Kompulsywne jedzenie – objawy i skutki. Jak leczyć napadowe objadanie się?
Katarzyna Turek-Kawecka

Kompulsywne jedzenie – objawy i skutki. Jak leczyć napadowe objadanie się?

Kompulsywne jedzenie jest jednym z zaburzeń odżywiania. Polega na jedzeniu dużych ilości pokarmu w niekontrolowany sposób. Jakie są jego przyczyny oraz skutki? W jaki sposób leczy się napadowe objadanie się? Podpowiadamy.

Jedzenie jest jedną z funkcji fizjologicznych każdego żywego organizmu. W dzisiejszym świecie, kiedy zyskaliśmy nieograniczony dostęp do pożywienia, zyskało ono jednak znacznie więcej funkcji. Jest bardzo ważnym elementem kultury i życia społecznego. Towarzyszy większości ważnych i celebrowanych wydarzeń. Pokazuje status społeczny i czasem pozwala pokazać kontrolę. Często odpowiada za rozładowanie złych emocji takich jak smutek czy złość, a nawet niekiedy wręcz stanowi nagrodę za dobre zachowanie od najmłodszych lat życia. W związku z tymi wszystkimi zmianami i innymi funkcjami przypisywanymi jedzeniu zostały wyodrębnione na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat zaburzenia odżywiania. Są nimi różne utrwalone formy nieprawidłowych zachowań związanych z jedzeniem. Wymieniamy wśród nich m.in. anoreksję psychiczną, bulimię psychiczną, napadowe (kompulsywne) objadanie się oraz mniej znane zaburzenia, takie jak na przykład pica (zjadanie rzeczy niejadalnych) czy zaburzenia przeżuwania. 

Kompulsywne jedzenie – czym jest? Jak się objawia? 

Kompulsywne objadanie się (inaczej nazywane napadowym objadaniem się, ang. binge eating disorder, w skrócie BED) to pewnego rodzaju uzależnienie behawioralne. Polega ono na spożywaniu w niekontrolowany sposób dużych ilości jedzenia, bardzo często bogatego w tłuszcze oraz cukry proste. Nie towarzyszą mu ani wymiotowanie, ani stosowanie środków przeczyszczających (jak w bulimii). Kompulsywne objadanie się związane jest z pewnego rodzaju wymknięciem się spod kontroli relacji z jedzeniem. Zaburzenie to wpływa na zdrowie nie tylko fizyczne (powodując otyłość i choroby dietozależne), ale oddziałuje także na kondycję psychiczną. Nie ma badań, które określałyby dokładną ilość osób cierpiących na to zaburzenie w populacji, ale szacuje się, że w Polsce może to być nawet co piąta kobieta. Wśród osób chorujących na otyłość częstotliwość występowania tego zaburzenia jest jeszcze wyższa i dotyka co czwartą osobę, a u osób otyłych w trakcie odchudzania dotyczy niemal co drugiej osoby.  

Kompulsywne jedzenie – przyczyny 

Bezpośrednie przyczyny kompulsywnego objadania się nie zostały do tej pory do końca określone. Wiadome jednak jest, że składa się na występowanie tego zaburzenia wiele czynników. Do najważniejszych z nich należą: 

  • zbyt duże restrykcje żywieniowe (zbyt restrykcyjna dieta), 
  • nieregularne jedzenie, które zaburza wrażliwość na głód i sytość, przez co utrudnia tzw. intuicyjne jedzenie, 
  • zbyt wysoka aktywność fizyczna, 
  • nierealny wzorzec kulturowy idealnej sylwetki, 
  • niezadowolenie z własnego ciała i depresja, 
  • zły nastrój, ospałość, 
  • niskie poczucie kontroli nad jedzeniem, ochota na słodycze, 
  • otyłość wczesnodziecięca, 
  • zaburzenia nastroju u rodziców oraz nadużywanie przez nich substancji psychoaktywnych, 
  • uszkodzenie układu ośrodkowej regulacji apetytu (głównie ośrodka sytości), 
  • zaburzenia neurochemiczne (na przykład nadmierne wydzielanie kortyzolu w odpowiedzi na stres). 
W wielu badaniach klinicznych wykazano, że osoby stosujące zbyt restrykcyjne diety, zbyt intensywnie trenujące w stosunku do spożywanej ilości energii czy ciągle odchudzające się wykazują znacząco wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia napadowego objadania się.  

Skutki kompulsywnego jedzenia 

Zespół kompulsywnego objadania się przyczynia się do rozwoju otyłości i wszystkich jej konsekwencji, czyli chorób dietozależnych. Dodatkowo rozwinąć mogą się także inne choroby i zaburzenia: depresja, niepokój czy poczucie gorszej jakości życia.

Osoby napadowo objadające się mają także fałszywe poczucie władzy albo obniżone poczucie własnej wartości. Często znajdują się w złym stanie psychicznym spowodowanym ciągłym brakiem kontroli nad jedzeniem i stałym przybieraniem kilogramów. Chorzy odczuwają do siebie nienawiść, złość i smutek. Zaburzenie oraz nadmierna masa ciała mogą odpowiadać także za izolację i wykluczenie społeczne.

Nie można nie wspomnieć także o stricte fizycznych skutkach ataków objadania się: problemy żołądkowo-jelitowe związane ze zbyt intensywnym obciążeniem przewodu pokarmowego (zespół jelita drażliwego, refluks, zgaga, biegunki i zaparcia), senność, ospałość, perforację, a nawet pęknięcie żołądka. Dodatkowo, źle zbilansowana dieta przy częstych atakach odpowiada za pogorszenie stanu skóry i występowanie trądziku. 

Leczenie kompulsywnego jedzenia

Osoby z zaburzeniami odżywiania powinny zostać otoczone kompleksową opieką: lekarza, dietetyka i psychoterapeuty. Niestety, w Polsce nadal bardzo mało jest ośrodków zajmujących się chorymi mającymi problem z relacją z jedzeniem. Często stosowana jest psychoterapia, czasem wraz z farmakoterapią (między innymi leki przeciwdepresyjne, SSRI, topiramat).  

Opieka lekarza wiąże się z leczeniem współistniejących chorób wynikających z otyłości – konieczne może być zaangażowanie wielu specjalistów: kardiologa, gastroenterologa, nefrologa, endokrynologa i innych. Bardzo ważna jest także praca dietetyczna oraz psychodietetyczna z pacjentem – konieczna jest edukacja żywieniowa, dopasowanie odpowiedniej kaloryczności i znalezienie kompromisu pomiędzy rekomendowanym a wcześniejszym sposobem żywienia pacjenta. W skrajnych przypadkach może być wprowadzana krótka hospitalizacja. Najczęściej stosowaną terapią w zaburzeniach odżywiania, w tym także kompulsywnym objadaniu się, jest terapia poznawczo-behawioralna, ale kluczowa powinna być indywidualizacja kompleksowego podejścia do osoby chorej. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij