie ma żadnego zestawu cech, który wskazywałyby, że depresja u kogoś wystąpi lub nie. Choroba ta dotyczy zarówno ludzi młodych, jak i starszych, bogatych oraz biednych. To również przyczyna tragedii osobistych, która utrudnia wykonywanie nawet najprostszych codziennych czynności. Z pomocą przychodzą leki antydepresyjne, które wpływają na samopoczucie i zachowanie. Pozwalają one również normalnie funkcjonować na co dzień. Nie są to jednak leki powszechnie dostępne. 

Ze względu na silne działanie oraz dość skomplikowane dawkowanie przyjmowanie antydepresantów powinno zawsze wiązać się z wizytą lekarską. Pacjent, rozpoczynający leczenie lekami przeciwdepresyjnymi, otrzyma od specjalisty niezbędne informacje dotyczące dawki oraz działań niepożądanych antydepresantu.  

Rodzaje antydepresantów – podział leków przeciwdepresyjnych

Aby rozpocząć leczenie depresji, w pierwszej kolejności powinno się zrozumieć podłoże jej występowania. Zwykły smutek nią nie jest, ale przewlekle występujące stany pogorszonego nastroju – mogą już kwalifikować się do niej. Po rozpoznaniu depresji, specjalista zadecyduje o rodzaju leczenia, np. farmakoterapii przy pomocy leków przeciwdepresyjnych. 

Ze względu na mechanizm działania i budowę chemiczną wyróżnia się następujące grupy antydepresantów:

Inhibitory wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników − hamują wychwyt zwrotny m.in. serotoniny, noradrenaliny, dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, a dokładniej w szczelinach synaptycznych. Poprzez to zwiększa się stężenie tych związków, co powoduje poprawę stanu chorego. Należą do nich:

  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne − np. klomipramina, amitryptylina, imipramina, doksepina, opipramol,  
  • czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne – np. maprotylina,
  • inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny – np. wenlafaksyna, duloksetyna,
  • inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny – np. reboksetyna,
  • selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny − np. fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, sertralina, citalopram, escitalopram,
  • inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy – np. bupropion i amineptyna.

Leki o receptorowych mechanizmach działania:

  • antagonisty receptora α2 – np. mianseryna,
  • inhibitory wychwytu serotoniny, blokujące receptor serotoninowy 5HT2 – np. trazodon i nefazodon,
  • antagonisty receptorów adrenergicznych – np. mirtazapina.

Inhibitory monoaminooksydazy:

  • odwracalny inhibitor monoaminooksydazy typu A – np. moklobemid,
  • nieodwracalne inhibitory monoaminooksydazy – np. fenelzyna, tranylcypromina.

Leki o innych mechanizmach działania:

  • zwiększenie wychwytu zwrotnego serotoniny – np. tianeptyna,
  • agonista receptorów melatonergicznych oraz antagonista receptorów serotoninowych – np. agomelatyna,
  • prekursor acetylocholiny – np. deanol,
  • inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i częściowy agonista receptora serotoninowego – np. wilazodon,
  • inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i modulator receptorów serotoninowych – np. wortioksetyna.

Leki antydepresyjne i ich skuteczność

Dobrą praktyką badań naukowych jest konfrontowanie skuteczności działania leków z substancją kontrolną – często jest to lek referencyjny (inna substancja czynna o dobrze udokumentowanym i poznanym działaniu) lub neutralne placebo. Pozwala to również porównać efekt leczniczy i odnieść go do zamierzonego działania terapeutycznego. Wykazano, że wiele leków przeciwdepresyjnych ma skuteczność porównywalną lub nieznacznie większą niż placebo. Oznacza to, że samo pozytywne myślenie przynosi korzyść terapeutyczną w postaci poprawy stanu chorego. Dużą siłę działania, o wiele większą niż placebo, wykazano w stosunku do amitryptyliny, mirtazapiny, wenlafaksyny, paroksetyny, sertraliny, fluoksetyny, citalopramu czy reboksetyny – leki te faktycznie zmieniają procesy fizjologiczne. Pozytywnie wpływają na poziom hormonów odpowiedzialnych za powstawanie depresji, a poprzez to –  oddziałują na nastrój oraz funkcjonowanie mózgu.

Powiązane produkty

Depresja może dotknąć każdego – nie zwlekaj z wizytą do specjalisty

Pomimo tego, że o depresji w przestrzeni publicznej nie mówi się dużo, to od kilkunastu lat sami chorzy oraz ich rodziny starają się złamać tabu i zapoznać społeczeństwo z zagadnieniem depresji. Występuje ona coraz częściej jako problem, którego chory stara się pokonać, niż coś co należy ukrywać. Ważnym warunkiem w wyeliminowaniu depresji z naszego życia jest chęć wyleczenia się. W tym celu potrzebna jest obserwacja samego siebie. Możemy zaprosić do pomocy kogoś bliskiego, aby uzyskać obiektywny ogląd sytuacji. Jeśli to nie przyniesie rezultatów, należy zgłosić się do lekarza – najpierw pierwszego kontaktu, który z dużym prawdopodobieństwem skieruje nas do specjalisty: psychologa lub psychiatry. Skuteczność leczenia depresji, przy właściwej diagnozie, odpowiednim dobraniu leków oraz przestrzeganiu zaleceń lekarskich wynosi od 50 do 70%.

Leki na depresję: tylko za zgodą i pod kontrolą lekarza

Depresja nie jest słabością. To choroba, którą da się kontrolować przy pomocy odpowiednich leków. Antydepresanty są jednym ze środków, które umożliwiają powrót do pełni zdrowia. Niestety, pacjenci często rezygnują z ich przyjmowania, ze względu na uciążliwe działania niepożądane (np. splątanie, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, zmniejszony apetyt) oraz jednoczesny brak efektów leczenia. Nie jest to jednak dobry sposób na walkę z chorobą. O czym warto pamiętać przy stosowaniu leków przeciwdepresyjnych? Przede wszystkim nie wolno przyjmować, ani odstawiać ich na własną rękę. Leki na depresję powinny być stosowane według ścisłych zaleceń lekarskich. Antydepresanty to nie magiczne pigułki, które po jednej dawce niwelują efekty choroby. Pierwsze rezultaty leczenia pojawiają się po czasie (zwykle po 10-28 dniach). 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – co to jest? Skutki uboczne

    Menopauza jest jednym z przełomowych etapów w życiu kobiety. Charakterystyczne dla tego okresu jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz tych bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej? Czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Suplementacja przy insulinooporności

    Insulinooporność jest zaburzeniem metabolizmu, które może zamienić się w poważną chorobę, która obecnie może dotyczyć nawet 2 milionów Polaków. Przyczynia się do tego przede wszystkim siedzący tryb życia, przetworzona, wysokoenergetyczna żywność, a także przewlekły stres wpływający na nasze zachowania żywieniowe – „zajadanie” problemów. Insulinooporność nie musi być leczona, niemniej jeśli na czas nie zareagujemy zmianą dotychczasowego stylu życia, może przerodzić się w pełnoobjawowe schorzenie – cukrzycę. Cennym elementem uzupełniającym dietoterapię może być racjonalna, przemyślana suplementacja. Jakie składniki szczególnie wspierają zdrowie metaboliczne?

  • Suplementacja w Hashimoto – jak wpływają na to nutraceutyki?

    Hashimoto, a raczej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest coraz powszechniej diagnozowanym schorzeniem. Mówimy o nim wtedy, gdy nasz układ odpornościowy atakuje tarczycę. W chorobie tej może dojść zarówno do podwyższonej czynności gruczołu, jak i normalnej lub obniżonej czynności. Hashimoto dotyka znacznie częściej kobiety niż mężczyzn. Wsparciem działania tarczycy, jak i całej terapii, może być racjonalna suplementacja w oparciu o składniki, których skuteczność potwierdzają wyniki badań naukowych.

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij