Bruceloza - objawy, rozpoznanie, leczenie
Michał Posmykiewicz

Bruceloza - objawy, rozpoznanie, leczenie

Bruceloza jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie wywodzące się z rodzaju Brucella: B. melitensis, B. abortus, B. suis oraz rzadko przez B. canis. Są to bakterie będące pałeczkami, które umiejscawiają się wewnątrzkomórkowo.

W jaki sposób przenoszona jest bruceloza?

W Polsce, jak również w niektórych krajach Europy, bruceloza szerzy się głównie wśród zwierząt domowych, przede wszystkim wśród bydła, owiec, kóz, świń oraz bardzo rzadko psów. 

Jak brucelozą może zarazić się człowiek?

Zakażenie człowieka następuje poprzez uszkodzoną skórę oraz spojówki. Zdecydowanie rzadziej do zakażenia dochodzi drogą pokarmową na skutek spożywania zakażonych produktów, np. picie nieprzegotowanego mleka.
Zdecydowanie najbardziej narażone na zachorowanie są osoby, które pracują ze zwierzętami, np. weterynarze, hodowcy, rolnicy. 

Co dzieje się w organizmie po wniknięciu do niego bakterii z rodzaju Brucella?

Bakterie po wniknięciu do organizmu poprzez skórę, spojówki czy też przewód pokarmowy, namnażają się w układzie chłonnym, głównie w węzłach chłonnych. Po namnożeniu się i przełamaniu bariery ochronnej, bakterie dostają się do różnych narządów. Towarzyszy temu bakteriemia (obecność bakterii w krwi) i wystąpienie ostrej fazy choroby. Czasami zdarza się, że u niektórych chorych w ogóle nie występuje faza ostra i choroba od razu występuje w postaci pierwotnie przewlekłej. 

Jak wygląda obraz kliniczny choroby?

Zwykle w przebiegu choroby wyróżnia się trzy formy: ostrą, podostrą oraz przewlekłą, w tym pierwotnie przewlekłą. 

Jakie są objawy postaci ostrej brucelozy?

W tej formie choroby pojawia się wysoka temperatura ciała, najczęściej bywa ona poprzedzona dreszczami, a następnie gorączka - ma zazwyczaj charakter falisty lub nieregularny. Pacjent czuje się od początku choroby bardzo osłabiony, odczuwa uporczywe bóle głowy oraz znaczne bóle mięśniowe i kostno-stawowe. Charakterystyczne są też zlewne poty. Bardzo często obecne są zaburzenia żołądkowo- jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), zaś u mężczyzn jedno lub obustronne zapalenie jąder. Stwierdza się także powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie wątroby oraz rzadziej powiększenie śledziony. W przypadku bardzo ciężkiej postaci choroby może pojawić się też zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie wsierdzia, uszkodzenie wątroby oraz objawy wstrząsu septycznego.

Jak przebiega postać podostra brucelozy?

W przebiegu postaci podostrej brucelozy występują prawie wszystkie lub wszystkie objawy charakterystyczne dla postaci ostrej, jednak są one zdecydowanie słabiej wyrażone, zmiany w układach i narządach są znacznie słabsze.

Co jest charakterystyczne dla postaci przewlekłej brucelozy?

Pierwszymi jej objawami bywają zwykle dolegliwości ze strony narządu ruchu, pojawiają się zatem bóle różnych okolic kręgosłupa, najczęściej odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Stopniowo proces chorobowy obejmuje stawy obwodowe, są to prawie zawsze stawy duże: stawy kolanowe, biodrowe, ramienne, łokciowe. Dodatkowo bardzo często obecne są także dolegliwości bólowe ze strony mięśni. W postaci przewlekłej brucelozy typowe jest także uszkodzenie układu nerwowego. Zdecydowanie najczęściej dochodzi do powstania zmian w autonomicznym układzie nerwowym, w związku z tym pacjenci skarżą się na nadmierną potliwość (czasami poty bywają zlewne), jak również chorzy odczuwają ogólne osłabienie, zmęczenie (zarówno fizyczne, jak i psychiczne) oraz mocno nasilone bóle głowy typu naczynioruchowego. Często zdarzają się zespoły nerwicowe. U mężczyzn charakterystyczne bywa zapalenie jąder, które może prowadzić do niepłodności, zaś u kobiet typowa bywa oziębłość płciowa. Typowym objawem postaci brucelozy przewlekłej są zaburzenia dotyczące uszkodzenia nerwu słuchowego - z reguły dochodzi do upośledzenia odbioru dźwięków w zakresie tonów wysokich, zwykle dotyczy to obu uszu. Zdarza się też powiększenie i uszkodzenie wątroby, natomiast powiększenie węzłów chłonnych oraz śledziony w przebiegu brucelozy przewlekłej nie jest częste. W zapisie ekg zwracają natomiast uwagę cechy sugerujące uszkodzenie mięśnia sercowego. U mężczyzn dodatkowo mogą pojawiać się bóle jąder, obrzęki jąder lub też wodniaki jąder, które zwykle wymagają leczenia operacyjnego. Bruceloza przewlekła może być zarówno zejściem postaci ostrej lub podostrej, jednak może też występować jako bruceloza pierwotnie przewlekła. Dla brucelozy przewlekłej charakterystyczne jest też występowanie okresowych zaostrzeń i remisji choroby. 

Na jakiej podstawie stawia się rozpoznanie brucelozy?

Podstawą do rozpoznania jest szczegółowo zebrany wywiad, dotyczący częstego kontaktu ze zwierzętami. Zatem wywiad, w połączeniu z objawami klinicznymi, zdecydowanie ułatwia postawienie lekarzowi ostatecznego rozpoznania. Ponadto, do diagnostyki brucelozy wykorzystuje się badania immunoserologiczne, przede wszystkim wykorzystuje się następujące testy: odczyn Coombsa w mianie powyżej 1:180, odczyn wiązania dopełniacza w każdym mianie oraz odczyn aglutynacji Wrighta w mianie powyżej 1:100. Czasami do postawienia rozpoznania konieczny jest także śródskórny odczyn Burneta. W badaniu morfologii krwi zwykle stwierdza się prawidłową lub zmniejszoną ilość białych krwinek, że znaczna przewaga limfocytów oraz niskie wartości OB

Jak wygląda leczenie brucelozy?

Do leczenia brucelozy niezbędne jest zastosowanie antybiotyków, podstawowym antybiotykiem w leczeniu tej choroby są tetracykliny oraz chloramfenikol. Dobre efekty leczenia uzyskuje się też po stosowaniu sulfonamidów oraz streptomycyny (działa ona jednak ototoksycznie i w związku z tym jest rzadko stosowana). Leczenie brucelozy przewlekłej jest trudne i musi być indywidualnie dobierane w zależności od potrzeb i stanu zdrowia każdego pacjenta (bywa bowiem niezbędna pomoc neurologa, laryngologa czy też psychiatry). Często w postaci przewlekłej brucelozy leczenie sprowadza się do prowadzenia właściwie dobranego leczenia objawowego. Zdecydowanie stan zdrowia pacjentów poprawia się także po zastosowaniu u nich leczenia sanatoryjnego, które jest głównie zarezerwowane dla pacjentów ze zmianami w narządzie ruchu oraz z zespołem nerwicowym. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij