Kompulsywne jedzenie – objawy i skutki. Jak leczyć napadowe objadanie się?
Katarzyna Turek-Kawecka

Kompulsywne jedzenie – objawy i skutki. Jak leczyć napadowe objadanie się?

Kompulsywne jedzenie jest jednym z zaburzeń odżywiania. Polega na jedzeniu dużych ilości pokarmu w niekontrolowany sposób. Jakie są jego przyczyny oraz skutki? W jaki sposób leczy się napadowe objadanie się? Podpowiadamy.

Jedzenie jest jedną z funkcji fizjologicznych każdego żywego organizmu. W dzisiejszym świecie, kiedy zyskaliśmy nieograniczony dostęp do pożywienia, zyskało ono jednak znacznie więcej funkcji. Jest bardzo ważnym elementem kultury i życia społecznego. Towarzyszy większości ważnych i celebrowanych wydarzeń. Pokazuje status społeczny i czasem pozwala pokazać kontrolę. Często odpowiada za rozładowanie złych emocji takich jak smutek czy złość, a nawet niekiedy wręcz stanowi nagrodę za dobre zachowanie od najmłodszych lat życia. W związku z tymi wszystkimi zmianami i innymi funkcjami przypisywanymi jedzeniu zostały wyodrębnione na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat zaburzenia odżywiania. Są nimi różne utrwalone formy nieprawidłowych zachowań związanych z jedzeniem. Wymieniamy wśród nich m.in. anoreksję psychiczną, bulimię psychiczną, napadowe (kompulsywne) objadanie się oraz mniej znane zaburzenia, takie jak na przykład pica (zjadanie rzeczy niejadalnych) czy zaburzenia przeżuwania. 

Kompulsywne jedzenie – czym jest? Jak się objawia? 

Kompulsywne objadanie się (inaczej nazywane napadowym objadaniem się, ang. binge eating disorder, w skrócie BED) to pewnego rodzaju uzależnienie behawioralne. Polega ono na spożywaniu w niekontrolowany sposób dużych ilości jedzenia, bardzo często bogatego w tłuszcze oraz cukry proste. Nie towarzyszą mu ani wymiotowanie, ani stosowanie środków przeczyszczających (jak w bulimii). Kompulsywne objadanie się związane jest z pewnego rodzaju wymknięciem się spod kontroli relacji z jedzeniem. Zaburzenie to wpływa na zdrowie nie tylko fizyczne (powodując otyłość i choroby dietozależne), ale oddziałuje także na kondycję psychiczną. Nie ma badań, które określałyby dokładną ilość osób cierpiących na to zaburzenie w populacji, ale szacuje się, że w Polsce może to być nawet co piąta kobieta. Wśród osób chorujących na otyłość częstotliwość występowania tego zaburzenia jest jeszcze wyższa i dotyka co czwartą osobę, a u osób otyłych w trakcie odchudzania dotyczy niemal co drugiej osoby.  

Kompulsywne jedzenie – przyczyny 

Bezpośrednie przyczyny kompulsywnego objadania się nie zostały do tej pory do końca określone. Wiadome jednak jest, że składa się na występowanie tego zaburzenia wiele czynników. Do najważniejszych z nich należą: 

  • zbyt duże restrykcje żywieniowe (zbyt restrykcyjna dieta), 
  • nieregularne jedzenie, które zaburza wrażliwość na głód i sytość, przez co utrudnia tzw. intuicyjne jedzenie, 
  • zbyt wysoka aktywność fizyczna, 
  • nierealny wzorzec kulturowy idealnej sylwetki, 
  • niezadowolenie z własnego ciała i depresja, 
  • zły nastrój, ospałość, 
  • niskie poczucie kontroli nad jedzeniem, ochota na słodycze, 
  • otyłość wczesnodziecięca, 
  • zaburzenia nastroju u rodziców oraz nadużywanie przez nich substancji psychoaktywnych, 
  • uszkodzenie układu ośrodkowej regulacji apetytu (głównie ośrodka sytości), 
  • zaburzenia neurochemiczne (na przykład nadmierne wydzielanie kortyzolu w odpowiedzi na stres). 
W wielu badaniach klinicznych wykazano, że osoby stosujące zbyt restrykcyjne diety, zbyt intensywnie trenujące w stosunku do spożywanej ilości energii czy ciągle odchudzające się wykazują znacząco wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia napadowego objadania się.  

Skutki kompulsywnego jedzenia 

Zespół kompulsywnego objadania się przyczynia się do rozwoju otyłości i wszystkich jej konsekwencji, czyli chorób dietozależnych. Dodatkowo rozwinąć mogą się także inne choroby i zaburzenia: depresja, niepokój czy poczucie gorszej jakości życia.

Osoby napadowo objadające się mają także fałszywe poczucie władzy albo obniżone poczucie własnej wartości. Często znajdują się w złym stanie psychicznym spowodowanym ciągłym brakiem kontroli nad jedzeniem i stałym przybieraniem kilogramów. Chorzy odczuwają do siebie nienawiść, złość i smutek. Zaburzenie oraz nadmierna masa ciała mogą odpowiadać także za izolację i wykluczenie społeczne.

Nie można nie wspomnieć także o stricte fizycznych skutkach ataków objadania się: problemy żołądkowo-jelitowe związane ze zbyt intensywnym obciążeniem przewodu pokarmowego (zespół jelita drażliwego, refluks, zgaga, biegunki i zaparcia), senność, ospałość, perforację, a nawet pęknięcie żołądka. Dodatkowo, źle zbilansowana dieta przy częstych atakach odpowiada za pogorszenie stanu skóry i występowanie trądziku. 

Leczenie kompulsywnego jedzenia

Osoby z zaburzeniami odżywiania powinny zostać otoczone kompleksową opieką: lekarza, dietetyka i psychoterapeuty. Niestety, w Polsce nadal bardzo mało jest ośrodków zajmujących się chorymi mającymi problem z relacją z jedzeniem. Często stosowana jest psychoterapia, czasem wraz z farmakoterapią (między innymi leki przeciwdepresyjne, SSRI, topiramat).  

Opieka lekarza wiąże się z leczeniem współistniejących chorób wynikających z otyłości – konieczne może być zaangażowanie wielu specjalistów: kardiologa, gastroenterologa, nefrologa, endokrynologa i innych. Bardzo ważna jest także praca dietetyczna oraz psychodietetyczna z pacjentem – konieczna jest edukacja żywieniowa, dopasowanie odpowiedniej kaloryczności i znalezienie kompromisu pomiędzy rekomendowanym a wcześniejszym sposobem żywienia pacjenta. W skrajnych przypadkach może być wprowadzana krótka hospitalizacja. Najczęściej stosowaną terapią w zaburzeniach odżywiania, w tym także kompulsywnym objadaniu się, jest terapia poznawczo-behawioralna, ale kluczowa powinna być indywidualizacja kompleksowego podejścia do osoby chorej. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij